Уақытша басқарушы компания үйдің таңдауымен қалады
Уақытша басқарушы компания әкімдік тағайындағаннан кейін: өкілеттігі, мерзімі, алғашқы ісі және меншік иелерінің заңды таңдауы.

Тұрғын үй инспекциясының тағайындауы компанияға үйді уақытша басқару құқығын береді, бірақ үйді өз портфелінің бөлігі деп санауға құқық бермейді. Компания меншік иелері қолданыстағы тәртіппен шешім қабылдағаннан кейін ғана қала алады. Осы екі оқиғаның арасында компания атқарған істің бәрі үйді саналы таңдауға дайындайды немесе тұрғындарға басқа басқарушыны таңдауға себеп береді.
2025-2026 жылдардағы реформадан кейін бұл мәселе теория шеңберінен шықты. Қайта тіркеуден өтпеген бұрынғы ПИК-тер жүйедегі бұрынғы орнын жоғалтады, ал үйді диспетчерлік қызметсіз, шарттарсыз, шоттарсыз және маусымға дайындықсыз қалдыруға болмайды. Сондықтан тұрғын үй инспекциясы уақытша басқарушыны тағайындайды. БК үшін бұл үйге әдеттегі коммерциялық жолмен кіру емес: уақытша шарт бойынша тапсырыс беруші инспекция болады, ақша мен құжаттар нақты кондоминиум объектісіне тиесілі, ал соңғы шешімді меншік иелері қабылдайды.
Осы кезеңдегі ең дұрыс ұстаным қарапайым: үйді ертең бәсекелеске өткізу керек болатындай басқарыңыз және меншік иелері жұмысты сізге тапсырғысы келетіндей етіп әр істі тіркеңіз. Мұндай тәртіп үйді де, компанияны да, болашақ жиналыс хаттамасын да қорғайды.
Тағайындау өкілеттік береді, үйді бермейді
Меншік иелері басқару нысаны немесе басқару субъектісі жөнінде екі ай не одан ұзақ уақыт келісімге келе алмаса немесе жиналыс хаттамасы негізінде инспекцияға жүгінсе, уақытша БК-ны тұрғын үй инспекциясы айқындап, тағайындайды. Тәртіп Тұрғын үй инспекциясының уақытша басқарушы компанияны айқындау және тағайындау қағидаларында бекітілген. Инспекция конкурс өткізеді, шешімді ресімдейді және таңдалған компаниямен үлгілік шарт жасасады.
Мұның кәдімгі басқару шартынан елеулі айырмасы бар. Меншік иелері компанияны әлі жалдаған жоқ. Өздері шешім қабылдағанға дейін олар жария рәсім арқылы басқарудың үзіліссіз жүруіне мүмкіндік алды. Сондықтан тағайындауды тұрғындарға жиналыстағы жеңіс деп көрсетуге, ал инспекциямен жасалған шартты МИБ-пен жасалатын шартпен немесе ТББ хаттамасымен алмастыруға болмайды.
Объектіге кірмес бұрын жұмысқа негіз болатын бір құжаттар жинағын сұратып, жинаңыз:
- тұрғын үй инспекциясының тағайындау туралы шешімі;
- конкурс комиссиясының хаттамасы және жарияланған конкурс талаптары;
- барлық қосымшасы бар қол қойылған үлгілік шарт;
- үйдің құрамы мен техникалық сипаттамалары туралы мәліметтер;
- инспекциядағы жауапты қызметкердің байланыс деректері және есеп беру тәртібі.
Мекенжайды, объект құрамын, басталу күнін, міндеттер тізімін, бақылау тәртібін және шартты тоқтату негізін тексеріңіз. Корпустағы, қосымшадағы немесе мүлік тізіміндегі қате алғашқы актінің өзінде дауға ұласады. Үйдің нақты жағдайы конкурстық сипаттамаға сәйкес келмесе, сервистік шарттарға қол қоймай тұрып, айырмашылықты инспекцияға хатпен тіркеңіз.
Тұрғындарға мәртебені жарнамасыз түсіндіру керек: компанияны кім тағайындады, қандай шешім негіз болды, шартты қайдан көруге болады, өтінімдер қандай арналармен қабылданады және меншік иелері тұрақты басқару үлгісін қалай таңдайды. Мұндай хабарлама әкімдік жеке компанияға үйді тұрғындардың дауыс беру құқығынсыз берді деген негізгі күдікті сейілтеді.
Уақытша мәртебенің кепілдендірілген күнтізбелік мерзімі жоқ
Қолданыстағы Қағидалар уақытша басқарудың аяқталуын БК-ға ыңғайлы күнмен емес, меншік иелерінің таңдауымен байланыстырады. 14-тармақта уақытша компания меншік иелері басқару нысанын немесе басқару субъектісін таңдағанға дейін басқару субъектісінің қызметін атқаратыны жазылған. 18-тармақ меншік иелері шешімге келмесе, конкурсты қайта өткізуді көздейді. Демек, «бізді бір жылға тағайындады» деген уәдені ескі жадынамаларға немесе норманың бұрынғы редакциясына сүйеніп айтуға болмайды: алдымен қолданыстағы шешім мен шартты оқыңыз.
Іс жүзінде үш мерзімді есте ұстау керек. Біріншісі, тараптар нақты күнді көрсетіп, ол қолданыстағы қағидаларға сай болса, тағайындау туралы шешімде немесе шартта жазылады. Екіншісі меншік иелерінің тиісті шешімі қабылданғанда басталады. Үшіншісі басқару тоқтағаннан кейінгі істі өткізуге қатысты. Бір мерзім екіншісін алмастырмайды.
Үлгілік шарт меншік иелері дауыс беріп, басқару нысанын таңдағанда тұрғын үй инспекциясына шартты біржақты бұзу құқығын береді. Заң басқару субъектісіне жұмысын тоқтатқан кезде құжаттарды, техникалық құралдарды, жабдықты және өзге мүлікті акт бойынша он жұмыс күнінен кешіктірмей өткізуді бөлек міндеттейді. ТББ жағдайында субъект ауысса, жинақ шотындағы қалдық жаңа субъектінің шотына үш жұмыс күні ішінде аударылуы керек.
Сондықтан объектінің экономикасын болжамды он екі айға есептеуге кеңес бермеймін. Міндеттемелерді мына сценарийлермен есептеңіз: отыз күннен кейін өткізу, үш айдан кейін өз компанияңызды таңдату, қайталама конкурс, хаттамаға қатысты дау. Әр сценарийге жеке шарттар тізілімі, аяқталмаған жұмыстар тізімі, шот қалдығы және дайын өткізу актісі керек.
Уақытша мәртебе үйді күтіп-ұстау талабын төмендетпейді. Лифт, жылу және апаттық өтінім меншік иелерінің саяси шешімін күтпейді. Бұл мәртебе компанияға болашақ табысқа кепіл бардай әрекет етуге ғана тыйым салады.
Өкілеттік шартпен және меншік иелерінің шешімімен шектеледі
Уақытша БК объектіні басқаруға қажетті заңды және нақты әрекеттерді жасайды, бірақ жиналыстың құзыретін иеленбейді. Үлгілік шарт оған сервистік ұйымдармен шарт жасасуға, қызмет ақысын талап етуге, берешекті өндіріп алу шараларын қолдануға, үйге ортақ есепке алу аспаптарын тексеруге және ортақ мүліктің сақталуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Сол шарт меншік иелерінің тізімін жүргізуді, жиналыстарды дайындауды, сервистік шарттарды орындауды және есеп беруді міндеттейді.
Шекара «Тұрғын үй қатынастары туралы» заң шешімді меншік иелеріне қалдырған жерде өтеді. Басқару нысаны мен субъектісін таңдау, жылдық смета, жарна мөлшері, нысаналы жарналар, күрделі жөндеу және басқа бірқатар мәселе жиналыстың құзыретіне кіреді. Уақытша мәртебе дауыс беруді айналып өтуге жол ашпайды.
Шығыстың үш түрін ерекше мұқият ажыратыңыз. Ағымдағы апаттық жұмыс залалға жол бермеу үшін қажет. Жоспарлы жұмыс шартқа, сметаға және үйдің қолданыстағы міндеттемелеріне сүйенуі керек. Келісілген шығысты өзгертетін немесе нысаналы ақша жинауды талап ететін жақсарту жиналысқа шығарылады. Шоттағы жұмыс атауы ештеңе шешпейді: сот немесе инспектор шешімнің мазмұны мен қол қоюшының өкілеттігіне қарайды.
Қағидалар уақытша компанияның басқару қызметін бекітілген әдістеме бойынша есептелген жарнаның ең төмен мөлшерімен көрсетуін талап етеді. Бұл басқару ақысын күтіп-ұстау мен жөндеудің барлық шығынымен араластыруға рұқсат бермейді. Меншік иелеріне басқару сыйақысын, ортақ мүліктің коммуналдық шығынын, сервистік шарттарды, жинақты және нысаналы шешімдерді бөлек көрсетіңіз. Әйтпесе тіпті дұрыс жалпы сома ойдан шығарылған тариф сияқты көрінеді.
Егер мерзім уақытша өкілеттіктен әлдеқайда асып кетсе және шартты айыппұлсыз өткізуге немесе тоқтатуға болмаса, жеңілдік үшін ғана ұзақ мердігерлік шартқа қол қоймаңыз. «Келесі басқарушыға да қажет болады» деген кең тараған уәж әлсіз: келесі басқарушы мен меншік иелері бұл мердігерді таңдаған жоқ. Ұзаққа созылатын міндетті жұмыс үшін нақты сомасы, мерзімі және төлем көзі көрсетілген жиналыс шешімін алыңыз.
Алғашқы он бес күн өткізу сапасын анықтайды
Алғашқы он бес күнтізбелік күнде уақытша компания екінші деңгейдегі банктен кондоминиум объектісін басқаруға арналған ағымдағы және жинақ шоттарын ашуы керек. Бұл мерзім Қағидаларда тікелей көрсетілген. Бірақ банк деректемелері өздігінен басқару тәртібін орнатпайды. Сонымен қатар қабылдау актісі, бастапқы қалдық және сізге берілмеген заттар тізімі қажет.
Мен қабылдаудың бір тізілімін төрт күймен жүргіземін: «алынды», «айырмашылықпен алынды», «сұратылды», «жоқ». Оған техникалық паспорт, жобалық және атқарушылық құжаттама, лифт пен есепке алу аспаптарының актілері, кілттер, қолжетімділік құқықтары, шарттар, хаттамалар, дербес шоттар, дебиторлық және кредиторлық берешек, орындалып жатқан өтінімдер, кепілдіктер және сот істері кіреді. Әр жолда дереккөз, күн, жауапты адам және актіге немесе хатқа сілтеме болады.
Ең аз қажетті реттілік мынадай:
- Тағайындалған күні апаттық және коммуналдық қызметтерге хабарлау, тәулік бойғы арнаны белгілеу және тіркеусіз ауызша тапсырыс беруге тыйым салу.
- Үш жұмыс күні ішінде аса маңызды тораптарды бірге тексеру, аспап көрсеткіштерін жазып алу және ақауларды фото мен актіде бекіту.
- Шоттарды ашу, деректемелерді заңды жолмен хабарлау және әр төлемнің мақсатын салыстырып тексеру.
- Үйдің қауіпсіздігі мен негізгі қызметі үшін қажет сервистік қатынастарды ғана қайта жасасу немесе уақытша жалғастыру.
- Үйдің бастапқы жағдайын, алынбаған құжаттар тізімін және алғашқы есептің кестесін жариялау.
Мұрағат түгендеусіз қораптарда тұрса, ал шот қалдығы бұрынғы бухгалтердің кестесімен ғана расталса, «шағым жоқ» деген бос актіге қол қоймаңыз. Ерекшеліктерді жазып, мүліктік тізімді тіркеңіз. Бұрынғы субъект құжат беруден жалтарса, оған және тұрғын үй инспекциясына талап жолдаңыз, нақты жағдай туралы біржақты акт жасаңыз және жіберілгенін дәлелдейтін құжаттарды сақтаңыз.
Алғашқы төлем құжаттарын екі адам тексерсін. Бірнеше үйдің ақшасын араластыру, бұрынғы қарызды негізсіз төлеу немесе жинақты операциялық шығысқа жұмсау сенімді тазалықтың кешігуінен де тез жояды.
Меншік иелері көрінетін жұмысты бағалайды
Үйде қалу үшін БК қызмет көрсетуді «жұмыс жүріп жатыр» деген хабарламалар ағынына емес, тексерілетін нәтижеге айналдыруы керек. Меншік иесі мердігермен келіссөзді көрмейді және диспетчерге сенуге міндетті емес. Ол жауап беру уақытын, тоқтаған су ағуын, дұрыс актіні, түсінікті шотты және әлі орындалмаған іс туралы адал түсіндірмені көреді.
Бірінші аптада үйдің бастапқы картасын жариялаңыз: апат қаупі, мерзімі өткен міндеттемелер, шоттардың жағдайы, құжаттардың толықтығы және жақын арадағы бес жұмыс. Бір айдан кейін сол жолдар бойынша өзгерісті көрсетіңіз. Ескі ақауларды өз жетістігіңіз деп атамаңыз және тағайындауға дейін төленген жұмысты өз атыңызға жазбаңыз.
Ішкі басқаруға ықшам апталық есеп жеткілікті:
- жаңа, жабылған және кешіккен өтінімдер, кешігу себебі;
- апаттар, ажыратулар және бір ақау бойынша қайталанған өтініштер;
- жеке борыштарды жарияламай, есептелген, төленген және кешіккен сома;
- актісі, құны және мердігері көрсетілген орындалған жұмыс;
- әлі берілмеген құжаттар және талап жіберілген тарап.
Кейін сметаға білдірмей кіргізілетін тегін жұмыспен тұрғындардың қолдауын сатып алмаңыз. Бұл тәсіл танымал, себебі чатқа тез фото салуға мүмкіндік береді. Алғашқы қаржылық есепте ол іске аспайды: тұрғындар шығысты табады, бәсекелестер оны жасырын тариф деп атайды, ал БК шешімді көрсете алмайды.
Шағымдарға да осы қағиданы қолданыңыз. Өтінішті тіркеңіз, жауап мерзімін атаңыз, апаттық шараны түпкілікті жөндеуден бөліңіз және өтінімді дәлелмен жабыңыз. Мәселе меншік иесінің жеке мүлкіне қатысты болса, жауапкершілік шегін жазбаша түсіндіріңіз. Дөрекі бас тарту жанжал туғызады, ал пәтер ішіндегі тегін жөндеу үй бекітпеген міндеттемені қалыптастырады.
Үгіттің орнына салыстыруға болатын шарт ұсыныңыз
Меншік иелері тұрақты жұмыстың шарттарын көрмей тұрып, «біздің компанияны қалдырыңыздар» деп сұрау ерте. Шарт жобасы мен жылдық сметаны алдын ала дайындап, оларды бәсекелестер мен тұрғындарға салыстыруға беріңіз. Компания достық туралы уәдемен емес, қызмет көлемінің, бағаның, жауапкершіліктің және шартты бұзу тәсілінің анықтығымен жеңеді.
Шарт жобасында объектіні, функциялар тізімін, құжаттарға қол жеткізу тәртібін, есептілікті, өтінімдерді өңдеуді, мердігерлерді бақылауды, басқару құнын, төлем мерзімін, жауапкершілікті, тоқтату негізін және өткізу рәсімін бөлек көрсетіңіз. Сервистік шығыстарды жиналыссыз ауыстыруға болатын қосымшаға жасырмаңыз. Тапсырыс беруші мен шекті баға белгіленбесе, «қажет болғанда өзге қызметтер» деп жазбаңыз.
Смета ыңғайсыз сұрақтарға жауап беруі керек. Басқарушы қанша алады, апаттық қызмет қанша тұрады, банк комиссиясын кім төлейді, тазалау қалай қаржыландырылады, маусымдық жұмыс резерві қайдан алынады, бұрынғы басқарудан қандай қарыз қалды. Сома әлі белгісіз болса, есептеу әдісін және ұсыныс алынатын күнді көрсетіңіз. Ойдан шығарылған дәлдік адал аралықтан нашар, бірақ жиналыстың түпкілікті шешімінде заң рұқсат ететін нақты сома немесе түсінікті формула болуы қажет.
Дауыс беруге дейін үй кеңесіне бастапқы құжаттарға қол жеткізуге мүмкіндік беріңіз. Бір шотты, актіні және жабылған өтінімді іріктеп тексеруге рұқсат етіңіз. Борышкерлердің дербес деректерін ортақ чатқа жібермеңіз және тізілімдегі телефондарды мазалайтын үгітке пайдаланбаңыз. Әкімшілік қолжетімділік дауыс берушілерге қысым жасау үшін емес, басқару үшін берілді.
Жақсы салыстыру парағы бір бетке сыяды: міндетті функция, уақытша БК ұсынысы, бәсекелес ұсынысы, баға, растаушы құжат, ерекшелік. Бағалауды меншік иелерінің өздері жасасын. Әр жолда бәсекелестің тұсына бос белгі қою үшін кестені әдейі құрастыру айла сияқты көрінеді және мықты ұсыныстың өзін бүлдіреді.
Жиналысты дәлел ретінде дайындау керек
БК-ны қалдыру туралы шешім дұрыс өткізілген жиналыста ғана күшіне енеді. Заңның 42-бабы басқару нысаны мен субъектісін таңдауды меншік иелерінің құзыретіне жатқызады. Қолданыстағы Жиналыс өткізу қағидалары бетпе-бет форматқа, жазбаша сауалнамаға және цифрлық объект арқылы дауыс беруге рұқсат етеді; қорытынды шығарғанда цифрлық дауыстар есепке алынады.
Басқару субъектісі, үй кеңесі, тексеру комиссиясы, тұрғын үй инспекциясы, МИБ төрағасы немесе меншік иелерінің кемінде он пайызы бастамашы бола алады. Бастамашы меншік иелеріне бес күнтізбелік күннен кешіктірмей хабарлайды. Хабарламада күн, орын, уақыт, күн тәртібі, бастамашы, формат және материалдармен танысу тәртібі көрсетіледі. Хабарландыру мәтінін ғана емес, оның орналастырылғанын және меншік иелері берген байланыс арналарына жеке жіберілгенін растайтын дәлелді де сақтаңыз.
Нысан мен субъектіні таңдау үшін меншік иесі меншік құқығын заң рұқсат еткен тәсілмен растайды. Өкілге тиісті сенімхат керек. Тіркеу кезінде пәтерді немесе тұрғын емес үй-жайды, меншік иесін, өкілдің өкілеттігін және оған тиесілі объект санын салыстырыңыз. Жалға алушы үйде көп жылдан бері тұрғаны үшін өкілеттігі жоқ болса да дауыс беретін меншік иесіне айналмайды.
Жиналысқа пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің жалпы санының жартысынан көбі қатысса, ол шешім қабылдауға құқылы. Әр объект бір дауыс береді; бір адамға бірнеше объект тиесілі болса, оның дауысы да сонша болады. Нысан мен субъектіні таңдау туралы шешімге дауыс беруге тікелей қатысқандардың көпшілігі келісуі керек. Ескі үлгілердегі үйреншікті есепті қолданыстағы 42-баппен салыстырмай хаттамаға көшірмеңіз.
QABAT бетпе-бет қатысуды, жазбаша бюллетеньді және онлайн дауысты біріктіруге, меншік иесін электрондық қолтаңбамен тексеруге және әрекеттер журналымен бірге электрондық хаттаманы сақтауға мүмкіндік береді. Бірақ цифрлық жазба заңсыз күн тәртібін немесе кеш жіберілген хабарламаны түземейді.
Күн тәртібінде екі бөлек таңдау болуы керек
Басқару нысаны мен басқару субъектісі әңгімеде жиі араласып кеткенімен, екі бөлек сұраққа жауап береді. Нысан үйдің заңды құрылымын анықтайды: МИБ немесе тікелей бірлесіп басқару. Субъект басқару қызметін кім кәсіби орындайтынын анықтайды. «БК-ны таңдау» туралы шешім МИБ құрмайды, ал «МИБ құру» шешімі компаниямен шартты өздігінен жасамайды.
МИБ бар үйде меншік иелері нысанды, төрағаны және органдарды таңдайды, ал басқарушы компания төраға атынан МИБ-пен жасалған шарт негізінде жұмыс істейді. ТББ кезінде субъект жиналыс хаттамасы негізінде әрекет етеді. ТББ нысанындағы үйде 36 және одан көп пәтер мен тұрғын емес үй-жай болса, меншік иелері басқару субъектісін тартуға міндетті. Бұл құрылымдарға шешімнің әртүрлі тұжырымы және әртүрлі қол қоюшы қажет.
Уақытша тағайындаудан тұрақты жұмысқа өту үшін мына тармақтарды бөлек шығарған қауіпсіз:
- Кондоминиум объектісін басқарудың нақты аталған нысанын таңдау.
- Таңдалған нысан мен үйдің көлемі талап етсе немесе рұқсат етсе, нақты басқарушы компанияны басқару субъектісі етіп таңдау.
- Шарттың елеулі талаптары мен басқару қызметінің құнын бекіту.
- Аты көрсетілген адамға шартқа және уақытша басқарудан қабылдау актісіне қол қою өкілеттігін беру.
- Тұрақты басқарудың басталу күнін және тұрғын үй инспекциясына хабарлау тәртібін белгілеу.
Хаттамадағы тұжырым хабарламадағы мәселемен сәйкес келуі керек. Тұрғындарды «ағымдағы мәселелерді» талқылауға шақырып, сол жерде БК таңдау мәселесін қосуға болмайды. Меншік иесі нысанды қолдап, тарифті немесе кандидатты қолдамауы мүмкін болса, бес шешімді «бір пакетке» біріктіріп дауысқа салуға болмайды.
Уақытша БК жеңсе де, екі мәртебенің шекарасын ресімдеңіз. Инспекциямен жасалған шартты жабыңыз, қорытынды есеп пен акт жасаңыз, содан кейін меншік иелерінің шешімі және жаңа шарт немесе хаттама негізінде жұмысты бастаңыз. Сол қызметкерлердің жұмысын жалғастыруы құқықтық негіздің ауысуын жоймайды.
Бір нашар ауысу бірнеше айлық жұмысты жоққа шығарады
Әдеттегі сәтсіздік тұрғындар риза болса, онсыз да дауыс береді деген сенімнен басталады. Компания үш ай бойы үйді жөндейді, төлем қабылдайды және чат жүргізеді. Шарт аяқталады деген күнге бір апта қалғанда менеджер «Есеп және БК таңдау» хабарландыруын іледі, бірақ шарт жобасын, сметаны және материалдарға қол жеткізу тәртібін қоспайды.
Жиналысқа келгендердің бәрін, соның ішінде меншік иелерінің жұбайларын және сенімхаты жоқ жалға алушыларды тіркейді. Бір парақта бетпе-бет қатысу үшін қол қойдырады, содан кейін сол адамдарға дауыстың ауыстырылғаны туралы белгісіз жазбаша бюллетень береді. Хаттамада пайыз жазылады, бірақ алымы, бөлімі және объектілер тізілімі көрсетілмейді. Шешім тармағында күн, баға, мерзім және уәкілетті қол қоюшысыз «ынтымақтастықты жалғастыру» деп жазылады.
Компания іс жүзінде қалады, бірақ құқықтық негіз даулы болады. Наразы меншік иесі тіркеу парағын сұрап, қос дауыстарды табады. Бәсекелес инспекцияға жаңа конкурс ұсынады. Банк шотты басқару негізін сұрайды, ал болашақ МИБ төрағасы өткен күнмен шартқа қол қоюдан бас тартады. Жұмыс жалғасқанымен, даулы кезең үшін үйдің төлеуге міндетті екенін дәлелдеу қиынға соғады.
Түзету хаттаманы қайта жазудан басталмайды. Кемшілікті мойындап, бастапқы құжаттарды сақтау, инспекцияға хабарлау және толық рәсіммен жаңа жиналыс шақыру қажет. Жаңа шешімге дейін компания күшін сақтаған уақытша шарт шегінде ғана әрекет етеді. Шарт тоқтап қойса, жазбаша негізсіз ақша есептен шығарып, тапсырыс беруді жалғастыру қауіпті.
Бұл жағдай жиналысты уақытша кезеңнің соңғы күніне белгілеуге неге қарсы екенімді түсіндіреді. Бес күнтізбелік күн тізілімді, сметаны, шарт жобасын және меншік иелерін дайындауға емес, тек хабарлауға беріледі. Дауыс беруге дейін мекенжайдағы, сенімхаттағы, қайталанған және даулы объектілердегі қатені түзетуге уақыт қалдырыңыз.
Жеңістен кейін де өткізуге дайын болыңыз
Үйде қалғысы келетін компания мінсіз өткізуге алдын ала дайындалуы керек. Бұл жеңіліске дайындалу емес. Дайын мұрағат БК-ның үйді қолжетімділік құқықтары, жабылмаған шоттар және құжат жоғалту қорқынышы арқылы ұстап отырмағанын көрсетеді.
Жиналысқа екі апта қалғанда жағдайдың толық көрінісін жасаңыз: ағымдағы және жинақ шоттарының қалдығы, дебиторлық және кредиторлық берешектің толық тізімі, шарттар тізілімі, аяқталмаған өтінімдер, орындалған жұмыс актілері, кілттер, жабдық, цифрлық қолжетімділік құқықтары және сот істерінің тізімі. Оны бастапқы қабылдау актісімен салыстырыңыз. Әр жаңа мүлік пен құжаттың шығу тегі болуы керек.
Дауыс бергеннен кейін хаттаманың көшірмесін және таңдалған үлгі туралы жазбаша хабарламаны тұрғын үй инспекциясына беріңіз. Басқару субъектісі нақты объектіні басқаруды бастағаны немесе тоқтатқаны туралы инспекцияға үш жұмыс күні ішінде хабарлауға міндетті. Инспектор жиналысқа қатысып, «бәрін біледі» деп сенбеңіз.
Басқа компания таңдалса, істі он күнде өткізу мерзімін және ТББ кезінде субъект ауысқанда жинақ шотының қалдығын үш күнде аудару мерзімін сақтаңыз. Актіге қол қойылғаннан кейін бұрынғы қызметкерлердің қолжетімділігін жабыңыз, бірақ өтінімдер мен төлемдер тарихын өшірмеңіз. Даулы сомаларды толық мұрағатты төлемге дейін ұстап қалмай, бөлек қосымшада көрсетіңіз.
Сізді таңдаса, жаңа құжатқа өткен күнді қоймай қол қойыңыз, банктік өкілеттіктің негізін ауыстырып, қолжетімділік матрицасын бекітіңіз. QABAT жүйесінде үй тізілімі, құжаттар, өтінімдер, ақша және шешімдер тарихы объектімен байланыста қалады, сондықтан рөлді әрекеттер журналын жоғалтпай ауыстыруға болады. Дұрыс жеңіс қарапайым көрінеді: ескі негіз жабылды, жаңасы ашылды, қалдықтар сәйкес, бірде-бір құжат жоғалмады.
Ауыстыруға дайын компанияның қалу мүмкіндігі жоғары
Меншік иелері үш нәрсені тексере алса, уақытша БК үйде қалады: компания үйдің жұмысын тоқтатпады, жиналыстың өкілеттігін иеленбеді және түсінікті баламалардан жақсы тұрақты шарт ұсынды. Әкімдіктің тағайындауы мұны дәлелдеуге мүмкіндік береді, бірақ дәлелдің орнына жүрмейді.
Үйдегі барлық ақау жойылғанша таңдауды кейінге қалдырмаңыз. Ескі үйде олар бірнеше айда жоғалып кетпейді, ақылға қонымды меншік иелері мұны күтпейді. Оларға адал бастапқы акт, басымдықтар, орындалатын смета, өтінімдердің ашық тарихы және ақша мен құжатты жоғалтпай басқарушыны ауыстыру құқығы қажет.
Үйді қабылдаған сәтте мақсатты жиналыстың күнін белгілеңіз, содан кейін кері кесте құрыңыз: тізілімнің дайындығы, шоттарды алғашқы салыстыру, смета жобасы, үй кеңесінің тексеруі, материалдарды жариялау, бес күндік хабарлама, тіркеу және хаттама. Құжаттар толық болмаса, күн өзгеруі мүмкін, бірақ жұмыс дауыс алдындағы асығыстыққа айналмайды.
Папкада толық дайын екі акт болсын: бірі бәсекелеске өткізуге, екіншісі өзіңіздің тұрақты шартыңызға өтуге арналған. Екі құжатқа да ойдан шығарылған сансыз және жоғалған қосымшасыз қол қоюға болатын кезде компания үйді шынымен басқарып отыр. Біреуін жинау мүмкін болмаса, меншік иелерінен сенім сұрауға әлі ерте.
Жиі қойылатын сұрақтар
- Қазақстанда уақытша басқарушы компанияны кім тағайындайды?
Уақытша БК-ны белгіленген конкурс тәртібімен тұрғын үй инспекциясы айқындап, тағайындайды. Меншік иелерінің басқару нысаны немесе субъектісі туралы екі ай не одан ұзақ уақыт келісімге келе алмауы немесе хаттама негізінде жүгінуі оған негіз болады.
- Әкімдік уақытша БК-ны қандай мерзімге тағайындайды?
Қолданыстағы Қағидалар мерзімді меншік иелерінің шешімімен байланыстырады: компания басқару нысаны немесе субъектісі таңдалғанға дейін жұмыс істейді. Тағайындау туралы нақты шешім мен шартты бөлек оқу керек, ескі жадынамаға сүйеніп кепілді бір жылды уәде етуге болмайды.
- Меншік иелері тағайындалған компаниядан бас тарта ала ма?
Иә. Меншік иелері дұрыс шақырылған жиналыста басқару нысанын және басқа субъектіні еркін таңдай алады. Шешімнен кейін уақытша компания бұрынғы негізбен жұмысын тоқтатып, істі белгіленген мерзімде өткізуге міндетті.
- Уақытша БК жиналысты өзі шақыра ала ма?
Иә, басқару субъектісі жиналыс бастамашыларының қатарына кіреді. Ол хабарлау мерзімін сақтауға, күн тәртібі мен материалдарды ашуға, қатысушыларды тексеруге және хаттаманы қолданыстағы қағидалар бойынша ресімдеуге міндетті.
- Басқарушы компанияны таңдау үшін қандай кворум керек?
Жиналысқа пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің жалпы санының жартысынан көбі қатысуы керек. Субъектіні таңдау туралы шешімді объектілер мен өкілдердің өкілеттігі дұрыс есептелген жағдайда тікелей қатысушылар дауысының көпшілігі қабылдайды.
- Тұрғындарға жиналыс туралы неше күн бұрын хабарлайды?
Бастамашы меншік иелеріне жиналысқа бес күнтізбелік күн қалғанда хабарлайды. Хабарламада формат, күн, орын, уақыт, күн тәртібі, бастамашы туралы мәлімет және материалдармен танысу тәртібі көрсетілуі керек.
- Уақытша басқарушы компания қандай шоттар ашады?
Ол он бес күнтізбелік күн ішінде кондоминиум объектісін басқаруға арналған ағымдағы және жинақ шоттарын ашады. Қалдықтар мен төлем мақсаттарын бөлек жүргізіп, банк және бастапқы құжаттармен растау қажет.
- Уақытша БК жиналыссыз өз тарифін қоя ала ма?
Жоқ, уақытша мәртебе компанияға смета мен жарнаны бекіту жөніндегі меншік иелерінің өкілеттігін бермейді. Қағидалар уақытша БК қызметін басқару жарнасының ең төмен мөлшерімен байланыстырады, ал қосымша шешімдерге заңды негіз керек.
- Уақытша БК қалуы үшін қандай мәселелерге дауыс беру керек?
Күн тәртібінде басқару нысаны, нақты субъектіні таңдау, оның жұмыс шарттары мен бағасы, шартқа қол қоятын адам және ауысу күні бөлек шешілуі керек. «Ынтымақтастықты жалғастыру» деген жалпылама сөйлем таза ауысуға жеткіліксіз.
- БК ауысқанда құжаттар мен ақша не болады?
Бұрынғы субъект құжаттарды, техникалық құралдарды, жабдық пен мүлікті акт бойынша он жұмыс күнінен кешіктірмей өткізеді. ТББ кезінде субъект ауысса, жинақ шотының қалдығы жаңа субъектіге үш жұмыс күні ішінде аударылады.