Үйге ағымдағы және жинақ шоттары не үшін керек?

Үйге екі банк шоты бухгалтерлік ұқыптылық үшін ғана керек емес. Олар күнделікті жұмысқа жұмсауға болатын ақшаны меншік иелері күрделі жөндеуге жинаған қаражаттан бөледі. МИБ төрағасы немесе басқару субъектісі осы ағындарды араластырса, тұрғындар үйдің қанша ақша жинағанын түсіне алмайды және қаражатты мақсатсыз жұмсау қаупі туады.

«15 жұмыс күні» деген тұжырымда қауіпті қате бар. Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңының қолданыстағы редакциясында он бес күнтізбелік күн көрсетілген. Демалыс күндері де мерзімге кіреді, сондықтан банкке баруды екінші жұмыс аптасына дейін қалдыруға болмайды. Ақша әлі түспесе де, мерзімді өткізіп алудың өзі әкімшілік құқық бұзушылық құрамын қалыптастырады.

Заң он бес күнтізбелік күн береді

Ағымдағы және жинақ шоттарын ашу мерзімі 15 күнтізбелік күнді құрайды. 2025 жылғы реформадан кейінгі «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның қолданыстағы редакциясында дәл осылай жазылған. Ескі жадынамаларда, үлгілік құжаттарда және жарияланымдарда 15 жұмыс күні әлі де кездеседі. Соңғы күнді есептегенде оларға сүйену қауіпті.

МИБ үшін мемлекеттік тіркеу күнін іс жүзіндегі бастапқы нүкте деп алған дұрыс: бірлестік осы сәттен бастап құрылды деп саналады және заңды тұлға құқықтарына ие болады. Тіркелген күні көрсетілген анықтаманы, төрағаны сайлау хаттамасын және банкке өтінім берілгенін растайтын құжатты сақтаңыз. Тікелей бірлесіп басқару кезінде басқару нысанын таңдау хаттамасын, басқару субъектісімен жасалған шартты және оның үйді қабылдаған күнін бір іске жинаңыз. Өтпелі кезең құжаттарында екі ықтимал күн көрінсе, ертерек күннен есептеп, тұрғын үй инспекциясының ұстанымын жазбаша нақтылаңыз. Мерзім өтіп кеткеннен кейін бастапқы күн туралы дауласу ерте берілген өтінімнен қымбатқа түседі.

Мерзім күн сайын үздіксіз есептеледі. Мысалы, міндет 2 қыркүйекте туындаса, бірінші күн әдетте келесі күн болады, жақын дүйсенбі емес. Соңғы күн демалысқа түссе, оны ауыстыру мерзімдерді есептеу қағидалары мен өтінім беру жағдайына байланысты болады. Төраға жұмыс кестесін мұндай ауыстыруға сүйеніп құрмауы керек: банк клиентті тексереді, түзету сұрауы мүмкін және ішкі тексеруді барған күні аяқтауға міндетті емес.

Заң міндетті МИБ төрағасына немесе тікелей бірлесіп басқарудағы басқару субъектісіне жүктейді. 36-дан аз пәтері мен тұрғын емес үй-жайы бар шағын үйге қатысты ерекшелік бар: меншік иелері басқару субъектісін тартпай, тікелей бірлесіп басқаруды таңдаса, заң шот ашпай жұмыс істеуге рұқсат етеді. Бұл сенім білдірілген көршінің жеке картасына ақша жинауға берілген рұқсат емес, қолданылу аясы тар ерекшелік.

Ағымдағы шот үйдің бүгінгі тіршілігін төлейді

Ағымдағы шотқа кондоминиум объектісін басқаруға және ортақ мүлікті күтіп-ұстауға арналған ағымдағы жарналар түседі. Одан ағымдағы жөндеу, өрт қауіпсіздігі, ортақ мүлік тұтынған коммуналдық ресурстар және бекітілген смета мен меншік иелерінің шешімдерінде көзделген басқа шығындар төленеді. Заң ортақ мүлік тұтынған коммуналдық қызметтерді шарттар мен есепке алу аспаптарының көрсеткіштері бойынша ағымдағы шоттан төлеуді бөлек талап етеді.

Іс жүзіндегі тексеру қарапайым: шығын осы кезеңде үйдің қалыпты жұмысын сақтай ма, әлде ғимараттың негізгі ресурсын ауыстырмай, жеке ақаулы бөлікті қалпына келтіре ме? Онда ол, әдетте, ағымдағы ақша ағынына жатады. Кіреберісті тазалау, инженерлік жүйелерге қызмет көрсету, ортақ аймақтың электр қуаты, құбырдың шағын бөлігін жедел ауыстыру және шатыр жабынын ағымдағы жөндеу құжаттар мақсатын растаса, басқару мен күтіп-ұстау сметасына кіреді.

Заң нысаналы жарналарды да осы шотқа жібереді. Атауы төрағаларды жиі шатастырады: «нысаналы» деген сөз «жинақ» дегенді білдірмейді. Жиналыс нақты жұмысқа бөлек сома жинауды шешіп, мөлшері мен мерзімін белгілей алады, бірақ төлем бәрібір ағымдағы шотқа түседі. Таңдалған жұмысқа арналған ақша күнделікті шығындар арасында жоғалмауы үшін есепте оны бөлек талдамалық белгімен көрсету қажет.

Ортақ мүліктің бір бөлігін жалға беруден түскен кіріс те ағымдағы шотқа түседі. Бұл төрағаның жеке кірісі де, үй кеңесінің еркін жұмсайтын кассасы да емес. Меншік иелері түсімді есептен көруге тиіс, ал оны жұмсаудың сметада немесе жиналыс шешімінде негізі болуы керек.

Ағымдағы шот кез келген төлемді заңды етпейді. Мердігер сметада жоқ және меншік иелері мақұлдамаған жұмысқа шот берсе, дұрыс банк деректемесінің өзі жеткіліксіз. Алдымен шешім мен құжатпен бекітілген шығын негізі пайда болады, содан кейін шарт, акт және төлем жасалады. Кері тәртіп тексеру комиссиясы мен меншік иелері даулай алатын, қорғанысы әлсіз операция қалдырады.

Үйдің ағымдағы шотын басқарушы компанияның шаруашылық шотымен араластырмаңыз. Басқарушы компания ондаған нысанға қызмет көрсетіп, қызметкерлер жалдап, материал сатып ала алады, бірақ нақты кондоминиумның ақшасы сол нысанның шотында көрініп тұруға тиіс. Басқару шарты сыйақы мен төленетін қызметтерді айқындайды, тұрғындардың барлық төлемін компанияның айналым қаражатына айналдырмайды. Әйтпесе бір үйдің меншік иелері басқа үйдің шығынын іс жүзінде қаржыландырады, ал мұндай шешімді ешбір жиналыс қабылдамаған.

Мердігерге берілетін аванс та соңғы есеп айырысу сияқты тәртіпті талап етеді. Шарт авансқа рұқсат бере ме, сома бекітілген сметаға сай ма және жұмыс орындалмаса үйдің қандай қорғанысы қалатынын тексеріңіз. Кезеңі, мекенжайы және шартқа сілтемесі жоқ «қызметтерге ақы төлеу» деген жазба кейінгі тексеруді қиындатады. Төлем тапсырмасында шарттың нөмірі мен күнін, жұмыс түрін, үйдің мекенжайын, кезеңін немесе сатысын және төлем шоты туралы мәліметті көрсетіңіз.

Қолма-қол есеп айырысу үй қаржысының ашықтығына әсіресе нашар үйлеседі. Жекелеген операцияға қолма-қол төлеуге ресми түрде рұқсат етілсе де, төраға алынған ақшаның нақты алушымен, құжатпен және нәтижемен байланысын дәлелдеуге мәжбүр болады. Күрделі жөндеу кезінде қағидалар жинақ шотынан қолма-қол ақшасыз төлеуді тікелей талап етеді. Ағымдағы шығындар үшін де қауіпсіз жұмыс тәртібі қарапайым: жеткізушіге шарт бойынша тікелей төлеу және бастапқы құжаттардың толық жиынтығын сақтау.

Жинақ шоты күрделі жөндеу ақшасын сақтайды

Жинақ шоты ортақ мүлікті күрделі жөндеуге арналған жинақ жарналары үшін ғана ашылады. Күрделі жөндеу ғимараттың ресурсын қалпына келтіреді немесе тозған конструкциялар мен инженерлік жабдықты ауыстырады. Бұл шығынның басқа мерзімі: ақша айлар немесе жылдар бойы жиналады, ал оны жұмсау туралы шешімді жиналыс қабылдайды.

Заң пәтердің, тұрғын емес үй-жайдың, тұрақ орнының немесе қойманың пайдалы алаңының әр шаршы метріне кемінде 0,005 АЕК мөлшерінде жинақ жарнасын белгілейді. АЕК жыл сайын өзгеретіндіктен, бухгалтерия жаңа қаржы жылы басталғанда ақшалай соманы қайта есептеп, былтырғы мөлшерді автоматты түрде көшірмеуі керек. Жиналыс бұдан жоғары мөлшерді бекіте алады, бірақ заңдағы ең төменгі шектен азайта алмайды.

Жинақ шотындағы ақшаны басқа мақсатқа талап етуге және меншік иелерінің міндеттемелері бойынша кепілге беруге болмайды. Оны тек жиналыс шешімімен жұмсауға болады. Күрделі жөндеу жүргізу тәртібі тағы бірнеше қорғаныс қосады: есеп айырысу қолма-қол ақшасыз жүргізіледі, тиісінше ресімделген шарттарға сүйенеді, ал жөндеу біткен соң нысаналы пайдалану актісі жасалады. Оған орындалған жұмыстар актісі, төлемдер тізілімі және бастапқы құжаттар тіркеледі.

Бұл «қосалқы ағымдағы шот» емес. Тазалауға, жалақыға, кіреберістің электр қуатына немесе шұғыл ұсақ жөндеуге ақша жетпеуі жинақты уақытша алуға құқық бермейді. Соманы бір айдан кейін қайтарамын деген уәде ештеңені өзгертпейді. Шығын күрделі жөндеуге жатпаса және жиналыс талап етілетін шешімді қабылдамаса, ақша есептен мақсатына сай алынбаған болып шығады.

Жинақ ақшасы әр пәтер, тұрғын емес үй-жай, тұрақ орны және қойма бойынша бөлек есепке алынады. Меншік иесі екі шоттың да жай-күйі туралы ақпарат алуға құқылы, ал үй кеңесі ақшаның мақсатты жұмсалуын бақылайды. Сондықтан қалыпты есепке банктегі «қалдық» деген бір жалпы сан жетпейді: ол кімнің қанша төлегенін, қандай міндеттемелер қабылданғанын және болашақ жөндеуге қанша ақша қолжетімді екенін көрсетпейді.

Араластыру банк аударымынан бұрын басталады

Бөлудің бұзылуы төраға шоттар арасында ақша аударғанда ғана басталмайды. Түсінікті жолдары жоқ бір түбіртек, төлем мақсатының қате жазылуы, ортақ дербес есеп немесе бекітілген ережесіз ақшаны қолмен бөлу де осы мәселені туғызады. Банк ақшаны деректеме бойынша сақтайды, бірақ үйдің басқару есебін түзетпейді.

Кәдімгі бес операцияны жорамалдаусыз бөлуге болады:

• Басқару мен күтіп-ұстауға арналған ағымдағы жарналар ағымдағы шотқа түседі. Оған жиналыс шешімі, жылдық смета және есептеу негіз болады.
• Нақты жұмысқа арналған нысаналы жинақ ағымдағы шотқа түседі. Хаттамада мақсат, сома және жинау мерзімі көрсетілуге тиіс.
• Ортақ мүліктің коммуналдық қызметтері ағымдағы шоттан шарт, есепке алу аспабының дерегі, шот және смета бойынша төленеді.
• Күрделі жөндеуге арналған жинақ жарналары жинақ шотына түсіп, әрбір меншік объектісі бойынша бөлек есепке алынады.
• Күрделі жөндеу жиналыс шешімінен, сметаны бекітуден, мердігерді таңдаудан және шартты ресімдеуден кейін жинақ шотынан төленеді.

Шекаралық жұмыстарды бағасына немесе мердігердің шотта қолданған сөзіне қарап жіктемейді. Жұмыстың мазмұнына қарау керек. Жергілікті ақауды жою және мерзімінен бұрын тозудың алдын алу әдетте ағымдағы жөндеуге жатады. Тозған конструкцияны немесе жабдықты ауыстырып, үйдің ресурсын қалпына келтіру күрделі жөндеуге жатады. Ақау ведомосы, смета және хаттама бір жұмысты әртүрлі атаса, алдымен құжаттарды түзетіңіз. Банк төлемі меншік иелерінің орнына құқықтық санатты таңдамауға тиіс.

Төлем құжатының бір жолына «күтіп-ұстау және күрделі жөндеу» деп жазбаңыз. Меншік иесіне екі деректеме мен екі соманы беріңіз. Жинақ төлемінің мақсатына үйді, кезеңді, пәтерді және «күрделі жөндеуге арналған жинақ жарнасы» деген сөздерді көрсету пайдалы. Ағымдағы төлемге «басқару мен күтіп-ұстауға арналған ағымдағы жарна» деп жазып, сол сәйкестендіру деректерін қосыңыз. Осылай бухгалтерде төлемді бөлудің қайталанатын ережесі, ал меншік иесінде түсінікті төлем дәлелі болады.

Қате төлемді құжатпен түзету қажет. Төлеушінің өтінішін немесе бухгалтерлік анықтаманы тіркеңіз, нақты мақсатын салыстырыңыз, банк шарты мен заң рұқсат ететін жолмен қайтарыңыз немесе дұрыс аударыңыз, кейін операцияны есепте көрсетіңіз. Ақша іс жүзінде басқа банк шотында жатса, ішкі кестедегі санатты ғана өзгертуге болмайды.

Ай сайын бақылау айналымын жасаған пайдалы. Ай басындағы тізілім қалдығына түсімдерді қосып, расталған шығындарды алып тастағандағы сома өңделіп жатқан төлемдерді ескере отырып, банк қалдығымен сәйкес келуге тиіс. Бұл салыстыруды әр шот бойынша бөлек жүргізіп, айырманы ведомосқа тіркеңіз. Айырма бірнеше ай бойы қалса, жылдық есеп оны түзетпейді, тек ірі қорытынды сандардың арасына жасырады.

Басқарушы компанияның үйлер портфеліне арналған ортақ шотына екі жарнаны да жинап, кейін есеп бағдарламасында бөліп қою әсіресе қауіпті. Заң әр кондоминиум объектісіне арналған шоттарды талап етеді. Корпоративтік шот ішіндегі бөлек талдау үйдің жеке банк шотын алмастырмайды және дау, тыйым салу немесе басқарушы ауысқан кезде қалдықты қорғамайды.

Шот ашуды қысқа жоба сияқты жүргізу керек

Алғашқы күндері толық өтінім беру төрағаның банк жауабын неге күткенін инспекторға түсіндіруден оңай. Өтініш бермей тұрып бірнеше екінші деңгейдегі банкті таңдаңыз, олардың әрқайсысы күрделі жөндеу жинағына арналған шот аша ма, соны нақтылаңыз, құжаттар тізімі мен тарифтерін сұраңыз. Заң банктің мұндай жинаққа қатысуын оның құқығы деп атайды, сондықтан әр банк керек өнімді ұсынуға міндетті емес.

Жұмыс реті мынадай:

1. Міндет пайда болған күн мен соңғы күнді күнтізбеге жазыңыз. Банктің сұрауларын күн сайын қадағалайтын жауапты адамды белгілеңіз.
2. Мемлекеттік тіркеу туралы анықтама мен БСН-ды, жиналыс хаттамасын, төрағаның немесе басқару субъектісінің өкілеттігін растайтын құжатты, қол қоюшының жеке куәлігін және қол қою үлгілері бар құжатты жинаңыз. Таңдалған банк сұраған үй мен әр шоттың мақсаты туралы мәліметті қосыңыз.
3. Ағымдағы және жинақ шоттарына өтінімді бірге беріңіз. Тіркеу нөмірін, электрондық растауды немесе өтініш көшірмесіндегі белгіні алыңыз.
4. Банк сұрау жіберген күні тектегі, мекенжайдағы, хаттамадағы немесе өкілеттіктегі ресми сәйкессіздіктерді түзетіңіз. Әр құжаттың берілгенін жазбаша растаңыз.
5. Шоттар ашылған соң шарттарды, ЖСК-ны, шоттар туралы анықтамаларды және қол жеткізу баптауларын алыңыз. Банк құжаттарында жинақ шотының мақсаты нақты объектінің күрделі жөндеуіне ақша жинаумен байланыстырылғанын тексеріңіз.

Банк кірістерді жылыстатуға қарсы талаптар бойынша клиентті тиісінше тексеріп, ақшаны басқаратын адамдардың өкілеттігін салыстырады. Ұлттық Банк бекіткен Клиенттердің банктік шоттарын ашу, жүргізу және жабу қағидалары заңды салықтық және қаржылық шектеулер, кірістерді жылыстатуға қарсы заңдағы негіздер, құжаттардың берілмеуі немесе банк пен клиент арасында мәміле жасалмауы жағдайында бас тартуға мүмкіндік береді. Демек, МИБ-тің ресми тіркелуі толық емес құжаттармен шот ашылатынына өздігінен кепілдік бермейді.

Деректемелерді бақылау төлемімен және банк көшірмесімен тексермей тұрып, жарна есептеуді бастамаңыз. Бір цифрдағы қате түбіртектерге, жеткізушілермен шарттарға және борышкерлерге жіберілетін хабарламаларға таралады. Жаппай есептеуден кейін оны әр пәтер бойынша түзетуге тура келеді.

Банктің бас тартуы мерзімді тоқтатпайды

Банк бас тартса, нақты негізі, күні және жетіспейтін немесе сәйкес емес құжаттар тізімі бар жазбаша құжат сұраңыз. Менеджердің «МИБ-ке қызмет көрсетпейміз» деген ауызша сөзі өтінімді түзетуге де, төрағаның адал әрекет еткенін тұрғын үй инспекциясына дәлелдеуге де көмектеспейді. Өтінішті тіркеп, банк іскерлік хат алмасуға қолданатын арнамен ресми жауап беруді сұраңыз.

Келесі әрекет себепке байланысты. Хаттамада өкілеттік түсініксіз болса, парақты кейінгі күнмен ауыстырмай, құжатты заңды тәртіппен түзетіңіз. Басшы туралы мәлімет мемлекеттік тізіліммен сәйкес келмесе, алдымен айырманы жойыңыз. Салықтық шектеулер немесе қаржы мониторингі талаптары болса, құзыретті органнан шектеуді алып тастау туралы құжат алыңыз немесе банк сұраған түсіндірмені беріңіз.

Банк күрделі жөндеуге ақша жинауға қатыспаса немесе тиісті шарт жасамаса, толық құжаттарды басқа банкке беріңіз. «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 34-2-бабында екінші деңгейдегі банктердің күрделі жөндеу жинағына қатысуы олардың құқығы екені тікелей жазылған. Банк ұсынуға міндетті емес өнім үшін соттасқаннан гөрі, алдын ала екінші бағыт дайындаған дұрыс.

Басқа себеппен даулы бас тартуға банктің ішкі қызметі арқылы шағымданып, кейін Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне жүгінуге болады. Шағымда өтініш, банктің жауабы, МИБ құжаттары, оқиғалар реті және нақты талап болуы керек. Бірақ шағым беру тұрғын үй заңындағы мерзімді тоқтатпайды. Құжаттарды басқа банкке қатар беріп, дәлелдерді тіркеп, жағдай туралы тұрғын үй инспекциясына хабарлаңыз.

Төрағалар кейде хат алмасудың скриншоты айыппұлды жоққа шығарады деп ойлайды. Бұл қате есеп. Құжаттар қабылданған шараларды көрсетеді және кінә мен істің мән-жайын бағалағанда ескерілуі мүмкін, бірақ шот ашу міндеті қалады. Нәтиже қажет, ақталу қағаздарының бумасы емес.

Кәдімгі ақау елеусіз басталады. Бірінші күні төраға хаттаманың фотосын менеджерге мессенджермен жібереді. Бес күннен кейін банк анық оқылатын көшірме мен өкілеттік растауын сұрайды, бірақ хат бухгалтердің жеке поштасында қалып қояды. Он екінші күні банк МИБ-ке ағымдағы шот ашатыны, бірақ күрделі жөндеу жинағын қабылдамайтыны белгілі болады. Басқа банк іздеу мерзім өткеннен кейін басталады. Бұл тізбекте бір ірі бұзушылық жоқ, алайда тіркелген өтінімнің, қосалқы банктің және тапсырма иесінің болмауы кешігуге әкеледі.

Шот ашу журналы мұндай сызбаны түзетеді. Оған жеті баған жеткілікті: банк, шот түрі, өтінім күні, тіркеу нөмірі, жетіспейтін құжат, жауапты адам және келесі мерзім. Жолға компьютердегі бастапқы нұсқаларды емес, банкке нақты жіберілген файлдарды тіркеңіз. Сонда жаңа жауапты адам өтінімнің қайда тұрғанын және шешімге не кедергі екенін бірнеше минутта көреді. Бұл журнал банк шартын алмастырмайды, бірақ сұраудың төраға, бухгалтер және менеджер арасында жоғалуына жол бермейді.

Банк ағымдағы шотты бірден ашуға дайын болып, жинақ шотын бөлек келіссе, дайын нәтижені қабылдап, екінші шот бойынша жұмысты жалғастырыңыз. Бірдей әдемі күн үшін бір шартты кешіктірмеңіз. Бірақ жинақ жарналарын ашылған ағымдағы шотқа жібермеңіз. Дұрыс деректемелер алынғанға дейін меншік иелеріне есептеу тәртібін хабарлап, төлем құжаттарының неге әлі шығарылмағанын құжаттаңыз.

Мерзімнен кешігу 50 АЕК тұрады және оны тұрғындар төлемейді

Ағымдағы немесе жинақ шотын ашу мерзімін бұзу Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 320-бабы 4-бөлігі бойынша 50 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеледі. 2026 жылы АЕК 4 325 теңге, сондықтан 50 АЕК 216 250 теңге болады. Теңгемен көрсетілген сома АЕК-пен бірге өзгереді, ал құқық бұзушылықтың саралануы жиналған жарна мөлшеріне байланысты емес.

Кодекс мұндай айыппұлды үйдің ағымдағы шотындағы немесе күрделі жөндеудің жинақ шотындағы ақшадан төлеуге тыйым салады. Бұл орынды: меншік иелері төрағаның немесе басқару субъектісінің әрекетсіздігінен туған санкцияны қаржыландырмауға тиіс. Айыппұлды күтіп-ұстау сметасына қосу тағы бір күмәнді шығын туғызады.

Тұрғын үй инспекциясы басқару нысанын таңдау рәсімі мен шоттардың ашылуын бақылайды. Меншік иелері жүгінгенде, ол ағымдағы және жинақ шоттарының белгіленген мерзімде ашылғанын тексереді. Сондықтан алғашқы апталарда шағым болмауы бұзушылық жоғалды дегенді білдірмейді. Ол құжат сұратқанда, басқару ауысқанда, есеп тексерілгенде немесе ақша туралы дау туған кезде анықталады.

Айыппұлдан бөлек, кешігу қалыпты ақша айналымын тоқтатады. Жарнаның екі жолын дұрыс шығару, дұрыс деректемемен шарт жасау, меншік иелеріне көшірме көрсету және бұрынғы басқарудан қалдық қабылдау мүмкін болмайды. Үй уақытша немесе бөтен шоттарға ақша жинай бастайды, кейін қайтару мен салыстыруға апталар жұмсайды. Мұндай зиян көбіне айыппұлдың өзінен ауыр болады.

Мерзім өтіп кетсе, шоттарды тағы созбай ашыңыз, үй кеңесі мен инспекцияға нақты оқиғалар ретін жазбаша хабарлаңыз, түбіртектерді түзетіп, түсімдерді толық салыстырыңыз. Құжаттарға кейінгі күнді қоймаңыз. Уақтылы орындалғандай жалған көрініс әкімшілік істе қорғанысты әлсіретіп, кейінгі есепке сенімді жояды.

Кешігуден кейінгі салыстыру үй қабылданған күннен бергі бүкіл кезеңді қамтуға тиіс. Әр түсімнің күні, жіберушісі, мақсаты және нақты алушысы көрсетілген тізілім жасаңыз. Шығындарды бөлек тізіп, негіздерін тіркеңіз және олардың қай ақша ағынынан төленуге тиіс болғанын анықтаңыз. Содан кейін банкпен қайтару мен түзету аударымдарын келісіп, бухгалтермен меншік иелерінің дербес шоттарын түзетіңіз. Қорытынды актіні үй кеңесіне көрсетіп, түзетулерді жақын есепке енгізіңіз, сонда жаңа шоттардың бастапқы қалдығы түсінікті болады.

Шоттар ашылған соң төрт бақылау байланысы керек

Әр банк ағыны меншік иелерінің шешімімен, есептеумен, бастапқы құжатпен және есеппен байланысқанда ғана шоттар дұрыс жұмыс істейді. Бір буын түсіп қалса, банк көшірмесі түсіндірмесі жоқ сандар тізіміне айналады. Тексеру хаттамадан төлемге дейін және төлемнен хаттамаға қарай кері жүргізілуге тиіс.

Бірінші байланыс жиналыс шешімі мен тариф арасында өтеді. Хаттамада жарна түрі, мөлшері, есептеу басталатын күн және объект бір-біріне сәйкес болуы керек. Бухгалтер меншік иелерінің қандай мөлшерді айтқанын болжауға құқылы емес.

Екінші байланыс есептеу мен банк түсімін қосады. Тізілімде пәтер немесе үй-жай, кезең, жарна түрі, есептелген, төленген сома және берешек көрсетілуге тиіс. Жинақ шоты бойынша заң тұрақ орындары мен қоймаларды да бөлек көрсетуді талап етеді. Анықталмаған төлемдерді жеке тізімде ұстап, тез анықтаңыз, оларды ыңғайға қарай пропорционалды бөлмеңіз.

Үшінші байланыс шығынды смета және бастапқы құжаттармен қосады. Ағымдағы шот үшін бұл бекітілген смета, шарт, төлем шоты және акт. Күрделі жөндеу үшін жиналыстың ақша жұмсау туралы шешімі, бекітілген жөндеу сметасы, мердігер таңдауы және жұмыс біткеннен кейінгі нысаналы пайдалану актісі де керек.

Төртінші байланыс айлық және жылдық есептерге апарады. Кіріс қалдықты, есептеулерді, түсімдерді, баптар бойынша шығынды, берешекті және соңғы қалдықты әр шот бойынша бөлек көрсетіңіз. Банк көшірмесі қозғалысты растайды, бірақ меншік иелеріне түсінікті санаттардағы есепті алмастырмайды.

Төраға немесе басқару субъектісі ауысқанда банк шоттарының шарттарын, көшірмелерді, есептеу тізілімдерін, бастапқы құжаттарды, қол жеткізу деректерін және анықталмаған төлемдерді актімен беріңіз. Жинақ қалдығы үй үшін сақталуға тиіс. Жаңа басқарушы ескі ақшаны ағымдағы кіріс деп қайта атауға құқық алмайды.

Алғашқы отыз күн шоттарға деген сенімді анықтайды

Жаңа төраға алдымен ақшаның шекарасын қалпына келтіріп, содан кейін ғана жөндеу туралы уәде беруі керек. Алғашқы күндері хаттамаларды, шарттарды, банк көшірмелерін және бұрынғы басқарудың соңғы есебін салыстырыңыз. Айырманы қабылдау-беру актісіне тіркеңіз, тексермей бөтен қалдықты растамаңыз және жоқ құжаттарды бөлек жазыңыз.

Содан кейін түсінікті төлем сызбасын бекітіңіз: екі деректеме, түбіртектегі екі жол, бірмәнді мақсаттар және бөлек тізілімдер. Меншік иелеріне әр жарнаның қайда түсетінін және кімнің қол қою құқығы барын хабарлаңыз. Дербес деректер мен банк құпиясы туралы заң шегінде үй кеңесіне есептерге тұрақты қол жеткізу беріңіз.

Коммуналдық шоттар, мердігерлер, жалақы және міндетті төлемдер күрделі жөндеу ақшасымен бәсекелеспейтіндей төлем күнтізбесін жасаңыз. Жинақ қалдығы ағымдағы өтімділік болжамына кірмейді. Ағымдағы тариф жетпесе, төраға смета мен жарна мөлшерін меншік иелерінің шешіміне шығарады, болашақ шатырдың ақшасын уақытша қарызға алмайды.

QABAT шот ашуды МИБ-ке заңды өтудің бір кезеңі ретінде жүргізіп, кейін үйдің есептеулерін, борышкерлерін, құжаттары мен есептілігін байланыстырады. Мұндай есеп дұрыс банк деректемелері мен заңды шешімдер болғанда ғана пайдалы, сондықтан бастапқы шарттар мен хаттамаларды бәрібір қолмен тексеру керек.

Екі шот меншік иелеріне нақты құқық береді: кіреберістегі бүгінгі жарықтың ақшасы лифт жинағы болып көрінбейді, ал лифт жинағы ағымдағы шоттарды төлеуге жоғалмайды. Екі шотты да алғашқы күндері ашыңыз, банк бас тартса, оны тіркеңіз және бірде-бір аралас төлем жасамаңыз. Осыдан кейін үйдің қаржы тәртібін төрағаның уәдесімен емес, құжаттармен тексеруге болады.