Нысаналы жарнаны меншік иелерінің жиналысына қалай есептеу керек?
Нысаналы жарнаны смета мен алаң бойынша есептеу, жинау мерзімін таңдау, соманы меншік иелеріне түсіндіру және шешімді дұрыс рәсімдеу жолы.

Нысаналы жарна төраға жөндеу бағасын сенімді түрде атағаны үшін қабылданбайды. Меншік иесі төрт нәрсені тексере алғанда ғана оны қолдайды: үй нақты не алады, жалпы сома қайдан шықты, оның төлемі неге дәл осылай есептелді және ақша мердігерге қашан қажет болады.
Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңындағы өзгерістерден кейін нысаналы жарна кондоминиум объектісін басқаруға арналған жылдық шығыстар сметасында жоқ іс-шараларға төленетін төлем деп белгіленді. Бұл кез келген күтпеген шығынға арналған қосалқы жол емес. Жинау, мөлшері, мерзімі және төлемнің басқа шарттары туралы шешімді жиналыс қабылдайды, сондықтан «кіреберісті жөндеуге жинау» деген бұлыңғыр тұжырым бірден екі мәселе тудырады: адамдар бағаны түсінбейді, ал дау туған кезде хаттама есептеуді нашар қорғайды.
Есепті кері ретпен жүргізу керек: алдымен жұмыс көлемі мен толық ақша қажеттілігі, содан кейін бөлу базасы, жеке есептеулер және төлем күнтізбесі. Жиналсын деген сома бастапқы нүкте бола алмайды.
Алдымен нысаналы жарнаны үйдің басқа ақшасынан ажыратыңыз
Нысаналы жарна қалыпты кассалық алшақтықты жабуға емес, бекітілген жылдық сметадан тыс нақты іс-шараға қажет. Егер сорғыға қызмет көрсету, тазалау немесе шағын ағымдағы жөндеу ағымдағы жарналардан төленуге тиіс болса, ағымдағы шотта ақша аз деген себеппен сол шығынды бөлек жинаққа көшіру қауіпті. Меншік иелері бұрын бекітілген төлемдер қайда кеткенін сұрауға құқылы.
Нысаналы жарнаның жинақ жарнасынан да айырмасы бар. Жинақ ақшасы болашақ күрделі жөндеуге арналған жинақ шотында жиналады және жиналыс шешімімен осы мақсатқа жұмсалады. Нысаналы жарналар МИБ-тің ағымдағы шотына немесе тікелей бірлесіп басқару кезінде басқару субъектісінің ағымдағы шотына түседі. Бұл көздерді бір санға араластыруға болмайды: шешімде үй жинақтан қанша алатынын, басқа расталған көзден қанша түсетінін және нысаналы жарнамен қанша жинау қалғанын көрсету керек.
Сметаға дейін объектінің кімге тиесілі екенін анықтаңыз. Шатыр, қасбет және жалпы үй желілері, әдетте, бүкіл кондоминиумның ортақ мүлкіне жатады. Тек бір кіреберіске қызмет ететін жабдық бойынша ортақ мүліктің тіркелген құрамын, техникалық құжаттаманы және нақты жұмыс түріне арналған қағидаларды тексеру қажет. Егер заңдық және техникалық шекара басқа нәрсені көрсетсе, төлеушілерді «бұл лифтіні тек солар пайдаланады» деген тұрмыстық қисынмен белгілеуге болмайды.
Пәтерлерді, тұрғын емес үй-жайларды, тұрақ орындарын және қоймаларды бөлек тексеріңіз. Реформадан кейін заң тұрақ орындары мен қойма иелерінің нысаналы жарналары туралы шешімдерін тікелей бөледі. Егер жоба паркингке қатысты болса, оның құнын пәтерлерге арналған есептеуге жасырмаңыз. Мүліктің мақсаты талап еткен жерде төлеушілердің жеке тобын және дауыс беруге арналған жеке мәселені дайындаңыз.
Жақсы ішкі тексеріс оңай: іс-шараны бір зат есіммен және бір нәтижемен сипаттауға болады, мысалы, «екі сорғыны іске қоса отырып ауыстыру». Егер бір жолға сорғылар, қабырғаларды бояу және «күтпеген шығындарға» арналған қор бірге кірсе, жиналысқа дейін оны жеке шешімдерге бөліңіз.
Смета бір бағаны емес, нәтижені көрсетуге тиіс
Ұзақ даусыз қабылданатын смета ақаулар мен көлемнен басталып, қорытынды сомамен аяқталады. Таныс мердігердің бір коммерциялық шоты тек оның ұсынысын растайды. Ол үйге дәл осындай көлем қажет екенін және бағаға барлық міндетті жұмыс кіргенін дәлелдемейді.
Бастапқы топтаманы жинаңыз: міндет ауқымы бойынша ақау актісі немесе техникалық қорытынды, көлемдер тізімі, нарықта мүмкіндік болса кемінде екі салыстырмалы ұсыныс, мердігердің рұқсаттары мен кепілдігі туралы мәлімет, төлем шарттары, бағаның қолданылу мерзімі. Күрделі жөндеу, инженерлік жүйелерді қайта құру немесе қауіпсіздікке әсер ететін жұмыстар алдында тексеру, жоба, сараптама, авторлық не техникалық қадағалау керек пе, соны анықтаңыз. Міндетті дайындықтан үнемдеу жұмыс басталғаннан кейін үстеме төлемге айналады.
Сметаның әр жолы үш сұраққа жауап беруге тиіс: не сатып алынады, қандай мөлшерде және бағаға не кіреді. «Шатырды жөндеу, 18 000 000 теңге» дегеннің орнына жабын алаңы, бөлшектеу, материалдар, түйісулер, суағар, көтеру, шығару, сынау және қабылдау көрсетілуі керек. Меншік иесінің шатыр тораптарын білуі міндетті емес, бірақ атауы бірдей ұсыныстардың шынында да салыстырмалы екенін көруі қажет.
Жалпы қажеттілікке тек расталатын шығыстар кіреді:
- салықтарды ескергендегі жұмыс пен материалдардың шарттық бағасы;
- міндетті тексеру, жобалау, сараптама және қадағалау;
- егер олар дәл осы жинаққа байланысты туындаса, банктік және есеп айырысу қызметі;
- ашқанға дейін анықтау мүмкін емес болса, жасырын жұмыстарға құжатпен есептелген қор;
- шартқа кірмесе, нәтижені қабылдау және тексеру шығыстары.
Қор нашар дайындықты жасырмауға тиіс. «Кез келген жағдайға 10 пайыз» деген тұжырым ыңғайлы, бірақ жиналыс бұл ақшаны кім және қандай жағдайда жұмсай алатынын түсінбейді. Шекті соманы, жол берілетін жасырын ақаулар тізімін және тәртіпті көрсеткен дұрыс: пайдаланылмаған қалдық жиналыстың бөлек мақсаты бойынша ғана ағымдағы шотта қалады немесе меншік иелерінің болашақ есептеулеріне жатқызылады. Нақты тәртіпті шешімге енгізіңіз.
Меншік иелеріне өзіңіз таңдамаған бағаны да көрсетіңіз. Ең арзан ұсыныс міндетті жұмысы жоқ болғандықтан алынып тасталса, оны салыстыруда жазыңыз. Адамдар бағалау сипатындағы «сенімдірек» деген сөзді емес, жоқ бөлшектеуді, қысқа кепілдікті немесе 100 пайыз авансты көргенде қымбатырақ нұсқаны оңайырақ қабылдайды.
Жалпы сома шаршы метр ставкасына дейін есептеледі
Алдымен жинақтың таза сомасын анықтаңыз. Ол іс-шараның толық құнынан оған заңды әрі іс жүзінде бағыттауға болатын ақшаны шегеру арқылы шығады. Уәде етілген субсидия, қол қойылмаған қарыз немесе болашақ үнем құжат пен қаражат түсетін нақты мерзім болмайынша жинақты азайтпайды.
Формула мынадай:
Нысаналы сома = жұмыстар + міндетті ілеспе шығыстар + бекітілген қор - қолжетімді қаржыландыру
Сорғы жабдығын ауыстыру 8 400 000 теңге тұрады делік. Жоба мен техникалық қадағалау 520 000 теңге, ал құбырды ашуға арналған расталған қор 280 000 теңгемен шектелген. Жиналыс ағымдағы шоттағы бос қалдықтан 1 200 000 теңгені бөлек бағыттауды шешеді. Нысаналы сома 8 000 000 теңге болады: 8 400 000 + 520 000 + 280 000 - 1 200 000.
Мердігер алдындағы берешекті төленген бөлік ретінде шегермеңіз және жаңа жобаның сметасына ескі борышкерлерді қоспаңыз. Бұлар екі бөлек тізілім. Іс-шара құны жобаға қанша қажет екенін, ал берешек тізілімі бұрын бекітілген қандай міндеттемелер орындалмағанын көрсетеді.
«Жиналу коэффициенті» өте нашар жұмыс істейді. Үй есептелген соманың 80 пайызын ғана алады деп күтсе, құнды 0,8-ге бөліп, болашақ төлемсіздікті уақытында төлейтіндерге жүктеу оңай көрінеді. Сонда меншік иелері өзгенің кешігуін қаржыландырады, ал шешім жұмысқа арналған жарна деп аталады. Заң берешекті өндіріп алу тетігін береді, бірақ басқа біреудің үлесін байқатпай ұлғайтуға рұқсат етпейді.
Кешігу тәуекелін күнтізбе және шарт талаптары арқылы есепке алған дұрыс. Мердігер төлемін авансқа, жеткізуге, орындалған кезеңге және соңғы есеп айырысуға бөліңіз. Нысаналы төлемдерді тиісті кезеңнен ертерек, банктік аударым мен борышкерлермен жұмысқа жеткілікті уақыт қалатындай белгілеңіз. Бірақ сметаны өсірмеңіз.
Алаң бойынша төлем мен меншік иесінің дауысын араластыруға болмайды
Ақшаны бөлу мен дауысты санау екі бөлек сұраққа жауап береді. Алаң мүліктік жүктемені анықтауға көмектеседі, ал дауыс беру заң қағидалары бойынша меншік иелерінің еркін көрсетеді. Есептеу кестесін дауыс тізілімі ретінде қолданғанда немесе, керісінше, әр пәтерде бір дауыс бар деп құнды бәріне тең бөлгенде қате шығады.
«Тұрғын үй қатынастары туралы» заңның 33-бабы ортақ мүліктегі үлесті пәтердің пайдалы алаңының немесе тұрғын емес үй-жайдың, тұрақ орнының не қойманың алаңының кондоминиумдағы тиісті объектілер алаңының жиынтығына қатынасы деп анықтайды. Бүкіл үйдің ортақ мүлкіне арналған шығынды осы үлеспен бөлу тексерілетін негіз береді: алаңы үлкен объект жалпы құнның үлкен бөлігін көтереді. Сонымен бірге қолданыстағы 34-1-бап нысаналы жарна мөлшері мен төлем шарттарын жиналыс шешіміне қалдырады. Сол себепті ставка мен жеке ведомосты «алаң бойынша» деген сөздің автоматты салдары деп қарамай, бекіту керек.
Пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлардың жалпы есептік алаңы 12 500 м² болғанда 8 000 000 теңге жинауға арналған есеп:
| Көрсеткіш | Есеп | Нәтиже |
| 1 м² ставкасы | 8 000 000 / 12 500 | 640 теңге |
| 42 м² пәтер | 42 × 640 | 26 880 теңге |
| 68,5 м² пәтер | 68,5 × 640 | 43 840 теңге |
| 120 м² тұрғын емес үй-жай | 120 × 640 | 76 800 теңге |
Бөлімге ескі түбіртек базасындағы шамамен алынған алаңды енгізуге болмайды. Кондоминиумның өзекті тізілімін және құжаттағы пайдалы алаңдарды пайдаланыңыз. Құрылыс салушының үй-жайларын, сатылмаған пәтерлерді, тұрғын емес объектілерді, ортақ меншікті және соңғы тіркелген өзгерістерді тексеріңіз. Бос пәтердің меншік иесі бар, сондықтан ол есептен жоғалмайды.
Түбіртектерді жасамай тұрып дөңгелектеу тәртібін белгілеңіз. Әр есептеуді бүтін теңгеге дөңгелектесеңіз, ведомость қорытындысы нысаналы сомадан айырылуы мүмкін. Дөңгелектеу қағидасын бекітіп, айырманы жеке жолда көрсетіңіз, ал соңғы түзетуді таңдалған бір меншік иесінің төлеміне жасырмаңыз.
Жұмыс үйдің бір бөлігіне ғана қатысты болса, бір кіреберісті автоматты түрде төлеуші деп жарияламаңыз. Алдымен заң, ортақ мүліктің тіркелген құрамы және техникалық сызба осы объект пен шығын тобын бөлуге мүмкіндік беретінін растаңыз. Лифтіні ауыстыру немесе жөндеу үшін реформа тиісті кіреберіс меншік иелерінің шешім қабылдау тәртібін көздейді. Басқа жұмыстарда лифтіге ұқсастықтың өзі құқықтық негіз жасамайды.
Ведомосты жарияламай тұрып бақылау салыстыруын өткізіңіз. Алдымен төлеушілер тобына кірген барлық объектінің алаңын қосып, қорытындыны тіркелген тізіліммен салыстырыңыз. Содан кейін әр алаңды ставкаға көбейтіп, бекітілген дөңгелектеуді қолданыңыз және жеке есептеулерді қосыңыз. Шыққан қорытынды нысаналы сомаға тең болуы немесе шешім жобасында сипатталған дөңгелектеу айырмасын дәл беруі керек.
Екінші есепті біріншіден тәуелсіз жасаңыз. Бір қызметкер ведомосты тізілімнен құрады, екіншісі бастапқы смета бойынша қорытындыны тексеріп, кемінде бір үлкен, бір орта және бір шағын объектіні қайта есептейді. Бірнеше үй-жайы бар меншік иелерін және ортақ меншіктегі объектілерді бөлек тексеріңіз: олардың төлемдері алаң бойынша қосылады, ал дауыстары басқа тәртіппен саналады. Мұндай салыстыруға арнайы бағдарлама қажет емес, бірақ күні, тізілім мен смета нұсқалары, тексерген адамдардың аты-жөні және табылған түзетулер көрсетілген қысқа бақылау актісі қалады. Бұл акт жиналыс шешімін алмастырмайды, бірақ қосымшадағы сандар дауыс беруден кейін пайда болмағанын көрсетеді.
Жинау мерзімі жұмыс кестесіне сай болуға тиіс
Меншік иелері көбіне соманың өзін емес, оны бірнеше күнде толық төлеу талабын қабылдамайды. Жинау мерзімін төрағаның мәселені тез жабу тілегінен емес, шарт кестесі мен үйдің төлем мүмкіндігінен шығару керек.
Мердігерден күнтізбе сұраңыз: материалдарға тапсырыс беру үшін қанша қажет, жеткізу қашан төленеді, қандай төлем актіге байланған және ескертулер жойылғанға дейін қай бөлік ұсталады. Содан кейін оған нақты есептеу мен төлем циклін салыңыз. Заң жарналарды есепті айдан кейінгі айдың 25-іне дейін қоса төлеудің жалпы мерзімін белгілейді, ал нысаналы жинақ шарттарын жиналыс бекітеді. Меншік иесінде екі түрлі түсінік қалмауы үшін шешімде нақты сомалар мен күндерді атаған дұрыс.
640 теңге шаршы метр мысалында әрқайсысы шаршы метрге 320 теңгеден екі төлем ұсынуға болады. Біріншісі жабдыққа тапсырыс беруді, екіншісі монтажға дейінгі төлемді қамтамасыз етеді. Бірақ бөліп төлеу мердігермен жасалған шарт дәл сондай ақша ырғағына жол бергенде ғана жарайды. Тұрғындарға алты ай уәде етіп, мердігерге бір аптада 70 пайыз аванс беруге қол қою жұмыс басталмай тұрып кассалық алшақтық тудырады.
Жинау мерзімін жұмыс орындау мерзімімен алмастырмаңыз. Хаттамада екі кезең де тұруы керек: меншік иелері қашан төлейді және орындаушы қашан аяқтауға міндетті. Жұмыс мерзімі басталатын оқиғаны да атаңыз, мысалы, аванс түсуі және алаңды беру. Әйтпесе жинақтың кешігуін мердігердің мерзім өткізуі деп, ал мердігердің кешігуін борышкерлердің кінәсі деп көрсету оңай.
Сома кейбір меншік иелеріне ауыр болса, жиналыс бірнеше төлем мерзімін талқылай алады, бірақ алаңы тең объектілер түсінікті әрі бірдей шарттарға түсуге тиіс. Төрағаның жеке ауызша бөліп төлеуін кейін бухгалтерге, тексерушіге және сотқа растау қиын. Барлық рұқсат етілген нұсқаларды, күндерді және кешігу салдарын шешімге жазыңыз.
Негіздеме үгіттен емес, таңдаудан басталады
Меншік иесіне апат суреттері бар таныстырылым емес, салдар арасындағы таңдау керек. Бастапқы күйді, міндетті көлемді, шешім нұсқаларын, әр нұсқаның бағасын және кейінге қалдыру құнын көрсетіңіз. Дереу ауыстыру міндетті болмаса, оны ашық айтыңыз. «Қазір жөндеу, екі жылға жетеді» деген адал нұсқа толық ауыстыруды жалғыз жол етіп көрсетуге қарағанда кейде көбірек дауыс алады.
Жиналысқа арналған топтаманы мына ретпен жинаған ыңғайлы: ақау актісі, нәтиженің қысқа сипаттамасы, ұсыныстарды салыстыру кестесі, таңдалған смета, жұмыс кестесі, ставка есебі, жеке сомалар ведомосы, шешім жобасы. Хабарландыруға жүздеген бетті орналастыру қажет емес, бірақ меншік иелері материалдарды қайдан және қалай оқитынын алдын ала білуге тиіс. Заң енді талап ететін бес күнтізбелік күндік хабарлау қымбат жобамен алғаш танысуға аз. Есептерді ертерек таратыңыз, ал ресми мерзімді жақсы дайындық өлшемі емес, соңғы шек деп қараңыз.
Кездесуде алдымен көлем мен мердігерді, содан кейін соманы, бөлу тәртібін және мерзімді талқылаңыз. Әңгімені «метріне 640 теңге» деген санмен бастасаңыз, залдың бір бөлігі құн оларсыз белгіленіп қойды деп ойлайды. Адамдар ақауды, нұсқаларды және шегерілетін ақша көздерін көргенде, ставка есептің нәтижесіне айналады.
Жобада жасырын жұмыстар болса, баға мүлдем өзгермейді деп уәде бермеңіз. Жауапкершілік шекарасын атаңыз. Мысалы, мердігер өз көлемдеріндегі қателер тәуекелін көтереді, ал қорды ашу актісінен кейін және үй кеңесінің келісімімен жиналыс бекіткен шек ішінде ғана пайдалануға болады. Шектен асқанның бәрі меншік иелерінің жаңа шешіміне қайтарылады.
Алаңы үлкен объект иесінің қарсылығын сабырмен талқылау керек. Ол сорғыны немесе баспалдақты жиі пайдаланғаны үшін емес, ортақ мүліктегі үлесі үлкен болғандықтан көбірек төлейді. Бірақ бұл жауап алаңдар тізілімі таза болып, бәріне бір формула қолданылғанда ғана жұмыс істейді. Бір ірі тұрғын емес үй-жайдың алаңындағы қате бүкіл ведомосқа деген сенімді жояды.
Күн тәртібі мен шешім жобасында бос орын қалмауға тиіс
Күн тәртібінің тұжырымы шешім шекарасын белгілейді. Егер хабарламада тек «шатырды жөндеу туралы» делініп, ал жиналыста мердігер таңдалып, 20 миллион теңге, ставка, үш мерзім бекітіліп, жинақ ақшасы жұмсалса, меншік иесі өзіне нақты мәселелер туралы хабарланбағанын негізді түрде айта алады.
Нысаналы жарна бойынша кейін есептеуге кіретін барлық шартты дауысқа салыңыз. Заң жиналыстың құзыретіне нысаналы жарналарды жинау, олардың мөлшері, мерзімі және төлемнің өзге шарттары туралы шешімді жатқызады. Реформадан кейін нысаналы жарнаны қоса алғандағы қаржылық мәселелер талқылаудың соңына дейін залда қалғандардың жай көпшілігін емес, пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің жалпы санының көпшілігінің келісімін талап етеді. Жиналыстың өзі меншік иелерінің жалпы санының жартысынан көбі қатысқанда шешім қабылдауға құқылы.
Дауыс объектілер бойынша саналады, шаршы метр бойынша емес: меншік иесінде бір объект үшін бір дауыс, бірнеше объект болса, тиісті дауыс саны бар, ал ортақ меншіктегі объект бір дауыс береді. Бұл үлестер бағанын есеп ведомосынан дауыс қорытындысына көшірмеудің тағы бір себебі. Алаң таңдалған үлгі бойынша төлем сомасын анықтайды, бірақ бюллетень санын көбейтпейді.
Шешім жобасын былай дайындауға болады:
- Екі сорғы агрегатын және ілеспе жұмыстарды хаттамаға қоса берілген, жалпы құны 9 200 000 теңге болатын смета бойынша ауыстыру бекітілсін.
- Іс-шараға ағымдағы шоттағы бос қалдықтан 1 200 000 теңге бағытталсын және 8 000 000 теңге нысаналы жинақ белгіленсін.
- Нысаналы жинақ жиналыс жарияланған күнгі тізілім бойынша пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелері арасында пайдалы алаңына сай бөлінсін. 1 м² үшін 640 теңге ставка және хаттамаға қосымша ретінде жеке есептеу ведомосы бекітілсін.
- Жарна 1 м² үшін 320 теңгеден екі тең бөлікпен 2026 жылғы 25 қазаннан және 25 қарашадан кешіктірілмей МИБ-тің ағымдағы шотына төленсін.
- Мердігер, шарттық баға, төлем кестесі және қорды пайдалану тәртібі қосымшаларға сай бекітілсін. Пайдаланылмаған қалдық соңғы актіден кейін есептелген сомаларға сай меншік иелеріне пропорционалды түрде есепке алынсын.
Бұл әмбебап заң мәтіні емес, құрылымның мысалы. Үйдің мекенжайы, МИБ атауы, шарт нысанасы, ақша көздері, күндер және қалдық қағидалары нақты құжаттарға сәйкес келуі керек. Егер жиналыс мердігерді қазір таңдамаса, оны шешімге жазбаңыз және бекітілген смета шегінде таңдаудың бөлек тәсілін белгілеңіз.
Әр мәселе «жақтаймын», «қарсымын» немесе «қалыс қалдым» деп күмәнсіз жауап беруге мүмкіндік беруі керек. Сорғыны шұғыл ауыстыру мен ауланы міндетті емес абаттандыруды бір тармаққа біріктіру дұрыс емес: меншік иесі біріншісін қолдап, екіншісін қабылдамауы мүмкін. Мердігер бір коммерциялық баға берген күннің өзінде әртүрлі іс-шараларды бөліңіз.
Хаттама есепті төрағаның түсіндірмесінсіз қайталауға тиіс
Дұрыс өткен талқылау әлсіз хаттаманы құтқармайды. Алты айдан кейін сот, тұрғын үй инспекциясы немесе жаңа төраға тек хабарламаны, бюллетеньдерді, қосымшаларды, хаттаманы және есептеулерді көреді. «Бәрі түсінді» деген ауызша түсіндірме дәлел болмайды.
Қолданыстағы қағидалар хаттамада үй мекенжайын, дауысқа салынған мәселелерді, күнін, форматын, уақытын немесе дауыс беру мерзімін, меншік иелерінің жалпы санын, қатысушылар санын, дауыс бергендер туралы мәліметтерді, қорытындылар мен қабылданған шешімді көрсетуді талап етеді. Дауыс бергендер тізімі хаттаманың ажырамас бөлігі. Жазбаша сауалнама парағында мекенжай, мәселелер, меншік иесінің қол қоятын орны және бастамашылардың қолдары болуы керек. Сауалнама, әдетте, жарияланған күннен бастап екі айдан кешіктірілмей аяқталады, ал объект саны 500-ден асатын үйлерде мерзім үш айға дейін созылуы мүмкін.
Хаттамаға дауыс берілген смета мен ведомостың дәл сол нұсқасын тіркеңіз. Қосымшаларда нөмір, күн, үй мекенжайы, бет саны және шешімнің нақты тармағымен байланысы көрсетілсін. Егер жиналыстан кейін бухгалтер жұмыс кестесіндегі алаңды, ставканы немесе мерзімді өзгертсе, есептеу меншік иелерінің еркіне сәйкес болмайды. Тіпті айқын арифметикалық қатені файлды үнсіз ауыстырмай, ашық шешіммен түзеткен дұрыс.
Түбіртек шығарудан бұрын төрт қорытындыны салыстырыңыз: дөңгелектеу қағидасын ескергенде жеке есептеулер сомасы бекітілген жинаққа тең; әр төлеуші бекітілген топта бар; ставка хаттамаға сай; мерзім шешіммен сәйкес. Нысаналы жарна ағымдағы шотқа бөлек әрі түсінікті жолмен есептеледі. Төлем есептілікте мақсатын жоғалтпауы үшін жол атауы іс-шараны қайталауға тиіс.
QABAT алаңдар тізілімін, дауыс беруді, әрекеттер журналы бар электрондық хаттаманы, есептеулер мен есептілікті үйдің бір өзара байланысты жазбасында сақтауға мүмкіндік береді. Бірақ жиналыс затын, мерзімін немесе төлеушілер тізімін көрсетпей соманы бекітсе, оны ешбір жүйе түзете алмайды.
Қабылданған жарнаны әлі де нәтижеге жеткізу керек
Жиналыстан кейін жұмыс құқықтық жазықтықтан қаржылық іске көшеді. Шешім мен жеке есептеулерді жариялаңыз, меншік иесіне алаңы мен формуласын тексеру жолын беріңіз, содан кейін алғашқы төлем күніне дейін сәйкессіздіктерге жауап беріңіз. Түбіртекке дейін шешілген 0,7 м² дау кейінгі жаппай қайта есептеуден арзан.
Нысаналы жинақты ағымдағы шоттың бөлек талдауы ретінде жүргізіңіз: есептелді, төленді, мерзімі өтті, жұмсалды, қалды. Банктік шот ағымдағы ақша үшін ортақ болуы мүмкін, бірақ есеп сорғыларға арналған жарнаны үйдің қалыпты шығыстарымен араластырмауға тиіс. Мердігерге әр төлемді шартпен, кезеңмен, шотпен және актімен байланыстырыңыз.
Келесі төлемнің жетпеу тәуекелін шарт жаппаса, алғашқы аванс жиналды деп жұмысты бастамаңыз. Үй кеңесі бекітілген ведомость бойынша жинақтың жайын және келесі міндеттеме күнін көруі керек. Кешігу болса, барлық меншік иесіне бірдей хабарлау және өндіріп алу тәртібін қолданыңыз. Заң нысаналы жарнаны кеш төлегені үшін өсімпұл есептеуді көздейді және МИБ төрағасына немесе басқару субъектісіне белгіленген төлем күнінен кейін екі ай берешек өтелмесе, нотариусқа не сотқа жүгіну құқығын береді.
Жұмыс аяқталған соң тек суреттерді көрсетпеңіз. Шарт сомасы, барлық өзгеріс, актілер, нақты төлемдер, пайдаланылған қор және қалдық қажет. Егер мердігер арзанырақ орындаса, төраға айырманы үйдің басқа мәселесіне жұмсауға өздігінен құқық алмайды. Жиналыс бекіткен қалдық қағидасын орындаңыз немесе мәселені меншік иелеріне қайта шығарыңыз.
Нысаналы жарнаның тексерілетін тізбегі бар: ақау, көлем, баға, көз, ставка, жеке есептеу, дауыс, төлем, акт. Егер бір буынды кейін түсіндіруге тура келсе, шешім жеткілікті дәл дайындалмаған. Жиналысты жарияламай тұрып осы тізбекті ең үлкен пәтерге, ең ірі тұрғын емес үй-жайға және ортақ меншіктегі бір объектіге қолданып көріңіз. Үш тексеріс қатені меншік иесі сот талабымен тапқанға дейін анықтайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
- МИБ-тегі нысаналы жарна деген не?
Бұл кондоминиум объектісін басқаруға арналған бекітілген жылдық шығыстар сметасында жоқ нақты іс-шараға төленетін жарна. Жиналыс жинауды, мөлшерін, мерзімін және басқа төлем шарттарын белгілейді, ал ақша ағымдағы шотқа түседі.
- Нысаналы жарнаны жиналыс шешімінсіз жинауға бола ма?
Жоқ, төраға немесе басқарушы компания мұндай төлемді өз бетінше белгілей алмайды. Жұмыс үйге шынында қажет болса да, жиналыс шешімінсіз есептеу басты негізінен айырылады.
- Нысаналы жарнаны пәтер алаңы бойынша бөлу міндетті ме?
Ортақ мүлік жұмыстарына тіркелген алаң үлесі бойынша бөлу түсінікті әрі қорғалатын негіз береді. Бірақ заң нысаналы жарнаның мөлшері мен шарттарын жиналысқа қалдырады, сондықтан формуланы, ставканы және жеке ведомосты тікелей бекіту керек.
- Жарнаны есептеу үшін қай алаң алынады?
Пәтердің құжаттағы пайдалы алаңын және кондоминиумның өзекті тізіліміндегі тұрғын емес үй-жай алаңын алыңыз. Тұрғындар санын, ескі базадағы шамамен алынған деректі немесе нақты тұру жағдайын қолданбаңыз.
- Нысаналы жарнаны бекіту үшін қандай кворум керек?
Пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің жалпы санының жартысынан көбі қатысса, жиналыс шешім қабылдауға құқылы. Нысаналы жарна арнайы шешімдер тобындағы қаржылық мәселе болғандықтан, оны меншік иелерінің жалпы санының көпшілігі қолдауға тиіс.
- Жиналыста дауыстар алаң бойынша ма, пәтер бойынша ма саналады?
Қолданыстағы заң бойынша меншік иесінде өзіне тиесілі әр объект үшін бір дауыс бар, ал ортақ меншіктегі объект бір дауыс береді. Шаршы метр мүліктік есепте қолданылады, бірақ дауыс санын көбейтпейді.
- Сомаға төлемейтіндер үшін қор қосуға бола ма?
Басқалардың күтілетін берешегі үшін уақтылы төлейтін меншік иелерінің төлемін өсірмеген дұрыс. Тәуекелді жасырын жиналу коэффициенті арқылы емес, төлем кестесі, мердігер шарты және берешекпен заңды жұмыс арқылы басқарыңыз.
- Жөндеуден кейін нысаналы жарна қалдығымен не істеу керек?
Қалдық тәртібін жинақпен бірге бекіткен дұрыс: болашақ есептеулерге пропорционалды түрде жатқызу, қайтару немесе жаңа мақсатты жиналысқа шығару. Төраға қалдықты басқа жұмысқа өз бетінше аудара алмайды.
- Нысаналы жарнаны бөліп төлеуге бола ма?
Иә, егер жиналыс бөліктердің мөлшерін, нақты мерзімдерін және басқа шарттарын бекітсе. Бөліп төлеу мердігердің төлем кестесіне сәйкес болуы керек, әйтпесе үй жұмыстың ортасында кассалық алшақтыққа тап болады.
- Нысаналы жарна туралы хаттамаға қандай құжаттар тіркеледі?
Сметаны, көлем сипаттамасын, ақша көздерінің есебін, ставканы, жеке ведомосты, төлем кестесін және таңдалған мердігер құжаттарын тіркеңіз. Қосымшаларды нөмірлеп, әрқайсысын шешімнің нақты тармағымен байланыстырыңыз.