Уақытша басқарушы компания мәңгілікке тағайындалмайды

Әкімдік тағайындаған компания үйдің иесіне айналмайды және мерзімсіз өкілеттік алмайды. Бұл меншік иелері заңды басқару нысанын немесе өз орындаушысын таңдағанға дейінгі аралықты жабатын уақытша басқару субъектісі. Меншік иелері рәсімде олқылық жібермей жиналыс өткізіп, жаңа субъект үйді іс жүзінде қабылдай алатындай нәтиже рәсімдесе, бұл режимді өздері тоқтата алады.

Тұрғындар арасындағы әңгімеде бұрынғы ПИК-ті тарату, әкімдік конкурсы, тариф, басқару нысаны және компаниямен шарт жиі араласып кетеді. Осы қоспадан ыңғайлы, бірақ қате тұжырым туады: «әкімдік біз үшін біржола таңдап қойды». Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңы басқаша құрылған. Заң таңдау құқығын меншік иелеріне қалдырады, ал тұрғын үй инспекциясына үйді басқарусыз қалдырмау тетігін береді.

Төменде 2025-2026 жылдардағы реформадан кейін қолданыстағы үлгі қарастырылады. Нақты дауда тұрғын үй инспекциясының шешімін, конкурс хаттамасын, шартты және сіздің үйіңіздің хаттамаларын қарау керек. Түбіртектегі компания атауының өзі бірде-бір құқықтық сұраққа жауап бермейді.

Компанияны әкімнің өзі емес, тұрғын үй инспекциясы тағайындайды

Тағайындаудың құқықтық негізі екі деңгейден тұрады. «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңның 51-5-бабының 4-тармағы тұрғын үй инспекциясына уақытша басқарушы компанияны айқындауға және тағайындауға мүмкіндік береді. Тәртіп Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2023 жылғы 22 желтоқсандағы № 149 бұйрығымен бекітілген және 2025 жылғы 12 қыркүйектегі № 359 бұйрықпен жаңа редакцияда жазылған Тұрғын үй инспекциясының уақытша басқарушы компанияны айқындау және тағайындау қағидаларында көрсетілген.

Күнделікті тілде «әкімдік тағайындады» дейді, өйткені тұрғын үй инспекциясы жергілікті атқарушы органның құрылымына кіреді. Құжаттардан бөлімшенің нақты атауын және оның шешімін іздеу керек. Қызметкердің ауызша сөзі, кіреберістегі хабарландыру немесе түбіртектегі жаңа жол тұрғын үй инспекциясының шешімі мен заңда көзделген шартты алмастырмайды.

Инспекция меншік иелерінің орнына ММИБ-ті немесе тікелей бірлесіп басқаруды таңдамайды. Ол үйде келісілген үлгі болмаған кезде немесе меншік иелері осы тетікті қолдануды өздері сұрағанда уақытша орындаушыны тағайындайды. Бұл айырмашылықты түсіну қажет: басқару нысаны үйдің ортақ еркін кім қалыптастыратынын анықтайды, ал басқарушы компания басқару жұмысын атқарады. Осы ұғымдарды араластырған тұрғындар көбіне тек «компанияға қарсымыз» деп дауыс беріп, орындауға болатын оң шешім қабылдамайды.

Тағайындаудың тексеруге болатын іздері болуы тиіс:

• келісімге қол жеткізілмегенін немесе меншік иелерінің өтінішін тіркейтін хаттама;
• конкурс хабарландыруы мен оның материалдары;
• тұрғын үй инспекциясының тағайындау туралы шешімі;
• инспекция мен уақытша компания арасындағы шарт;
• дәл сіздің кондоминиум объектіңізге қатысты жеке мәліметтер.

Егер сұрауға жауап ретінде тек үйлердің жалпы тізімін немесе объектінің мекенжайы жоқ шартты көрсетсе, құжаттар жиынтығы толық емес. Телефондағы түсіндірмені емес, куәландырылған көшірмелерді немесе деректемелері бар электрондық құжаттарды сұраңыз.

Екі ай келісім болмауы рәсімді бастайды, бірақ тағайындау автоматты түрде жүрмейді

Меншік иелері екі ай немесе одан да ұзақ уақыт бойы басқару нысаны не басқару субъектісі туралы келісімге келе алмаса, инспекция әрекет етуге негіз алады. Екінші негіз меншік иелерінің жиналыс хаттамасымен бекітілген өз өтініші бойынша пайда болады. Қағидаларда бұл негіздер балама ретінде жазылған.

Сондықтан ПИК-ті қайта тіркеу мерзімінің 2026 жылғы 16 шілдеде аяқталуының өзі кез келген компанияны үйіңіздің басқарушысына айналдырмайды. Қайта тіркелмеген кооператив тұрғын үй инспекциясының өтініші және сот актісі негізінде мәжбүрлеп таратылуы мүмкін. Бірақ бұрынғы үлгінің тоқтауы мен уақытша компанияның келуі арасында заңда көзделген әрекеттер бәрібір қажет: негізді анықтау, конкурс өткізу, шешім шығару және шарт жасау.

Іс жүзінде алғашқы даулы тұс осы жерде туады. Үй жиналыс өткізуі мүмкін, бірақ хаттама инспекцияға жетпеген. Меншік иелері ММИБ-ті таңдағанымен, заңды тұлғаны тіркемеген болуы мүмкін. Олар тікелей бірлесіп басқаруды таңдағанымен, басқару субъектісін тарту міндетті жағдайда оны айқындамауы мүмкін. Әр жағдайда «біз таңдап қойдық» деген жазу толық аяқталған құқықтық нәтижеге тең емес.

Заңның 47-бабы екі нысанды қалдырады: тікелей бірлесіп басқару және мүліктің меншік иелері бірлестігі. Пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлар саны 36-дан асатын үйде тікелей бірлесіп басқару таңдалса, меншік иелері хаттама негізінде басқару субъектісін тартуға міндетті. Сондықтан «ТББ-ға көшеміз» деген шешімде таңдалған субъект көрсетілмесе, инспекцияның араласуына себеп болған бос орынды әрдайым жаппайды.

Кері қателік те жиі кездеседі: тұрғындар компанияны таңдайды, бірақ басқару нысанын көрсетпейді. Қарапайым әңгіме үшін бұл жеткілікті, ал үй тізілімі мен банктік шоттар үшін жеткіліксіз. Егер екі мәселе де шешілмесе, күн тәртібі мен шешім екеуін де жабуға тиіс.

Конкурс тексеруге болатын құжаттар тізбегін қалдырады

№ 149 қағидалар инспекцияға таныс компанияға жай ғана телефон соғып, үйді бере салуға мүмкіндік бермейді. Келісімге қол жеткізілмегені туралы хаттамаға қол қойылғаннан кейін инспекция бес жұмыс күні ішінде жергілікті атқарушы органның ресми интернет-ресурсында конкурстық құжаттарды қабылдау туралы хабарландыру орналастырады. Хабарландыруда объектінің мекенжайы, техникалық сипаттамалары және қатысушылар ұсынатын құжаттар тізімі көрсетіледі.

Ықтимал компанияларға хабарландыру шыққан сәттен бастап он жұмыс күні беріледі. Олар өтінім, құқық қабілетін растайтын құжаттар, қызметкерлердің кәсіптік біліктілігі мен тәжірибесін қоса алғанда, Қағидалар талаптарына қатысты мәліметтерді береді. Комиссия үміткерлерді бағалап, нәтижені хаттамамен рәсімдейді, содан кейін инспекция тағайындау туралы шешім қабылдап, үлгілік шарт жасайды.

Қағидалардың қолданыстағы редакциясында конкурс өтпеді деп танылған жағдайларға арналған ерекше нұсқалар бар. Қатысушылар болмаса, инспекция меншік иелерінің кемінде он пайызы кіретін бастамашыл топ ұсынған компаниямен шарт жасай алады. Сондықтан бәсекелес үш өтінімнің болмауы тағайындаудың заңсыз екенін бірден дәлелдемейді. Рәсім Қағидалардың қай тармағымен жүргізілгенін және бастамашыл топтың растауы бар-жоғын тексеру қажет.

Үй үшін сыбыс төңірегіндегі дау емес, бір жазбаша сұрау пайдалы. Оны тұрғын үй инспекциясына ресми өтініш беру арнасы арқылы жіберуге болады:

Прошу предоставить по объекту кондоминиума по адресу: [адрес]
1. Копию документа, послужившего основанием для начала процедуры.
2. Ссылочные реквизиты объявления о конкурсе и протокол его итогов.
3. Копию решения о назначении временной управляющей компании.
4. Копию действующего договора с приложениями.
5. Сведения о текущем и сберегательном счетах, открытых для дома.
6. Последние ежемесячный и годовой отчёты по управлению домом.
Ответ прошу дать с указанием норм и реквизитов документов.

Мұндай сұрау үш бөлек талапты ажыратады. Біріншісі тағайындау негізіне, екіншісі конкурс рәсіміне, үшіншісі шарттың қазіргі орындалуына қатысты. Сот немесе әкімшілік орган да оларды бөлек қарайды. «Біз бұл компанияға дауыс берген жоқпыз» деген сөз көріністің бір бөлігін ғана сипаттайды, өйткені заңды араласу шарттары туған кезде уақытша компания меншік иелерінің таңдауынсыз тағайындалады.

Компанияның өкілеттігі үйді басқарумен шектеледі

Уақытша компания меншік иелері жиналысының емес, кондоминиум объектісін басқару субъектісінің қызметін атқарады. Заң мен үлгілік шарт оған үйдің күнделікті жұмысын ұйымдастыруға мүмкіндік береді: меншік иелерінің тізімін қалыптастыру, ортақ мүліктің сақталуын қамтамасыз ету, ортақ мүлікті күтіп-ұстауға арналған коммуналдық қызметтер туралы шарттар жасау, жиналыстар ұйымдастыру, құжаттама жүргізу және міндеттерін орындау үшін мердігерлер тарту.

Ол тұрғын үй инспекциясымен жасалған шарт шегінде өз атынан әрекет етуге құқылы. Бұл апаттық қызметті шақыру, инженерлік жүйелерге қызмет көрсету, тазалықты қамтамасыз ету, үйді маусымға дайындау және қажетті жұмыстарды төлеу үшін керек. Әр әрекет жаңа дауыс беруді күтіп тұрса, уақытша басқару өз міндетін атқара алмас еді.

Бірақ тағайындау компанияға кіреберістерге, шатырға, жертөлеге, жер учаскесіне немесе меншік иелерінің ақшасына меншік құқығын бермейді. Ол жиналыстың құзыретін жоймайды. Басқару нысанын таңдау, субъектіні таңдау, заң жиналысқа жатқызған мәселелер бойынша шешімдерді бекіту және күрделі жөндеуге жиналған ақшаны жұмсау құқығы компания уақытша деп аталғаны үшін ғана пайда болмайды.

Даулы әрекетті төрт сұрақпен тексереді. Ол 51-5-баптағы басқарушы компания қызметіне кіре ме? Инспекциямен жасалған шартта көзделген бе? Заң жиналыстың бөлек шешімін талап ете ме? Шығысты растайтын құжаттар мен орындалған жұмыс актісі бар ма? «Бұл әкімдіктің өкімі» деген жауап осы тармақтардың ешқайсысын алмастырмайды.

Ұзақ мерзімді шарттарға, ірі жұмыстарға және ортақ мүлікке билік етуге ерекше сақтықпен қараған жөн. Мердігер шартының ұзақ мерзімі өздігінен бұзушылықты дәлелдемейді: үйге үздіксіз қызмет қажет болуы мүмкін. Алайда уақытша компания осындай шарт арқылы меншік иелерін басқаруды ауыстыру мүмкіндігінен іс жүзінде айырмауға тиіс. Үй берілген кезде жаңа субъект шарттарды қабылдап, оларды талаптары мен заңға сай жалғастыру немесе тоқтату жолын бағалайды.

Үйдің ақшасы тағайындалған компанияның ақшасына айналмайды

Уақытша басқарушы компания он бес күнтізбелік күн ішінде екінші деңгейдегі банкте кондоминиум объектісін басқаруға арналған ағымдағы және жинақ шоттарын ашуға міндетті. Заң дәл үйге арналған шоттарды талап етеді, өйткені меншік иелерінің жарналары нысаналы. Басқару ақысын төлеу компанияға бірнеше объектінің түсімін бір түсініксіз қалдыққа араластыру құқығын бермейді.

51-5-баптың 8-тармағы уақытша компания қызметін бекітілген әдістеме бойынша есептелетін кондоминиум объектісін басқаруға арналған жарналардың ең төмен мөлшеріне байланыстырады. Үлгілік шартта бұл міндет қайталанады. Бұл түбіртектегі кез келген сома автоматты түрде заңды дегенді білдірмейді. Басқаруға арналған ағымдағы жарнаны, жинақ жарнасын, нысаналы төлемдерді және коммуналдық қызмет жеткізушілерінің есептеулерін бөліп, әр бөліктің негізін табу қажет.

Компания қаржылық құжаттаманы, бастапқы құжаттарды, шот операциялары туралы мәліметтерді, шарттарды, қызметтерді қабылдау актілерін, ай сайынғы және жылдық есептерді сақтауға міндетті. Үлгілік шарт меншік иелеріне орындалуды бақылау және шартқа қатысты жазбаша жауап талап ету құқығын береді. Шартқа әр пәтер иесі емес, инспекция мен компания қол қойған деген сылтаумен есеп беруден бас тартуға болмайды.

Әдемі қорытынды кестені емес, құжаттар байланысын тексеріңіз: бекітілген немесе қолданылатын смета, банк операциясы, орындаушымен шарт, акт, шот немесе басқа бастапқы құжат және оның есепте көрінуі. Компания төлемсіз актіні немесе негізсіз төлемді ғана көрсетсе, тізбек толық жиналмаған.

Жинақ ақшасына бөлек назар аудару керек. ТББ үлгісінде басқару субъектісі ауысқанда заң жинақ шотындағы қалдықты сақтап, оны жаңа субъектінің жинақ шотына үш жұмыс күні ішінде аударуды талап етеді. Бұрынғы субъект басқаруды тоқтатқаннан кейін құжаттаманы, кілттерді, кіру кодтарын, жабдықты және жарнаға алынған құндылықтарды он жұмыс күнінен кешіктірмей актімен тапсырады.

«Уақытша» сөзі күнтізбедегі күнді емес, аяқталу шартын сипаттайды

51-5-баптың қолданыстағы 5-тармағына сай уақытша компания меншік иелері басқару нысанын немесе басқару субъектісін таңдағанға дейін жұмыс істейді. Заңда қазіргі тағайындау тура бір жылдан кейін міндетті түрде тоқтайды деген ереже жоқ. «Бір жылға дейінгі мерзімге» деген тұжырымы бар ескі материалдар мен бұрынғы редакциялар чаттарда әлі тарайды, сондықтан тұрғындар жиналыс өткізудің орнына аяқталу күнін күтіп отырады.

Шарттағы күнді ғана емес, оны жасаушы сілтеме берген норманың редакция күнін де тексеріңіз. 2023 жылы заң шынымен бір жылға дейін тағайындауды көздеді. 2025 жылғы түзетулер кондоминиумды басқару туралы тарауды қайта жазып, бұл шекті алып тастады. Реформаға арналған министрлік таныстырылымдары тәсілдің өзгеруін анық түсіндірді: жыл сайын конкурсты қайталаудың орнына компания меншік иелері басқару нысанын құрғанша немесе субъектіні таңдағанша жұмыс істейді. Ескі бланк, бұрынғы түсіндірме немесе әкімдіктің өткен жылғы жарияланымы кейін қабылданған заң нормасын жоя алмайды.

Өзгеріс компанияға аяқталу шарты туғанын өз бетінше шешу құқығын бермейді. Мысалы, үй 3 қазанда жиналыс өткізіп, 15 қазанда ММИБ-ті тіркеп, 17 қазанда инспекцияға хабарлады. Егер таңдалған құрылым әлі төлемдер мен құжаттарды қабылдай алмаса, алғашқы күнді бөліп алып, өкілеттік дауыстар саналған сәтте тоқтады деуге болмайды. ММИБ тіркеліп, шоттар ашылып, шешім тапсырылып, үйді қабылдауға дайындық расталғаннан кейін де компанияға ыңғайлы күнге дейін созуға болмайды. Өтуді заңдық тұрғыдан аяқталған таңдауға байланыстырып, құжаттармен бекітеді.

ТББ үлгісінде сәтті анықтау қиынырақ болуы мүмкін. Меншік иелері бір хаттамамен нысанды және басқарушы компанияны таңдай алады, бірақ жаңа субъект бөлек шоттар дайындап, істі қабылдауды ұйымдастыруы керек. Заң екі компанияға бір кезең үшін қатарынан шексіз түбіртек шығаруға мүмкіндік бермейді. Инспекция, уақытша компания және таңдалған субъект жауапкершілікті бөлу күнін, соңғы есеп күнін, орындалып жатқан өтініштердің тағдырын және мердігерлермен есеп айырысу тәртібін жазбаша белгілеуі тиіс.

Уақытша компания жаңа хаттаманың жарамдылығына күмән келтірсе, оны жай ғана елемеуге тиіс емес. Ол растау сұрап, инспекцияға жүгіне немесе шешімді белгіленген тәртіппен дауласа алады. Дау шешілгенше меншік иелеріне барлық қатысушыға хабарланғанын растайтын дәлелдер, дауыстар тізілімі және меншік құқығы туралы құжаттар ерекше қажет. Сот дауын көбіне дауысы қатты тарап емес, күндер мен құжаттардың үзілмеген тізбегі бар тарап ұтады.

Меншік иелері де өкілеттік бұрынғы күнмен тоқтады деп жарияламағаны жөн. Басқаруда тазалаушылар, апаттық қызметтер, банк және жеткізушілер алдындағы нақты міндеттемелер бар. Тапсыру актісінде өту күніне дейін тапсырыс берілген жұмыстарды кім төлейтінін, кейін орындалған нәтижені кім қабылдайтынын және өтпелі айдың төлемдері қайда түсетінін көрсету керек. Әйтпесе мәртебе туралы дау тез арада қарыз туралы дауға айналып, оның құнын үй төлейді.

Үй ештеңе істемесе, қазіргі құрылым мерзімсіз болып көрінуі мүмкін. Құқықтық жағынан бұл мәңгілік тағайындау емес, шартты мерзім: аяқталу оқиғасы ретінде меншік иелерінің таңдауы белгіленген. Олар тағайындаудан бір ай өткен соң да шешім қабылдай алады, шарттың жылдығын күтудің қажеті жоқ. Кворум жинай алмай, таңдауды жылдар бойы рәсімдемесе, уақытша режим іс жүзінде бірнеше жылға созылады.

Инспекция мен компания арасындағы шартты заңмен бірге оқу керек. Шартта күнтізбелік күн көрсетілсе де, меншік иелері 47 және 51-4-баптарда бекітілген басқару нысаны мен субъектісін таңдау және ауыстыру еркіндігін жоғалтпайды. Шартты үйдің заңды шешіміне мерзімі біткенше тыйым салады деп түсіндіру уақытша тағайындаудың мақсатына қайшы келеді.

Шартты тоқтатудың басқа жолы да бар. Үлгілік нысан уақытша компания талаптарды орындамаса, жиналыс шешімі негізінде тұрғын үй инспекциясына шарттан біржақты бас тартуға мүмкіндік береді. Бұл тетікті меншік иелерінің кәдімгі таңдауымен шатастырмаған жөн. Бірінші жағдайда талап шарттың бұзылуына негізделеді, екінші жағдайда уақытша компания талаптарды бұзбай жұмыс істесе де, меншік иелері өз үлгісін таңдау құқығын іске асырады.

Сондықтан жиналыстың күн тәртібі қалаған нәтижеге сай болуы керек. Үй тек сенімсіздік білдірсе, инспекция шарттың бұзылуы туралы мәселені шешуге тиіс. Үй ММИБ немесе ТББ нысанын және керекті субъектіні таңдаса, уақытша режимнің орнын басатын құрылым жасайды. Бұл шешімдерді біріктіруге болады, бірақ олардың тұжырымдары мен дәлелдері бөлек.

Ауыстыру қарсылықты емес, оң шешімді талап етеді

Меншік иелері уақытша компанияны кез келген сәтте ауыстыра алады, бірақ үй ауысқаннан кейінгі күні жұмыс істейтін құрылым құруы керек. Таңдалған нысан, шоттар, жауапты тұлға және құжаттарды қабылдау жоспары жоқ «қызметтен бас тарту» хаттамасы бос кеңістік қалдырады. Заң инспекцияға уақытша басқарушы тағайындау құқығын дәл осындай бос кеңістікті болдырмау үшін берді.

Жұмыс істейтін реттілік мынадай:

1. Бастамашылар меншік иелерінің құрамын және кондоминиум объектісінің тіркелу жағдайын анықтайды. Жиналысты кемінде он пайыз меншік иесі немесе тұрғын үй инспекциясы да бастай алады.
2. Күн тәртібіне басқару нысанын таңдау, қажет болса субъектіні, ММИБ органдарын, шарт талаптарын және үйді қабылдауға уәкілетті тұлғаларды таңдау енгізіледі. Компанияны ауыстыруды «әртүрлі мәселелер» тармағына жасырмаңыз.
3. Меншік иелеріне тиісті түрде хабарланады, жиналыс рұқсат етілген қатысу немесе сырттай форматта өткізіледі, қатысушылардың меншік құқығы расталады. Нысан мен субъектіні таңдау үшін белгіленген кворум болғанда дауыс беруге тікелей қатысқандардың көпшілігі шешім қабылдайды.
4. Қорытынды хаттаманың қолданыстағы үлгілік нысанымен рәсімделеді. ММИБ үшін заңды тұлға тіркеліп, шоттар ашылады; ТББ үшін заң талап еткен жағдайда таңдалған субъектінің қатысуы қамтамасыз етіледі.
5. Шешім мен құжаттар тұрғын үй инспекциясына және уақытша компанияға жіберіледі, басқарудың тоқтау күні келісіледі және егжей-тегжейлі қабылдау-тапсыру актісіне қол қойылады.

Ең қымбат қателік төртінші және бесінші тармақтың арасында болады. Үй дауыс беру жеткілікті деп ойлайды, уақытша компания түбіртек шығаруды жалғастырады, ал жаңа төраға шарттар жасап қояды. Қатар есептеу және өтпелі күндегі апатқа кім жауап бергені туралы дау туады.

Жауапкершілікті ажырататын бір күн белгілеңіз және тапсыру тізілімін жасаңыз. Оған банк көшірмелері, қалдықтар, дебиторлық және кредиторлық берешек, бастапқы құжаттар, қолданыстағы шарттар, жабылмаған тұрғындар өтініштері, техникалық құжаттама, кілттер, кодтар, материалдық құндылықтар және үйге ортақ есептегіштердің көрсеткіштері кіреді. Жоқ әр позицияны «кейін әкелеміз» деп уәде етпей, актіде белгілеңіз.

QABAT ММИБ-ке өту процесінде хабарлама, жиналыс, хаттама, тіркеу, шот ашу және құжаттарды қабылдау кезеңдерін қарастырады. Бірақ платформаны қолданғанда да бастамашылар меншік иелерінің нақты құрамын және үй деректемелерін тексеруге тиіс: бағдарлама рәсімді тіркейді, алайда тізілімдегі бастапқы қатені өздігінен дұрыс дерекке айналдырмайды.

Компанияның нашар жұмысы мен заңсыз тағайындау екі түрлі шағымды қажет етеді

Нақты актіні немесе әрекетті даулау керек. Конкурс тәртібі бұзылса, талап ең алдымен шешім қабылдаған тұрғын үй инспекциясына қатысты. Компания есеп бермесе, ақшаны араластырса, шартты орындамаса немесе үйге қызмет көрсетпесе, талап оның әрекетіне және инспекция бақылауына бағытталады. Жиналыс жалған қолдармен өткізілсе, дау хаттама мен дауыстардың шынайылығына қатысты болады.

Шағым берер алдында қысқа құжаттар топтамасын жинаңыз:

• тағайындау туралы шешім, конкурс хаттамасы және шарт;
• тағайындауға дейінгі және кейінгі үй хаттамалары;
• түбіртектер, көшірмелер, сметалар, есептер, шарттар және актілер;
• жіберілген және алынған күндері бар хат алмасу;
• орындалмаған нақты жұмыстар бойынша фото немесе актілер.

Құжатты, норманы, күнді және талап етілетін әрекетті атауға болатын кезде әділетсіздік туралы жиырма бет жазбаңыз. Өтініштің формуласы қарапайым: не болды, оны қандай құжат растайды, қай ереже бұзылды, орган не істеуге тиіс. Мысалы, жоқ шартты беру, бөлек шотты тексеру, жиналыс шешімін қарау, құжаттарды тапсыруды қамтамасыз ету немесе заңсыз әкімшілік актінің күшін жою.

Әкімшілік шағым мен сотқа арналған мерзімдер акт түріне, хабарлау тәсіліне және таңдалған рәсімге байланысты. Оларды үй чатындағы кеңеспен есептемеңіз. Шешімді алған немесе ол туралы білген күнді тіркеңіз, шағымдану тәртібі көрсетілген толық актіні сұраңыз және мерзімді өткізіп алу қаупі болса, әкімшілік даулар бойынша заңгерге жүгініңіз.

Шағым басқару нысанын таңдаудың орнына жүрмейді. Нашар рәсімделген тағайындауды жойдырғаннан кейін қайтадан субъектісіз қалуыңыз мүмкін, сонда инспекция заңды рәсімді қайта бастайды. Меншік иелері үйді басқаруға дайын болса, жиналыс пен тапсыруды қатар дайындаңыз. Дайын болмаса, апаттық қызмет пен үй есептерін бұзбай, уақытша компанияның өз міндеттерін орындауын талап етіңіз.

Төрт қате түсінік үйді уақытша режимде ұстап қалады

Бірінші қате түсінік: «Әкімдік тағайындаған соң, тұрғындар енді ештеңе шешпейді». 47 және 51-4-баптар басқару нысаны мен субъектісін таңдау және ауыстыру еркіндігін тікелей сақтайды. Инспекция бос орынды толтырады, жиналыстың құзыретін алып қоймайды.

Екіншісі: «Бір жылдан кейін компания өзі кетеді». Бұл бұрынғы редакциямен байланысты. Қазіргі 51-5-баптың 5-тармағы жұмыстың аяқталуын меншік иелерінің таңдауымен байланыстырады, сондықтан күнтізбеге қарап күту ештеңені өзгертпейді.

Үшіншісі: «Компанияны ауыстыру үшін оған қарсы қол жинау жеткілікті». Қолдар тұрғындардың көңіл күйін көрсетеді, ал үйді жиналыстың орындауға болатын шешімі басқарады. Дұрыс күн тәртібі, кворум, талапқа сай нәтиже және шоттарды, құжаттарды әрі жауапкершілікті қабылдайтын субъект керек.

Төртіншісі: «Уақытша компанияны біз таңдаған жоқпыз, сондықтан оған төлемеуге болады». Меншік иелерінің міндеті субъектіні тағайындау тәсіліне байланысты жоғалмайды. Даулы есептеулерді құрамы мен негізі бойынша талдап, қайта есептеу мен құжаттарды талап ету керек. Барлық төлемді өз бетінше тоқтату қарыз туғызады және үйді міндетті жұмыстарға қажет ақшасыз қалдырады.

Тағайындауды құжаттарға бөлгенде ол түсінікті болады. Инспекцияда негіз, конкурстың ізі, шешім және шарт болуға тиіс. Компанияда бөлек шоттар, есептілік және шығысты растайтын құжаттар болуы керек. Меншік иелерінің басқа шешім қабылдау құқығы сақталады. Үй уақытша режимнен шыққысы келсе, алғашқы құжат эмоциялық бас тарту емес, болашақ басқару нысанын, таңдалған субъектіні және үйді қабылдау тәртібін дәл атайтын жиналыс күн тәртібі болуға тиіс.