Үйді құрылыс салушыдан қабылдау қалай өтеді

Үйді құрылыс салушыдан қабылдау тұрғындарға кілт берумен аяқталмайды. Үйді пайдалануға енгізуге, пәтерлерді сатып алушыларға беруге болады, бірақ МИБ немесе басқарушы компания атқарушылық сызбаларсыз, сорғылардың паспорттарынсыз және ортақ мүліктің нақты тізімінсіз қалуы мүмкін. Мұндай үйде тұруға болады, ал оны дұрыс басқару мүмкін емес.

Мен қабылдаушы тарап өзіне нақты не берілгенін, оның қайда тұрғанын, қандай күйде жұмыс істейтінін және мұны қай құжат растайтынын түсінгенде ғана қабылдау аяқталды деп есептеймін. Қазақстан заңы міндетті ең аз жиынтық пен бірнеше мерзімді белгілейді. Бірақ заң сорғы нөмірін паспортпен салыстырмайды және папкада соңғы түзетуге дейінгі жоба жатқанын байқамайды. Мұны үйді қабылдайтын топ тексеруге тиіс.

Пайдалануға енгізу, пәтерлер мен басқару бөлек беріледі

Үйді беру кемінде үш бөлек заңдық оқиғадан тұрады. Оларды араластыру қауіпті: әрқайсысының өз нысанасы, қатысушылары және салдары бар.

Бірінші оқиға, құрылыс объектісін пайдалануға қабылдау. Қазақстан Республикасы Құрылыс кодексінің 134-бабына сай тапсырыс беруші объектіні бас мердігерден техникалық қадағалау және авторлық сүйемелдеу өкілдерімен бірге қабылдайды. Олар атқарушылық техникалық құжаттаманы тексереді, объектіні қарайды және актіге қол қояды. Бекітілген актіге қол қойылған күн объектіні пайдалануға енгізу күні болып есептеледі. Бұл акт құрылысы аяқталған объектінің дайындығын растайды, бірақ өздігінен үйді МИБ-ке бермейді.

Екінші оқиға, жеке пәтерді, тұрғын емес үй-жайды немесе тұрақ орнын сатып алушыға беру. Үлестік қатысу кезінде уәкілетті компания пайдалануға енгізу актісіне қол қойылғаннан кейін үлестің дайын екені туралы үлескерге хабарлайды. Үлескер өз үлесін қарайды, кемшіліктерді тіркейді және беру туралы шартқа қол қояды. Бұл қатынастар жеке мүлікке қатысты. МИБ төрағасы меншік иелерінің орнына пәтерлерді қабылдай алмайды, ал пәтерлер бойынша қол қойылған жүз акт ортақ желілер мен конструкциялардың құжаттамасын алмастырмайды.

Үшінші оқиға, кондоминиум объектісін басқаруға арналған құжаттар мен мәліметтерді беру. Оны «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 31-бабы реттейді. Құжаттарды МИБ немесе меншік иелері тікелей бірлесіп басқаруды таңдаған кезде белгілеген басқару субъектісі қабылдайды. Егер алушы әлі болмаса, заң құжаттарды тұрғын үй инспекциясына беруді көздейді. Мұнда бүкіл үйдің жобалық, атқарушылық және пайдалану материалдары мен ортақ мүліктің түгендеу тізімі беріледі.

Хаттамалар мен хат алмасуда оқиғаны дәл атаңыз. «Үй берілді» деген сөйлем дауда пайдасы шамалы. «Объектіні пайдалануға қабылдау актісі тіркелді», «үлес меншік иесіне берілді» немесе «техникалық құжаттама қабылдау-тапсыру актісі бойынша МИБ-ке берілді» деп жазыңыз. Сонда қай мерзім өтіп кеткені және қандай құжат жетіспейтіні түсінікті болады.

Мерзімдер төрт түрлі күннен есептеледі

Үй пайдалануға енгізілгеннен кейін бәріне ортақ бір беру мерзімі жоқ. «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 31-бабы құрылыс салушының міндеттерін үйдің тіркелуіне, алғашқы меншік иесі құқығының тіркелуіне, басқарудың таңдалуына және кондоминиум объектісінің тіркелуіне байланыстырады.

Сату басталғанға дейін құрылыс салушы көппәтерлі тұрғын үйдің мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етуге тиіс. Пәтердің, тұрғын емес үй-жайдың, тұрақ орнының немесе қойманың бірінші меншік иесінің меншік құқығы тіркелгеннен кейін құрылыс салушыға кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркеу туралы өтініш беру үшін 30 күнтізбелік күннен аспайтын мерзім беріледі. Тіркеу кезінде ортақ мүлік құрамына жобалау-сметалық құжаттамада көзделген бүкіл мүлік, соның ішінде жоба оны ортақ мүлікке жатқызса, паркинг те енгізіледі.

Келесі мерзімді жиі қате есептейді. Құрылыс салушы меншік иелері басқару нысанын немесе тікелей бірлесіп басқару кезінде басқару субъектісін таңдағаннан кейін 30 күнтізбелік күн ішінде заңда белгіленген құжаттар топтамасын беруге міндетті. Заң енді бұл мерзімді тек МИБ тіркелген күнге байланыстырмайды. Сондықтан жиналыс хаттамасына шешім қабылданған күннің дәлелдерін қосып, құрылыс салушыға шешімнің куәландырылған көшірмесін және қабылдауды тағайындау туралы талапты жіберу керек.

Егер меншік иелері басқару нысанын таңдамаса немесе тікелей басқару кезінде басқару субъектісін белгілемесе, қосалқы тәртіп қолданылады. Кондоминиум объектісі тіркелген кезден бастап алты ай ішінде құрылыс салушы сол құжаттар топтамасын акт бойынша тұрғын үй инспекциясына береді. Төрағаның, мөрдің немесе банк шотының болмауы құрылыс салушыға құжаттарды өзінде шексіз ұстауға құқық бермейді.

Сыртқы инженерлік желілер мен құрылыстардың мерзімі бөлек жүреді. Егер жобалау-сметалық құжаттама солай белгілесе, құрылыс салушы оларды көппәтерлі тұрғын үй тіркелген кезден бастап алты ай ішінде коммуналдық меншікке өтеусіз беруге міндетті. Бұл мерзімді құжаттарды тұрғын үй инспекциясына берудің алты айлық мерзімімен шатастырмаңыз: олардың есеп басталатын күні де, алушысы да бөлек.

Үлескер үшін үлесті берудің шарттық мерзімі қолданылады. Үлестік қатысу туралы заң оны шартта көрсетілген мерзімнен кешіктірмей және пайдалануға енгізу актісіне қол қойылғаннан кейін ғана беруді талап етеді. «Хабарламадан кейін бәріне 30 күн беріледі» деген ескі түсіндірмені заңның қолданыстағы редакциясымен және өз шартыңызбен салыстырыңыз: 30 күн үлгілік және кейбір шарттық құрылымдарда тікелей жазылады, ал уәкілетті компания міндеттемесінің мерзімін шарт белгілейді.

Қабылдаушы топ алғашқы материалдарды алған күні бақылау күндерінің кестесін ашыңыз. Оған пайдалануға енгізу актісінің күні, үйдің тіркелген күні, алғашқы меншік иесінің құқығы тіркелген күн, кондоминиум тіркелген күн, меншік иелері шешімінің күні және әр әрекеттің соңғы күні кіруі керек. Мұндай күнтізбе тараптар «тапсырғаннан кейін» деген сөзді әртүрлі түсінетін хат алмасудан сенімді.

Міндетті топтама алты құжат тобынан тұрады

Заң міндетті ең аз жиынтықты белгілейді, бірақ нақты үйді күтіп ұстауға қажет қосымша материалдарды қабылдауға тыйым салмайды. «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 31-бабы 2-тармағы сегізінші бөлігінің талабы бойынша құжаттар қабылдау-тапсыру актісімен қағаз және (немесе) электрондық жеткізгіште беріледі.

Актіге кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін түгендеу тізімі де қоса беріледі. Бұл жалпы атауы бар жетінші папка емес, құқықты, жобаны және үйде нақты тұрған мүлікті байланыстыратын құжат. Тізімнен меншік иелері ортақ үлестік меншікке алған үй-жайларды, конструкцияларды, инженерлік жүйелерді, жабдықты және абаттандыру элементтерін анықтау мүмкін болуға тиіс.

Заңдағы ең аз жиынтық пайдаланудың алғашқы жылын жайлы өткізуге жиі жетпейді. Атқарушылық сызбалардың қарауға жарайтын форматтағы бастапқы файлдарын, ресурс жеткізушілермен баланстық тиесілік пен пайдалану жауапкершілігін ажырату актілерін, іске қосу-баптау шарттарын, автоматиканы баптау хаттамаларын, кепілдік өтініштер тізімін, ақау журналдарын, кілттерді, карталарды, кодтарды және жабдықтың есептік деректерін сұратыңыз. Қосымша талапты «үйдің барлық құжаты» деген сөзбен емес, нақты жүйемен және жоба тармағымен негіздеген дұрыс.

Тізілімсіз қағаз томды ауыстыру немесе жоғалту оңай. Бақылау тізімінсіз электрондық папка одан да нашар: «соңғы» деп аталған бес каталог ештеңені дәлелдемейді. Әр файл үшін атауын, шифрын, редакциясын, парақ санын, форматын, жеткізгішін және түпнұсқа не куәландырылған көшірме барын жазыңыз. Үлкен жобаны бергенде тараптар бөлек тізілімге қол қойып, актіде оның ажырамас қосымша екенін көрсете алады.

Акт ниетті емес, фактіні тіркейді

Қабылдау-тапсыру актісі үшінші тұлғаға тараптардың белгілі бір күні нені тексергенін қалпына келтіруге мүмкіндік беруі керек. Егер топ файлдарды ашып, томдарды санап, жабдықты қарап үлгермесе, «құжаттама толық көлемде берілді, наразылық жоқ» деген тұжырым құрылыс салушыға ыңғайлы, ал алушыға қауіпті.

Құжаттың басында тараптардың толық атауын, БСН, қол қоюшылар өкілеттігінің негізін, үйдің мекенжайын, кондоминиум объектісінің кадастрлық және тіркеу деректерін көрсетіңіз. Негізгі бөлімде меншік иелерінің басқаруды таңдау туралы шешіміне және «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 31-бабы 2-тармағына сілтеме жасаңыз. Одан кейін қосымшаларды парақтар мен жеткізгіштер санымен тізіңіз. Соңында кілттерді, қолжетімділік кодтарын және материалдық жеткізгіштерді тіркеңіз, бірақ олар техникалық құжаттаманы алмастырмайды.

Жұмысқа жарайтын тұжырым мынадай болуы мүмкін:

Передано 18 из 21 позиции по Реестру № 1.
Позиции 7, 12 и 19 не переданы и указаны в Акте расхождений № 2.
Электронные файлы переданы на носителе с идентификатором ____.
Подписание настоящего акта не подтверждает устранение дефектов,
перечисленных в Акте технического осмотра № 3.
Срок передачи недостающих позиций: __.__.____.

Бұл мәтін үш фактіні ажыратады: алынған құжаттар, жоқ құжаттар және құрылыс ақаулары. Соңғы қағаз келгенше актіге мүлдем қол қоймау керек деген кең тараған кеңеске қарсымын. Толық бас тарту кейде алушыны құжаттардың басым бөлігін алғанын дәлелдеу мүмкіндігінен айырады. Нақты берілген құжаттарға акт жасап, айырмашылықтар актісін тіркеп, наразылық жоқ деген жалған сөйлемді алып тастаған дұрыс.

Бірақ ішінара жасалған актіні шексіз кейінге қалдыру құралына айналдыруға болмайды. Соңғы күнді, жеткізу тәсілін және құрылыс салушы жағындағы жауапты адамды көрсетіңіз. Міндетті құжат жоқ болса, «кейін беріледі» деген мәртебе заңның орындалғанын білдірмейді. Талаптың кіріс нөмірі мен оның табысталғанын растайтын дәлел тұрғын үй инспекциясы мен сотқа мессенджердегі ұзақ чаттан әлдеқайда қажет.

Қол қоюшының өкілеттігін де кездесуге дейін тексереді. МИБ төрағасы тіркеу мен жарғы негізінде әрекет етеді, басқарушы компания өкілі сенімхат немесе өкілеттікті растайтын өзге құжат көрсетеді, құрылыс салушы өкіліне де осы талап қойылады. Қораптарды әкелген сату бөлімінің қызметкері объектіні білгені үшін ғана уәкілетті тұлға болмайды.

Үй құжат бойынша да, орнында да тексеріледі

Құжаттаманы заңды түрде беру техникалық тексеруге тең емес, бірақ үйді араламай қағаз қабылдауға болмайды. Атқарушылық сызба арқылы ысырманы, кабель желісін, өрт клапанын немесе дренаж сорғысын табуға болатын кезде ғана оның мәні бар.

Қабылдау тобын төрағадан немесе басқарушы компания өкілінен, пайдалану инженерінен, электр, жылыту және сумен жабдықтау мамандарынан құрыңыз, ал күрделі объектіге тәуелсіз техникалық маман шақырыңыз. Құрылыс салушының өкілі техникалық үй-жайларға кіруді қамтамасыз етуге тиіс. Үй кеңесі куә және үй тарихын білетін тарап ретінде пайдалы, бірақ инженерлік қорытындыны жоба мен өлшемдерді түсінетін адам жасауы керек.

Қабылдауды мына ретпен өткізіңіз:

1. Алдымен пайдалануға енгізу актісін, кондоминиумның тіркелген сипаттарын және сараптамадан өткен жобаның соңғы редакциясын салыстырыңыз.
2. Одан кейін құжаттар тізілімін тексеріп, электрондық файлдарды ашыңыз және жоқ парақтарды, қолдарды, қосымшалар мен түзетулерді белгілеңіз.
3. Содан соң шатырды, жертөлені, техникалық қабаттарды, кірме тораптарды, электр қалқандарын, сорғы бөлмелерін, лифт аймақтарын, өрт жүйелерін және аумақты жобадағы бағытпен аралаңыз.
4. Жабдықтың таңбалануы мен сериялық нөмірлерін паспорттармен салыстырып, қолжетімділікті, көрсеткіштерді, апат сигналдарын және көзделген сынақ нәтижелерін тексеріңіз.
5. Құжаттардың, ортақ мүлік пен ақаулардың бөлек тізілімдерін рәсімдеп, актіге тек расталған нәтиже көлемінде қол қойыңыз.

Кілт берілетін күні мұндай аралауды екі сағатта өткізуге тырыспаңыз. Құжаттық тексеруді алдын ала белгілеңіз, ал техникалық қарауды жүйелерге бөліңіз. Құрылыс салушыға кіру қажет үй-жайлар мен мамандар тізімін жіберіңіз. Есік жабық немесе жүйе қосылмаған болса, оны жарамды деп емес, тексерілмеген позиция деп жазыңыз.

Фото мен бейнежазбада объект, күн, таңбалау және айналасы көрінсе, олар пайдалы. Мекенжайы мен үй-жайға байланысы жоқ дымқыл қабырға суреті әлсіз дәлел болады. Аймақ нөмірі жазылған тақтайшаны қасына қойып, алдымен жалпы көріністі, кейін ақау мен аспап көрсеткішін түсірген дұрыс. Ақаулар актісіне нөмірленген архивке сілтемені ашық URL мекенжайынсыз қосыңыз.

Егер топ тек көзбен қарап шықса, техникалық қорытындыға қол қоймаңыз. Жерге тұйықтауды, өрт автоматикасын, желдетуді, герметиканы немесе гидравликалық режимді тексеру үшін өлшемдер мен хаттамалар қажет. Құжаттарды қабылдау актісінде «паспорт алынды, жұмыс қабілеті расталмады» деп ашық жазуға болады. Бұл ескерту сынақсыз қойылған сенімді қолдан гөрі дәлірек.

Ортақ мүлік жоба және тіркеумен салыстырылады

Ортақ мүліктің түгендеу тізімі болашақ басқарудың нысанасын анықтайды. Егер онда үй-жай, жабдық немесе учаске болмаса, дау алғашқы жөндеу, жалдау шарты немесе кіруді шектеу әрекеті кезінде басталады.

Жобалау-сметалық құжаттама мен пайдалануға енгізу актісінен бастаңыз. 31-бап кондоминиумды тіркеген кезде жобада көзделген ортақ мүліктің бәрін қосуды талап етеді. Техникалық үй-жайлардың ауданы мен мақсатын, баспалдақ алаңдарын, шатырды, қасбеттерді, көтергіш конструкцияларды, үйішілік желілерді, лифтілерді, өртке қарсы жабдықты, ортақ есептегіштер мен абаттандыру элементтерін салыстырыңыз. Паркингті айрықша мұқият тексеріңіз: жоба оны ортақ мүлікке немесе жеке меншікке жатқызуы мүмкін.

Одан кейін жобаны тіркеу мәліметтерімен салыстырыңыз. Үйдің жалпы ауданы, жеке объектілердің ауданы және меншік иелерінің үлестері түсініксіз алшақтықсыз үйлесуі керек. Егер коммерциялық үй-жай, қойма немесе техникалық бөлме сараптамадан кейін мақсатын өзгертсе, түзетудің құқықтық және жобалық негізін сұратыңыз. Менеджердің «біз үнемі осылай рәсімдейміз» деген уәдесі негіз болып саналмайды.

Орнында кіру мүмкіндігі мен нақты пайдалануды тексеріңіз. Техникалық үй-жай ортақ болып тіркелуі мүмкін, бірақ оны жалға алушы жауып қойған болуы ықтимал. Ортақ есептегіш құрылыс салушының үй-жайындағы есіктің ар жағында тұруы мүмкін. Жобада диспетчерлік бөлме көрсетіліп, іс жүзінде онда әрлеу материалдары жатуы ықтимал. Мұндай әр айырмашылықты үй-жай нөмірімен, жобалық мақсатымен, тіркелген мәртебесімен және нақты күйімен актіге енгізіңіз.

Жерді бөлек салыстыру қажет. Құрылыс салушының құқық белгілейтін құжаты міндетті топтамаға кіреді, ал учаскені ортақ мүлікке енгізу жер заңнамасы бойынша оның есебінен жүргізіледі. Кадастр нөмірін, ауданды, шекараларды, кіреберістер мен желілер орналасқан аймақтарды тексеріңіз. Үй маңындағы жер учаскесі мен үй астындағы бөлінбейтін учаскені жоспарда қатар тұрғаны үшін бір нәрсе деп есептемеңіз.

Сыртқы желілерді де автоматты түрде үйдің балансына жазуға болмайды. 31-бап бойынша құрылыс салушы жобада көзделген сыртқы желілер мен құрылыстарды көппәтерлі үй тіркелгеннен кейін алты ай ішінде коммуналдық меншікке өтеусіз береді. Сол берудің актісін және жауапкершілік шекараларының сызбаларын сұратыңыз. Әйтпесе басқарушы топ коммуналдық кәсіпорын қабылдауға тиіс мүліктің күтімін төлей бастауы мүмкін.

Толық емес қабылдау тез арада пайдалану тәуекеліне айналады

Жетіспейтін құжаттар архивке емес, күнделікті жұмысқа зиян келтіреді. Ең жиі кездесетін сәтсіздік қарапайым көрінеді: қыста жылыту жүйесіндегі қысым төмендейді, инженер папканы ашады, бірақ жобалық сызбаны ғана табады. Түзетуден кейін құрылысшылар торапты басқа жерге көшірген, атқарушылық сызба жоқ, құбырдағы таңба өшкен, автоматика паспорты іске қосу-баптау мердігерінде қалған. Апат бригадасы іздеуге уақыт жұмсап, қажет болғаннан үлкен аумақты өшіреді.

Екінші сәтсіздік кепілдік талабы кезінде көрінеді. Шатырдан су ағады, бірақ МИБ-те жасырын жұмыстар актісі, су бұрудың атқарушылық сызбасы және мердігерлер тізімі жоқ. Құрылыс салушы ақау пайдаланудан пайда болды деп жауап береді, ал қабылдаушы тарап тораптың пайдалануға енгізілген кездегі күйін және алғашқы өтініш күнін тез көрсете алмайды. Ақау жоғалмайды, бірақ үйдің дәлелдемелік ұстанымы әлсірейді.

Үшінші сәтсіздік ақша мен құқыққа байланысты. Басқарушы компания сорғы бөлмесіне қызмет көрсетуді сметаға енгізеді, бірақ үй-жай немесе жабдық түгендеу тізімінде жоқ. Меншік иелері шығынға дау айтады. Компания нақты қызмет көрсеткенін көрсетеді, ал меншік иелері сорғы бөлмесі үйге тиесілі ме деп сұрайды. Жауапты актіге қол қойылғаннан кейін іздеуге тура келеді, бұл кезде тіркеу мәліметтерін түзету қиынырақ.

Сондықтан нысанасын ашып жазбай «үйді балансқа қабылдауды» қалыпты рәсім деуге болмайды. МИБ әдетте мемлекеттік кәсіпорын сияқты бухгалтерлік баланс жүргізбейді, ал құрылыс салушы дерексіз үйді емес, құжаттарды, тіркелген құрамдағы ортақ мүлікті, қолжетімділік пен пайдалануға қажетті мәліметтерді береді. Нақты заңдық және техникалық атауларды қолданыңыз, әйтпесе әр тарап міндетті өзінше орындалды деп санайды.

Тағы бір нашар тәжірибе, архивті құрылыс салушы әкелген сервистік ұйымнан қабылдап, міндетті тұлғаның тікелей актісін талап етпеу. Мердігер құжаттарды іс жүзінде сақтауы мүмкін, бірақ 31-баптағы міндет тапсырыс берушіге (құрылыс салушыға) жүктелген. Актіде міндетті кім орындап жатқаны, кімге беретіні және делдалдың қандай негізде әрекет ететіні көрінуі керек.

Цифрландыруды алғашқы апаттық өтінішке дейін қалдырмаңыз. Алынған топтаманы тіркеп, сақтық көшірме жасап, бекітілген файлдарды өзгерту мүмкіндігін шектеп, құжатты нақты үй-жаймен, жүйемен немесе жабдықпен байланыстыру қажет. Сонда жаңа инженер сорғы паспортын жұмыстан кеткен қызметкердің есінде қалған жерден емес, сорғы нөмірі арқылы табады.

Кешіккенде талап жіберіп, инспекцияға жүгіну керек

Құжаттарды беру мерзімін бұзудың енді тікелей әкімшілік құны бар. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі 320-бабының 7-бөлігі кешіктіргені үшін мынадай айыппұл белгілейді: жеке тұлғаларға 100 АЕК, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға 120 АЕК, орта кәсіпкерлік субъектілеріне 150 АЕК және ірі кәсіпкерлік субъектілеріне 200 АЕК. Мөлшер әкімшілік іс жүргізу қағидалары бойынша қолданылатын АЕК-пен есептеледі, сондықтан талапта жыл сайын өзгеретін теңге сомасын емес, норма мен АЕК санын көрсеткен дұрыс.

Айыппұл құжаттарды автоматты түрде бермейді. Қабылдаушы тарапқа дәйекті дәлелдемелік жұмыс қажет. Алдымен құрылыс салушыға басқару нысаны немесе субъектісі таңдалғаны туралы жазбаша хабарлама жіберіп, хаттама мен алушының тіркеу деректерін тіркеңіз. Үйдің мекенжайын, заң нормасын, міндетті позициялардың толық тізімін көрсетіп, қарау күндерін ұсыныңыз және уәкілетті өкілді атауды сұраңыз.

Мерзім өткен соң талап хат жіберіңіз. Алғашқы талапты, жеткізу дәлелін, ішінара беру актісін, жетіспейтін материалдар тізілімін және кіру туралы хат алмасуды қосыңыз. Нақты позицияларды акт бойынша қысқа әрі орынды мерзімде беруді талап етіңіз. «Мәселені шешуді» сұрамаңыз: мұндай мәтін бұзушылықтың нысанасын көрсетпейді.

Құрылыс салушы талапты орындамаса, үй орналасқан жердегі тұрғын үй инспекциясына жүгініңіз. «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заң инспекцияға бұзушылықтарды жою туралы міндетті нұсқама беру және әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау құқығын береді. Өтініште 31-баптың 2-тармағы сақталғанын тексеруді, нұсқама беруді және ӘҚБтК 320-бабының 7-бөлігі бойынша іс жүргізу мәселесін қарауды сұраңыз. Қосымшаларды тізіп, нөмірлеңіз.

Тұрғын үй дауларын сот шешеді. Талап арызда белгілі құжаттар мен мүлікті акт бойынша беру талап етілуі мүмкін, ал дәлелденген залал болса, топ заңгермен бірге оны өтеу туралы бөлек талапты бағалайды. Сотқа орындалатын тізім керек. «Барлық құжатты берсін» деген сөйлем атауы, шифры, редакциясы және заңдағы міндетті тізіммен байланысы көрсетілген кестеден әлсіз.

Үйді ең аз пайдалану деректерімен қамтамасыз ету үшін айыппұлды күтпеңіз. Жоқ сызба қауіпсіздікке қажет болса, шығындар мен себептерді тіркеп, тексеруге немесе құжаттаманы қалпына келтіруге тапсырыс беріңіз. Бұл құрылыс салушыны міндетінен босатпайды. Мұндай қадам тұрғындар тәуекелін азайтып, кешігудің нақты салдарын көрсетуге көмектеседі.

Қабылдау кепілдік талаптарын тоқтатпайды

Құжаттар актісіне қол қою құрылыс ақаулары үшін жауапкершілікті алып тастамайды. Құрылыс кодексінің 134-бабында жобалық материалдарды, декларацияны және қадағалау қорытындыларын тапсырыс берушіге беру жобалаушыларды, мердігерлер мен қадағалау өкілдерін орындалған жұмыс үшін жауапкершіліктен босатпайтыны тікелей жазылған. Объектіні бұзушылықтармен қабылдау да қабылдауға қатысушылардың жауапкершілігіне әкеледі.

2026 жылғы 1 шілдеден бастап Құрылыс кодексі объект пайдалануға қабылданған күннен есептелетін жалпы ең аз кепілдік мерзімін кемінде бес жыл деп белгілейді. Көтергіш конструкциялар, шатыр және сыртқы қабырғалар (қасбеттер) үшін мерзім он жылдан кем болмауы керек. Өндіруші өзге мерзім көрсеткен материалдарға, бұйымдарға, жабдық пен конструкцияларға арнайы талаптар қолданылады, сондықтан паспорттар мен кепілдік құжаттарын қосалқы қосымша деуге болмайды.

Берілмеген құжаттар тізілімі мен ақаулар тізілімін бөлек ұстаңыз. Ақау бойынша орнын, анықталған күнін, жобалық талапты, нақты күйді, фотосуретті, өлшем нәтижесін, пайдалануға әсерін және міндетті тарапқа хабарланған күнді жазыңыз. Құжат үшін атау, нұсқа, міндетті болу негізі және сұралған күн қажет. «Ескертулердің» бір ортақ тізімі инженерге де, заңгерге де кедергі жасайды.

Қабылдаудан кейін архив иесі мен кепілдік журналының иесін белгілеңіз. Біріншісі нұсқаларға, қолжетімділікке және сақтық көшірмелерге жауап береді. Екіншісі хабарлау мерзімдерін, қарауларды, құрылыс салушының жауаптарын және ақаулардың жойылуын бақылайды. Шағын МИБ-те бұл бір адам болуы мүмкін, бірақ рөлдер нақты аталуға тиіс.

QABAT МИБ-ке үйдің құжаттары мен инфрақұрылымы туралы мәліметтерді бір жұмыс кеңістігінде жүргізуге, ал қабылдау туралы шешімдерді әрекеттер журналы бар хаттамамен бекітуге мүмкіндік береді. Сервис инженердің орнына жобаның толықтығын тексермейді, бірақ акті, паспорт пен кепілдік өтініштің жеке чаттарға қайта шашырауына жол бермейді.

Қабылдауды салтанатты қол қоюмен емес, айырмашылықтар тізілімін жабумен аяқтаңыз. Әр жоқ позицияның жауапты адамы, мерзімі және мәжбүрлеп орындату жолы қалуы керек. Әр ақаудың дәлелі, адресаты және бақылау күні болуға тиіс. Әйтпесе қораптар құрылыс салушының кеңсесінен төрағаның кабинетіне көшеді, ал үйде басқаруға жарайтын техникалық тарих бәрібір қалыптаспайды.