Үйдегі тұрғын үй инспекциясының жоспарлы тексеруі

Тұрғын үй инспекциясы қағаз толы папканы емес, нақты көппәтерлі үйдің қалай басқарылатынын тексереді: шешімді кім қабылдай алады, ақша қандай негізбен жұмсалады, ортақ мүліктің жайы қандай және әр әрекетті құжатпен растауға бола ма. Хаттамалар, шоттар, сметалар, есептер мен үйдің нақты жағдайы бір біріне сай келмесе, папканың ұқыпты мұқабасы көмектеспейді.

Сондықтан дайындық бухгалтерден «барлық құжатты жинауды» сұраудан емес, қолданыстағы тексеру парағымен салыстырудан басталады. 2025 жылғы 29 қыркүйектегі № 404 және 2025 жылғы 30 қыркүйектегі № 98 бірлескен бұйрықтардың редакциясындағы парақта 14 талап бар. Әр талап бойынша жауапты адам, құжат, нақты растау және инспектор сұрағына түсінікті жауап болуы керек.

Жоспарлы тексеру тексеру парағынан басталады

Тексеру шегін инспектордың үй тарихының бәріне қызығуы емес, тексеру парағы белгілейді. Әңгіме арасында МИБ төрағалары мен басқарушы компаниялар алдағы келуді «жоспарлы тексеру» деп атайды, ал Кәсіпкерлік кодекс нақтырақ нысандарды қолданады: талаптарға сәйкестікті тексеру, субъектіні аралап профилактикалық бақылау, субъектіні араламай профилактикалық бақылау және жоспардан тыс тексеру. Дайындық кезінде нысанның атауы маңызды, себебі негіз, хабарлау тәртібі, тексеру нысанасы мен салдары соған тәуелді.

Тәуекелге негізделген бақылау инспекцияға басқару органы жасаған барлық құжатты сұратуға құқық бермейді. Аралау нысанасы тексеру парағындағы міндетті талаптармен және тағайындау актісінде көрсетілген кезеңмен шектеледі. Тұрғынның шағымы да хаттамаға қатысты бір дауды барлық шартқа шексіз тексеру жүргізуге айналдырмайды, егер актіде заңды түрде бұдан кең нысана көрсетілмесе.

Өлшемшарттардың қолданыстағы редакциясы бұзушылықтарды өрескел, елеулі және болмашы деп бөледі. Ағымдағы немесе жинақ шотының, айлық және жылдық есептілік дәлелдерінің, жыл сайынғы қарап тексеру актісінің, инженерлік желілерді жылыту маусымына дайындау актісінің болмауы, сондай-ақ ортақ мүліктегі ақаулар өрескел бұзушылықтарға жатқызылған. Шарттар, кондоминиумды тіркеу, бекітілген сметалар, санитариялық өңдеу және басқару субъектісінің біліктілігін растайтын құжат елеулі бұзушылықтарға жатады. Хаттамалардың нысаны мен кедергісіз орта болмашы бұзушылықтар ретінде көрсетілген.

«Болмашы» деген атау тармақты елемеуге құқық бермейді. Дәреже тәуекел бағасы мен органның әрекетіне әсер етеді, бірақ талаптың өзі міндетті болып қалады. Хаттама нысанындағы қате кейде смета немесе шарттың құқықтық негізін бұзады, сондықтан оның іс жүзіндегі салдары кестедегі атаудан ауыр болуы мүмкін.

Дайындық алдында үш дереккөздің тексеру күніндегі редакциясын белгілеп алыңыз: «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заң, Кәсіпкерлік кодекс және тәуекел өлшемшарттары мен тексеру парағын бекіткен бірлескен бұйрық. Олардың жанына кондоминиум объектісін басқару жөніндегі шешімдерді қабылдау қағидаларын және хаттамалар мен есептердің қолданыстағы үлгілік нысандарын қойыңыз. Бұрынғы ПИК хат алмасуынан қалған ескі тексеру тізімі таныс әрі сенімді көрінетіндіктен қауіпті.

Инспектор үш құжатпен келуге тиіс

Заңды тексеру тағайындау актісінен, қызметтік куәліктен және белгіленген талаптары бар тексеру парағынан басталады. Тексерушілердің аты-жөнін, органды, объектіні, бақылау нысанын, нысананы, кезең мен күндерді салыстырыңыз. Актіде жоқ адам инспектормен бірге келгені үшін ғана құжаттарға қол жеткізе алмайды.

Субъектіні аралап профилактикалық бақылаудың басталатыны туралы кемінде 30 күнтізбелік күн бұрын күні көрсетіліп, жазбаша хабарланады. Жоспардан тыс тексеруге басқа тәртіп қолданылады, әдетте оның нысанасы көрсетіліп, кемінде бір тәулік бұрын хабар беріледі, алайда Кодексте кейбір негіздерге арналған ерекшеліктер бар. Сондықтан «инспекция ертең келеді» деген хатты бірден заң бұзушылық деп санаудың орнына, алдымен оны актіде жазылған бақылау нысанымен салыстыру керек.

Тағайындау актісі құқықтық статистика және арнайы есепке алу органдарында тіркеледі. Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті электрондық акт пен оның QR кодын Qamqor арқылы тексеруді тікелей ұсынады. Онда орган, тексеруші, мерзімдер, негіз және нысана көрінеді. Мәліметтер сәйкес келмесе, құжаттарды бермей тұрып айырманы тіркеңіз.

Кәсіпкерлік кодекс субъектіге рәсімнің нақты бұзушылықтары болғанда тексерушілерді кіргізбеу құқығын береді: міндетті құжаттар жоқ, мерзім өтіп кеткен немесе асырылған, өкілеттігі жоқ адам келген, бір актіде бірнеше тексерілетін субъект қамтылған не заңды ерекшеліксіз бір кезеңдегі бір мәселе қайта тексерілмек. Бұл пәрменді құқық, оны ашумен қолдануға болмайды. Кіргізбеу себебін жазбаша рәсімдеп, көрсетілген материалдардың көшірмесін сақтап, бірден заңгерді қосыңыз.

Актіні алудан немесе танысқаны туралы қол қоюдан бас тарту әдетте тексеруді тоқтатпайды. Мұндай тәсіл басқару органын қарсылықтарын жазуға қолайлы жерден ғана айырады. Құжатты күні мен уақытын көрсетіп қабылдап, келіспейтініңізді белгілеп, рәсімдік ескертулерді жазбаша тізіп, байланысты уәкілетті өкіл арқылы жалғастырған пайдалы.

Тексерудің бір үйлестірушісін тағайындап, өкілеттігін рәсімдеңіз. Инспектор төрағадан, бухгалтерден, техниктен және мердігерден жауаптың әртүрлі нұсқаларын жинамауы керек. Үйлестіруші сұраулар журналын жүргізеді: не сұралды, ол парақтың қай тармағына қатысты, қай кезең үшін, жауапты кім дайындайды, құжат қашан және қандай түрде берілді.

Үйдің құқықтық тізбегі алдымен тексеріледі

Инспекция меншік иелерінің шешімінен қолданыстағы шарт пен жауапты тұлғаға дейін өкілеттіктің үзілмеген тізбегін көруге тиіс. ПИК-тен кейінгі ауысуды бастан өткерген үй үшін жаңа орган төлем шығарып жатқанымен, құжаттарды қабылдау актісі, тіркеу немесе жиналыс шешімдері өтпелі кезеңді жаппаған жағдай аса қауіпті.

Парақтың бірінші тармағы МИБ пен кондоминиум объектісін басқару субъектілері арасындағы, жиналыстың хаттамалық шешімімен мақұлданған шарттарды талап етеді. Егер меншік иелері таңдауды үй кеңесіне тапсырса, өкілеттік беру туралы бастапқы шешімді де, нақты орындаушы туралы кеңес хаттамасын да көрсетіңіз. Шешімсіз шарт коммерциялық қатынасты дәлелдейді, бірақ оны үй есебінен жасау өкілеттігін дәлелдемейді.

Екінші тармақ кондоминиум объектісінің «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясында тіркелуіне қатысты. Тіркеу мәліметтерін, кадастрлық материалдарды, ортақ мүлік құрамын және дауыс беру мен есептеуде нақты қолданылатын үлестер есебін дайындаңыз. Меншік иелері тізіліміндегі, хаттамалардағы және сметадағы аудандар әртүрлі болса, салыстыру актісін жасап, қорытынды кестені икемдемей, бастапқы дереккөзді түзетіңіз.

Инспекция МИБ төрағасының, үй кеңесі мен тексеру комиссиясының өкілеттік мерзімдерін де қарайды. Жарғы, сайлау хаттамасы, өкілеттіктің басталу күні, мерзімі және кейінгі қайта сайлау құжаттары қажет. Өкілеттікті ішкі жазбамен автоматты ұзартуға болмайды. Мерзім өтіп кетсе, жаңа жиналыс келешектегі жағдайды түзетеді, бірақ бұрын қол қойылған шешімдерді кері күнмен өзгертпейді.

Жеке тармақ басқару субъектісінен кондоминиум объектісін басқару функцияларын орындауға біліктілікті растайтын құжатты талап етеді. Алдымен бұл талап сіздің үлгіңізде кімге қатысты екенін анықтаңыз: көппәтерлі үй басқарушысына ма, әлде басқару субъектісі ретіндегі басқарушы компанияға ма. Содан кейін істің ішіне құжаттың өзін, тұлға туралы мәліметті, ұйыммен еңбек немесе шарттық байланысын және белгіленген болса, қолданылу мерзімін салыңыз.

Жиналыс хаттамалары қолданыстағы үлгілік нысандармен салыстырылады. Инспектор әсем рәсімделуге емес, хабарлау күні мен тәсіліне, күн тәртібіне, қатысушылар деректеріне, аудандар мен үлестерге, кворумға, әр мәселенің тұжырымына, нәтижелерге, қолдар мен қосымшаларға қарайды. «Смета және басқа мәселелер бекітілсін» деген шешімді тексеру қиын: сома, кезең, төлем мақсаты және уәкілетті тұлға жорамалсыз түсінікті болуы керек.

2025-2026 жылдардағы реформадан кейін бұрынғы ПИК-тер мердігерге айналды, ал заңды басқару нысандары ретінде мүлік иелерінің бірлестігі мен тікелей бірлесіп басқару ғана қалды. Сондықтан бұрынғы кооперативпен шарт қызмет көрсетуді растауы мүмкін, бірақ үйдің заңды басқару органын алмастырмайды. Инспекция меншік иелері атынан шешім қабылдайтын тұлға мен шарт бойынша кіреберіс жуатын, желілерді күтетін немесе диспетчерлік қызмет жүргізетін орындаушыны ажыратады.

Смета, шот және есеп бір тізбекке жиналуы керек

Меншік иелерінің шешімі, банктегі ақша қозғалысы және есеп бірдей сомалар мен мақсаттарды көрсеткенде қаржы бөлігі тексеруден өтеді. Жеке алғанда дұрыс смета мен ұқыпты үзінді көмектеспейді, егер олардың арасында қадағаланатын байланыс болмаса.

Бір күнтізбелік жылға кондоминиум объектісін басқару шығыстарының хаттамалармен бекітілген жылдық сметалары керек. Үйде тұрақ орындары мен қоймалар болса, солардың меншік иелеріне қатысты сметалар мен төлем мөлшерлерін тексеріңіз. Шешімдегі кезең, баптар, қорытынды сома, бөлу негізі және төлем мөлшері сәйкес келуі керек. Мердігердің кейін ауысуы немесе жұмыс бағасының өсуі ізсіз өзгертілген файлды емес, заң мен бұрынғы хаттама көздеген шешімді талап етеді.

Ағымдағы және жинақ шоттары кондоминиум объектісіне ашылады. Инспекторға шотты ашу туралы банк құжаттары, деректемелер, тексерілетін кезеңнің үзінділері және операциялардың сметамен түсіндірілетін байланысы керек. Бір үйдің ақшасы басқарушы компанияның барлық портфелінің ортақ айналымында жоғалмауға тиіс. Бухгалтер оны есеп бағдарламасында бөле алса да, банк бағыты нақты объект қаражатының режиміне сай болуы керек.

Жинақ шоты күрделі жөндеуге ақша жинауға арналған, ағымдағы шот басқару мен күтіп ұстауға қызмет етеді. Меншік иелерінің тиісті шешімінсіз ақшаны бір мақсаттан екіншісіне ауыстыру есептегі жаңа қолмен түзелмейтін бұзушылық туғызады. Алдымен операциялардың негізін қалпына келтіріп, содан кейін есепті түзетіңіз және түзетуді меншік иелеріне ашып көрсетіңіз.

Тексеру парағы кондоминиум объектісін басқару жөніндегі айлық және жылдық есептің берілгенін растайтын құжаттарды талап етеді. Үлгілік нысандар кондоминиум объектісін басқару жөніндегі шешімдерді қабылдау қағидаларымен бекітілген. Дискідегі есептің өзі аз: оны меншік иелеріне таңдалған әрі рұқсат етілген тәсілмен бергеніңізді дәлелдеу керек. Жіберу тізілімін, кабинеттегі жарияланымды, хабарламаларды, танысу парағын немесе күні мен адресаттары көрсетілген басқа ізді сақтаңыз.

Салыстыруды төрт баған бойынша жасау ыңғайлы: бекітілген смета бабы, есептелді, төленді, есепте көрсетілді. Ірі жұмыстарға шартты, орындалған жұмыс актісін, төлемді және шығысқа рұқсат берген шешімді қосыңыз. Акт сомасы шарттан жоғары, ал есепте шарт сомасы тұрса, түсініктеме жазудан бастамаңыз. Бастапқы қатені тауып, меншік иелері де сол нұсқаны көретіндей түзетуді рәсімдеңіз.

Тексерілетін кезеңнің шекарасын бөлек жабыңыз. Желтоқсан үшін қаңтарда төленген есептеу, мердігерге аванс және қате төлемді қайтару банк үзіндісінде, бухгалтерлік тізілімде және есепте бірдей түсіндірілуі керек. Әр шот бойынша кіріс қалдығы, айналым және шығыс қалдығының қысқа салыстыруын дайындаңыз. Ол қалып кеткен операцияны тез көрсетеді және бір төлемді үш түрлі түсіндіруге жол бермейді.

Инспекцияның қалыпты ескертуі «есеп бар, берілгенін растау жоқ» деп жазылады. Екінші жиі ескерту жылдық есеп жасалғанымен, оның көрсеткіштерін үзінділер мен актілерге байланыстыру мүмкін болмағанда шығады. Үшіншісі бірнеше үйдің бір банк немесе есеп контурында жүргізілуіне қатысты. Бұл қателер тексеру алдында емес, басқару әр операцияға бірыңғай құжат нөмірі мен объектіні бекітпеген сәтте туады.

Техникалық құжаттар нақты жағдайды растауы керек

Қарап тексеру және маусымға дайындық актілері нақты үйді сипаттап, орындалған жұмысқа апарса ғана мәнді. Инспектор қағазды жертөле, шатыр, қасбет, лифт, кіреберіс тобы және инженерлік жүйелермен салыстыра алады.

Тексеру парағы инженерлік желілер мен жабдықтарды жылыту маусымына дайындау жөніндегі тексеру актісін талап етеді. Жуу мен қысыммен сынау, баптау мен реттеу, ақауларды жою актілерін, мердігер құжаттарын және дайындыққа қатысты болса, коммуналдық қызмет жеткізушілерімен хат алмасуды жинаңыз. Ақаулар тізімінде мерзімі мен жауаптысы көрсетілмеген ағып кету немесе бұзылған арматура тұрғанда қорытынды акт дайындықты растамауы керек.

Ортақ мүліктің түгендеу тізбесі негізінде кондоминиум объектісін жыл сайын қарап тексеру актісінің дәлелдері бөлек керек. Мұнда екі ұғым жиі араласады. Түгендеу тізбесі «ортақ мүлікке не кіреді» деген сұраққа, ал қарап тексеру актісі «әр тексерілетін элемент қазір қандай күйде» деген сұраққа жауап береді. Тізбеде жаңа кіреберіс тобы, жабдық немесе паркинг бөлігі болмаса, толық емес тізбе бойынша тексеру де толық болмайды.

Қарап тексеру актісінде ақаудың орнын, сипатын, тәуекелін, ұсынылған жұмысты, мерзімді және жауаптыны белгілеңіз. «Жағдайы қанағаттанарлық» деген сөз былтырғы судың аққан жерін табуға және жөндеудің сметаға неге кіргенін дәлелдеуге көмектеспейді. Фотосуреттер қосымша ретінде пайдалы, бірақ олар қол қойылған актіні және кейін тапсырыс берілген жұмыспен байланысты алмастырмайды.

Тексеру парағының оныншы тармағы кең жазылған: кондоминиум объектісінің ортақ мүлік бөліктерінде ақаудың болуы. Тізімге қасбеттер, кіреберістер, вестибюльдер, холдар, дәліздер, баспалдақтар, лифтілер, шатырлар, күнқағарлар, шатыр астылары, техникалық қабаттар, жертөлелер, үйге ортақ желілер, пошта жәшіктері, жер учаскесі, абаттандыру және басқа да ортақ мүлік кіреді. Тек жылу торабына дайындалу тармақтың басым бөлігіне жауап бермейді.

Әр косметикалық ақау бірдей шара қолдануды талап етпейді, бірақ оны жасыруға болмайды. Басқару органы мәселені тапқанын, шұғылдығын бағалағанын, қажет болса қауіпті жерді шектегенін, жұмысқа тапсырыс бергенін және мерзімді бақылап отырғанын көрсетіңіз. Есепке алынбаған ақау әрекетсіздікке ұқсайды; басқарылатын жоспардағы сол ақау инспекторға тексерілетін көрініс береді.

Тағы бір тармақ мүгедектігі бар адамдар мен басқа да жүріп тұруы шектеулі топтарға арналған кедергісіз ортаға қатысты. Қолжетімді бағытты орнында тексеріңіз: үйге келетін жол, биіктік айырмасы, кіреберіс, есік, тұтқалар, пандус немесе көтергіш құрылғы, лифтіге өтетін жол және абаттандырудан кейін пайда болған кедергілер. Қолжетімділік паспорты немесе жоба бордюрді, құлыпталған платформаны не жолға үйілген материалдарды жоққа шығармайды.

Санитариялық жұмыс дәлелмен қабылданады

Дезинфекция, дезинсекция және дератизация құжаттар өңделген объектіні, күнді, көлемді және орындаушыны растағанда орындалған деп саналады. Қолданыстағы парақта жертөлелер, паркингтер және басқа да ортақ орындар аталған, сондықтан «қызмет толық көрсетілді» деген әмбебап акт көбіне жеткіліксіз.

Шешім мен сметаны, орындаушымен шартты, өтінім немесе кестені, орындалған жұмыс актісін, шот пен төлемді көтеріңіз. Актіде мекенжай, нақты аймақтар, өңдеу түрі және күні сәйкес келуі керек. Өңдеу тұрғындар өтінішінен кейін жүргізілсе, өтінімді, нәтижені және өтініштің жабылуын тіркеңіз. Бұл санитариялық жұмысты нақты себеппен байланыстырып, мердігер қай үйге қызмет көрсеткені туралы дауды жояды.

Қалыпты ескерту шарт үйлер портфеліне жасалып, актілер мекенжай бойынша бөлінбегенде пайда болады. Екінші нұсқа: сметада дератизация бар, ал тек дезинсекция құжаттары көрсетілген. Үшінші нұсқа: жертөлеге кіру тіркелмесе де, тұрғындар сол мәселе туралы хабарлауын жалғастырса да, акт ай сайын қол қойылған.

Санитариялық қағидалар мен сатып алу талаптары талап ететін шамада орындаушының өкілеттігі мен құжаттарын тексеріңіз. Менеджердің сөзіне қарап мердігерге біліктілік телімеңіз. Қолданылған құралдар туралы құжаттарды, нұсқаулықтар мен қауіпсіздік шараларын, әсіресе ортақ бөлмелерде тұрғындар немесе жануарлар болуы мүмкін кезде, жұмысқа қоса жүруі керек болса сақтаңыз.

Өңдеуден кейінгі қарап тексеру формалдылық үшін жасалмайды. Үй атынан жауапты адам үй-жайға кіруді, қамтылған аумақты, қалдырылған материалдардың жоқтығын және келісілген кезеңдегі нәтижені растауы керек. Қызмет нәтиже бермесе, мердігерге талап пен қайталама өңдеу шартты қалыпты бақылауды көрсетеді, ал сөзсіз қол қойылған акт нақты жағдайға қайшы келеді.

Он төрт тармақты матрицаға жинаған дұрыс

Жұмыс матрицасы ресми парақтың әр тармағын дәлелмен және нақты тексерумен байланыстыруы керек. Мәтінді өз тізіліміңізге көшіріп, оң жағына құжат иесін, кезеңді, мәртебені және ішкі сақтау орнына сілтемені қосыңыз.

1-тармақ, МИБ-тің басқару субъектілерімен шарттары. Шартты, мақұлдау хаттамасын немесе үй кеңесіне өкілеттік беру туралы шешімді салыңыз. Тараптарды, мерзімді, нысананы және қол қоюшының өкілеттігін салыстырыңыз.

2-тармақ, кондоминиум объектісін тіркеу. Тіркеу және кадастр мәліметтері керек. Мекенжай, ортақ мүлік құрамы, аудандар мен үлестер үйдің жұмыс тізіліміне сәйкес келуге тиіс.

3-тармақ, жылдық сметалар. Пәтер, тұрғын емес үй-жай, тұрақ орны мен қойма меншік иелерінің сметалары және хаттамаларын дайындаңыз. Кезеңді, баптарды, сомаларды және бекітілген төлем мөлшерін салыстырыңыз.

4-тармақ, жинақ шоты. Банк шоты шартын және үзінділерді көрсетіңіз. Онда объект, түсім мақсаты, қалдық және шығыстың заңды негізі анық көрінуі керек.

5-тармақ, ағымдағы шот. Тексерілетін кезеңнің шот шарты мен үзінділері керек. Үйдің бөлек есебін және әр елеулі төлемнің бекітілген сметамен байланысын тексеріңіз.

6-тармақ, жылыту маусымына дайындық. Тексеру актісі мен техникалық қосымшаларды жинаңыз. Желілер мен жабдықтың жабылмаған ақауларында мерзім, жауапты және уақытша шара болуы керек.

7-тармақ, айлық және жылдық есептер. Нысандарды және меншік иелеріне берілгенінің дәлелін көрсетіңіз. Сомалар банк үзінділерімен, шарттармен және орындалған жұмыс актілерімен сәйкес келуге тиіс.

8-тармақ, жыл сайынғы қарап тексеру. Түгендеу тізбесін қарап тексеру актісімен байланыстырыңыз. Комиссия барлық элементті өткенін, ал әр елеулі ақау жұмысқа алынғанын тексеріңіз.

9-тармақ, санитариялық өңдеу. Шарт, мекенжайлық актілер мен төлемдер осы үйде нақты өңделген жертөлелерді, паркингтерді және басқа ортақ үй-жайларды бөлек растауы керек.

10-тармақ, ортақ мүліктің жарамдылығы. Ақаулар журналы, өтінімдер мен жөндеу актілері қасбет, шатыр, кіреберістер, лифтілер, желілер, жертөле және учаскені қарап тексерумен салыстырылады.

11-тармақ, өкілеттік мерзімдері. Жарғы мен сайлау хаттамалары органдардың қазіргі құрамын, мерзімнің басталу және аяқталу күндерін, сондай-ақ құжат күніндегі қол қою құқығын растауы керек.

12-тармақ, хаттамалар нысаны. Әр хаттама мен қосымшаны үлгілік нысанмен салыстырыңыз: хабарлау, күн тәртібі, кворум, аудандар, мәселелер бойынша дауыстар, қорытындылар мен қолдар.

13-тармақ, кедергісіз орта. Тексеру актісі, жобалық және атқарушылық құжаттар үйге келетін жолдан қолжетімді ортақ аймақтарға дейінгі үздіксіз бағытпен бірге тексеріледі.

14-тармақ, басқару субъектісінің біліктілігі. Растайтын құжат пен маманның субъектімен байланысының дәлелін дайындаңыз. Құжаттың жарамдылығын және атқаратын функцияға сәйкестігін тексеріңіз.

Матрица түпнұсқаларды алмастырмайды. Ол инспектор келгенге дейін үзілістерді көрсетеді. Қызыл мәртебе «хатшы құжатты таппады» дегенді емес, нақты себепті білдіруге тиіс: шешім жоқ, мерзім өткен, сома сәйкес емес, жұмыс қабылданбаған, нақты ақау жойылмаған.

Көлем көбейту үшін матрицаны кездейсоқ құжаттармен кеңейтпеңіз. Әр қосымшаға мына сұрақты қойыңыз: ол қай талапты растайды және қандай сәйкессіздікті жабады. Жауап болмаса, құжатты жалпы мұрағатта сақтаңыз, бірақ тексеру жинағын артық материалмен толтырмаңыз.

Отыз күндік дайындық үзіліс иелерімен жүреді

Берілген мерзімде мұрағатты ретсіз сканерлеудің орнына дәлел мен басқарудағы үзілістерді жабу керек. Бес әрекеттен тұратын жұмыс тәртібі топты бос әуреден сақтайды.

1. Хабарлама келген күні актіні тіркеп, оны Qamqor арқылы тексеріңіз, бақылау нысанын, нысананы, кезеңді, инспекторларды және парақтың 14 тармағын жазып алыңыз. Үйлестіруші мен қосалқы өкілді тағайындаңыз.
2. Алғашқы үш күнде матрицаны мәртебелер бойынша толтырыңыз: құжат бар және нақты жағдайға сай; құжат бар, бірақ айырма бар; құжат жоқ; жазбаша негізбен талап қолданылмайды. Қолдарды, күндерді, сомалар мен мекенжайды тексермей тұрып «дайын» деп белгілемеңіз.
3. Екінші аптада заңгер, бухгалтер және инженердің бірлескен салыстыруын өткізіңіз. Заңгер өкілеттік пен шешімдерді қарайды, бухгалтер сметаны үзінділер мен есептерге байланыстырады, инженер үйді түгендеу тізбесімен аралайды. Әр үзіліске бір жауапты және мерзім бекітіледі.
4. Содан кейін тек заңды жолмен түзетіңіз. Болашаққа қажет жиналысты өткізіңіз, орындаушыдан жетіспейтін актіні алыңыз, талап жолдаңыз, ақауды жойыңыз, түзетілген есепті ашып көрсетіңіз. Құжаттарды кері күнмен жасамаңыз және мердігерден орындалмаған жұмысқа қол қоюын сұрамаңыз.
5. Келуден екі жұмыс күні бұрын индекстелген жинақты, электрондық файлдардың көшірмесін және беру журналын дайындаңыз. Қысқа дайындық тексеруін өткізіңіз: кездейсоқ таңдалған тармақ бойынша үйлестіруші бірнеше минутта негізді, дәлелді, нақты жағдайды және жауапты тұлғаны көрсетуі керек.

Бұрынғы ПИК-тен немесе уақытша басқарушы компаниядан құжат қабылдаған үйлерге айрықша назар қажет. Қабылдау үзілістерінің актісін жасаңыз: не алынды, не жоқ, қай кезеңдер бойынша үзінділер, хаттамалар, техникалық паспорттар, шарттар мен актілер жетіспейді. Жоқ ескі құжатты ойдан шығаруға болмайды, бірақ оны қашан және кімнен сұратқаныңызды, мәліметтерді қалай қалпына келтіргеніңізді және қай тәуекелдерді жапқаныңызды дәлелдеуге болады.

Дұрыс дайындық кейде тексеруші келгенге дейін жою мүмкін емес бұзушылықты, мысалы күрделі ақауды немесе жаңа жиналыс қажеттігін табады. Онда уақытша қауіпсіздік шаралары, есеп, шешім жобасы және күндері бар шынайы жоспар қажет. Жауаптысы мен ресурсы жоқ «кейін жоямыз» деген уәдені инспектор тексере алмайды.

QABAT бір үйдің тізілімін, шешімдерін, инспекцияға арналған есептерін, құжаттары мен әрекеттер тарихын өзара байланысқан ортада ұстауға көмектеседі, бірақ бастапқы актілердің мазмұны мен шешімдердің заңдылығы бәрібір басқару органының жауапкершілігінде қалады. Жүйе бір фактіні өзара келіспейтін бес папкаға бөліп жібермегенде пайдалы.

Тексеру күні нысана шегінде жауап беріңіз

Басқару органы тексеру нысанасы шегінде толық жауап беріп, әр берілген құжатты тіркеуі керек. Жалтару ашық көрсетілген үзілістен жаман көрінеді, ал артық құжат беру актіде жоқ кезең мен мәселе бойынша дауға жол ашуы мүмкін.

Алдымен бастапқы мәліметтерді тіркеңіз. Келу уақытын, куәлік деректерін, тіркелген акт нөмірін, алынған тексеру парағын және қатысушыларды жазыңыз. Инспекторға жинақ индексін беріңіз. Тексеру техникалық үй-жайларды қамтыса, бірге жүретін адамды белгілеңіз, қауіпсіз кіруді ұйымдастырыңыз және қай аймақтар қаралғанын тіркеңіз.

Әр қосымша сұрау бойынша тексеру парағының тармағы мен кезеңді көрсетуін сұраңыз. Бұл жанжал емес, қалыпты жұмыс тәртібі. Құжат тек электрондық түрде болса, деректемелері бар, түпнұсқалығын тексеруге болатын оқылатын көшірмені беріңіз. Жалпы қағида бойынша бухгалтерлік және басқа құжаттардың түпнұсқалары алынбайды, тек қылмыстық іс жүргізу заңнамасы немесе әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнама тікелей көздеген жағдайлар бұған кірмейді.

Салыстыруды қажет ететін айырманы ауызша түсіндірмеңіз. Сұрауды жұмысқа алып, қысқа анықтама дайындап, бастапқы құжаттарды қосыңыз және көшірмесін тексеру ісінде қалдырыңыз. Бухгалтердің «бұл техникалық жазба» деген ауызша жауабы бір аптадан кейін сөз туралы дауға айналады. Жазбаша салыстыру бастапқы соманы, себепті, түзетуді және есепте көрсетілуін айқындайды.

Әр күннің хронологиясын жүргізіңіз: инспектор жұмысының басталуы мен аяқталуы, алынған сұраулар, қаралған үй-жайлар, берілген файлдар және жазбаша растауға уәде етілген ауызша түсініктер. Күн соңында үйлестіруші журналды инспектормен салыстырады немесе кемінде өз жазбасын ресми арнамен жібереді. Бұл тәртіп тексеру бірнеше күнге созылып, қатысушылар құрамы өзгергенде ерекше көмектеседі.

Инспектор өкілдің қатысуына, түсінік беруіне және нысанаға қатысты ақпаратпен танысуына кедергі жасамауға міндетті. Өкіл жазбаша ескертулер мен қарсылықтарды баяндауға құқылы, олар нәтижелер актісіне қоса беріледі. Оларды қол қоюға дейін жазыңыз немесе қарсылықтың жеке парағы қоса берілетінін тікелей көрсетіңіз.

Орган аяқталған күні нәтижелер актісін, ал бұзушылықтар болса, нұсқаманы да береді. Актідегі күндерді, орынды, кезеңді, парақ тармақтарын, нақты қорытындыларды, қосымшаларды және танысу туралы мәліметті тексеріңіз. Бұзушылық болмаса, актіде тиісті жазба болуы керек. Сипаттама берілген құжатқа сай келмесе, «келіспейміз» деп қана қоймай, қарсылықта дәлелдің нөмірі мен күнін атаңыз.

Дәліздегі даумен тексеруді ұтуға тырыспаңыз. Үйлестірушінің мақсаты істе нақты көрініс қалдыру: келудің заңды негізі, дәлелдердің толық жинағы, шынымен табылған үзілістер тізбесі және басқару органының тіркелген ұстанымы.

Нұсқама дәлелді және дау туралы бөлек шешімді талап етеді

Тексеруден кейін нұсқаманы орындалатын талаптарға, мерзімдерге, дәлелдерге және ықтимал шағым негіздеріне бөлу керек. Оны соңғы аптаға дейін «заңгерге» деген папкаға салу орындауды жоспардан тыс тексеруге негізді өз қолыңызбен жасауға тең.

Бұзушылық табылған бір акт бойынша бір нұсқама беріледі. Онда тексеру парағы тармақтарына сілтеме мен ауырлық дәрежесі көрсетілген бұзушылықтар, оларды жою жөніндегі нұсқаулар және мерзімдер жазылуы керек. Кәсіпкерлік кодекс орындаудың нақты мүмкіндігін ескеруді талап етеді және арнайы заң басқа мерзім белгілемесе, нұсқама берілген күннен бастап кемінде 10 күнтізбелік күндік жалпы ең аз мерзім қояды.

Алғашқы тәулікте нұсқама тізілімін жасаңыз. Әр тармаққа инспекция тұжырымын, норманы, талап етілген нәтижені, мерзімді, жауаптыны, бюджетті, жиналысқа немесе мердігерге тәуелділікті және жабылу дәлелін жазыңыз. «Есептерді түзету» мен «судың ағуын жоюды» бір жолға қоспаңыз: олардың орындаушылары, құжаттары және кешігу тәуекелі бөлек.

Қосымша ақша немесе уақыт керек болса, субъект акт пен нұсқама берілгеннен кейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей мерзімді ұзарту туралы уәжді өтініш бере алады. Қабылданған шараларды, объективті себепті, күнтізбелік жоспарды және сұралған күнді көрсетіңіз. Орган өтінішті үш жұмыс күні ішінде қарап, ұзарту немесе уәжді бас тарту туралы шешім шығарады. Жедел ден қою шараларына негіз болатын талаптарға бұл тетік қолданылмайды.

Орындалу «бұзушылық жойылды» деген хатпен емес, тәсілдің толық сипаттамасы және қосымшалармен расталады. Шот үшін банк құжаты мен үзінді, есеп үшін түзетілген нысан мен меншік иелеріне берілгенінің дәлелі, ақау үшін жөндеу актісі мен бақылау тексеруі, өкілеттік үшін хаттама және қажет болса тіркеу әрекеттері керек. Жинақты мерзім біткенге дейін жіберіп, жеткізілгенінің дәлелін сақтаңыз.

Орындалу туралы ақпарат бермеу назарсыз қалмайды. Кодекс органның мәлімет беру қажеттігі туралы сұрау жіберуін көздейді, ал жауаптың болмауы немесе бұзушылықтың жойылмауы жоспардан тыс тексеруге негіз болуы мүмкін. Сондықтан жұмыс орындалса да, үнсіздік бөлек рәсімдік тәуекел туғызады.

Орындау мен дау қатар жүргізіледі, бірақ бір біріне араластырылмайды. Қорытынды нақты жағдайға сай болмаса, талап тексеру парағының шегінен шықса, мерзім орындалмайтын болса немесе рәсім бұзылса, құжаттармен әкімшілік шағым дайындаңыз. ӘРПК шағым берудің жалпы мерзімін акт немесе әрекет туралы белгілі болған сәттен бастап үш айдан кешіктірмей белгілейді және әдетте алдымен сотқа дейінгі тәртіптен өтуді талап етеді. Шағым жоғары тұрған органға жіберілуі үшін дауланатын актіні шығарған органға немесе лауазымды тұлғаға беріледі.

Шағым нұсқама мерзімі мәселесін автоматты шешеді деген жалпы болжамға сүйенбеңіз. Дәл сіздің актіңіз үшін құқықтық салдарды, ерекшеліктердің болуын және орындаудың тоқтатылғаны туралы белгіні тексеріңіз. Бұзушылықты даулы қорытындыны мойындамай қауіпсіз жоюға болатын жерде заңгер орындау мен келіспеу ұстанымын бөлек тұжырымдай алады.

Жабылған тексеру инспекцияға берілген жауаппен емес, үйдің жұмыс тәртібін өзгертумен аяқталады. Ескертуді тұрақты тізілімге енгізіп, хаттама үлгісін, есеп беру қағидасын, жұмысты қабылдау тәртібін немесе банк құжатының бағытын түзетіңіз. Әйтпесе келесі акт сол бұзушылықты жаңа күнмен қайта табады.