МИБ төрағасының істерін тапсыру тәртібі
МИБ төрағасының істерін тапсыру: актіні, құжаттарды, ақшаны, мөрді, қолжетімділікті, банк қолдарын және даулы мәселелерді рәсімдеу тәртібі.

Төрағаны ауыстыру дауыс беру сәтінде де, мөрді тапсырғаннан кейін де аяқталмайды. Ол жаңа басшы заңды өкілеттік алған, МИБ басшы туралы мәліметтерді жаңартқан, банк бұрынғы құқықтарды алып тастаған, ал әрбір құжат, берешек, кілт пен аяқталмаған мәселе қол қойылған актіге енген кезде аяқталады.
Тараптар он бес минутта папкаларды санап, «шағымымыз жоқ» деп жазған тапсыруларды көрдім. Бір айдан кейін жаңа төраға жинақ шотын көре алмайтыны, шарттың түпнұсқасы бухгалтерде жатқаны, ал электрондық поштаны бұрынғы басшының туысы басқаратыны анықталатын. Мұндай акт ешкімді қорғамайды. Ол істер тапсырылды деген жалған сенім ғана туғызады.
Жиналыс шешімі ауысу сәтін белгілейді
Жаңа төрағаның өкілеттігі тиісті түрде рәсімделген жиналыс хаттамасына негізделуге тиіс. Бұрынғы төрағаның қызметтен кету туралы хаты ауысу себебін түсіндіреді, бірақ мұрагерді тағайындамайды. Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңының 42-1-бабы МИБ төрағасын сайлауды, қайта сайлауды және оның өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатуды жиналыстың құзыретіне жатқызады.
Хаттамада болжамсыз орындауға болатын тұжырымдар қажет: бұрынғы төрағаның өкілеттігін нақты күннен бастап тоқтату, жаңа төрағаны сайлау, оның өкілеттігі басталатын күнді белгілеу, мемлекеттік хабарлама мен істерді қабылдауды жүргізуді тапсыру. Күндер сәйкес келмесе, қауіпті бос аралық пайда болады. Бұрынғы төраға өзін қызметтен кетті деп санайды, жаңа төраға әлі басшы ретінде көрсетілмейді, ал төлемдер, авариялық өтінімдер мен шарттар күтіп тұрмайды.
Үш оқиғаны араластырмаңыз:
- меншік иелерінің төрағаны ауыстыру туралы корпоративтік шешімі;
- жаңа басшы туралы мәліметтерді мемлекеттік базаға енгізу;
- басқаруды, мүлікті және қолжетімділікті іс жүзінде тапсыру.
Олар өзара байланысты, бірақ бірін-бірі алмастырмайды. Жаңа төраға мөрді қолына ұстағаны үшін ғана банк құжаттарына қол қоймауға тиіс. Бұрынғы төраға банк қол қою үлгісін әлі жаңартпағаны үшін ғана шотқа билік етуді жалғастырмауға тиіс.
Жиналыстан кейін бірден хаттаманың куәландырылған үзіндісін немесе көшірмесін дайындаңыз, кворум мен шешім тұжырымын тексеріңіз, содан кейін басшының ауысуы туралы электрондық хабарлама беріңіз. Әділет министрлігі мәліметтер электрондық үкімет порталы арқылы электрондық хабарлама негізінде өзгеретінін түсіндіреді. Құрылтайшылар бірнешеу болса, хабарламаға заңды тұлғаның ЭЦҚ-сымен қол қойылып, жалпы жиналыстың төрағасы мен хатшысы оны өз ЭЦҚ-сымен келіседі. Мәліметтердің толықтығына заңды тұлғаның өзі жауап береді, сондықтан ЖСН-дегі, күндегі немесе хаттама нөміріндегі қате порталдың қатесіне айналмайды.
Шешім қабылданған уақыт пен банктік қолжетімділік жаңарған уақыт аралығында шұғыл әрекеттерді кім орындайтынын бөлек жазыңыз. Жиналыс оның өкілеттігін тоқтатып қойған болса, бұрынғы төрағаны аварияға немесе төлемге кейіннен жауапты етіп тағайындауға болмайды. Үйге өтпелі кезең қажет болса, жиналыс оны алдын ала белгілеп, қатарынан екі басшы құрмауға тиіс. Бухгалтермен немесе басқарушымен жасалған шарт та жеке заңды негізсіз оларға төраға өкілеттігін бермейді.
Он жұмыс күнін он күн үнсіздікке айналдыруға болмайды
Қызметтен кеткен төраға үйді басқару жөніндегі қызметін тоқтатқаннан кейін он жұмыс күнінен аспайтын мерзімде істерді тапсыруға міндетті. Бұл «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 51-1-бабы 4-тармағының тікелей талабы. Істерді жаңа төраға, тікелей бірлесіп басқару таңдалған кезде басқару субъектісі, ал олар болмаған жағдайда тұрғын үй инспекциясы қабылдайды.
Кейде бұл ауысуға үш жұмыс күні деген мерзімді қате қолданады. Кондоминиум объектісін басқару қағидаларында хабарлау мен тапсырудың үш күндік рәсімі бар, бірақ ол басқа басқару нысанына көшуді сипаттайды және актінің белгіленген нысанын қолданады. МИБ-тің бір төрағасын екіншісімен әдеттегі ауыстыру 51-1-баптағы он күндік нормаға бағынады. Басқару нысаны да қатар өзгерсе, екі рәсімді де тексеріп, түйіскен жерлерінде ертерек орындалатын әрекеттерді жасаңыз.
Он жұмыс күні әңгімені кейінге қалдыру үшін емес, түгендеу үшін берілген. Шешім қабылданған күні тараптар орынды, уақытты, комиссия немесе куәгерлер құрамын, электрондық мұрағат форматын және операцияларды межелеу күнін келісуге тиіс. Жаңа төрағаға осы мерзімнің ішінде тексеруге кемінде екі жұмыс күнін қалдырған дұрыс: файлдарды ашу, көшірмелерді салыстыру, үй-жай кілттерін тексеру және есептік жазбалардың жұмыс істейтінін көру.
Бұрынғы төраға жауап бермесе, жаңа төраға жеткізілгені расталатын жазбаша талап жібереді. Онда жиналыс шешімі, құқықтық негіз, ұсынылған күндер және сұралатын заттардың тізімі көрсетіледі. Сонымен бірге үй кеңесі мен тұрғын үй инспекциясына хабарланады. Рәсімделген негізсіз құлыптарды өз бетінше ауыстыруға, техниканы алып кетуге немесе бөтен есептік жазбаларға кіруге болмайды. Тапсыру туралы дау мүлікке немесе деректерге қол жеткізу жөнінде екінші дау туғызуға құқық бермейді.
Осы күндері актіні мінсіз ету үшін авариялық жұмысты тоқтатпайды. Диспетчер кімге қоңырау шалатынын білуге, мердігерде расталған байланыс болуға, ал үй тораптарына кіру тағайындалған жауапты адамда қалуға тиіс. Аварияны жою шығындары нақты уақытымен, негізімен және қол қойған адаммен бірге көрсетіледі. Сонда ауысу қажетті жөндеуді даулы операцияға айналдырмайды.
Бір акт құрамды, жай-күйді және олқылықтарды көрсетуге тиіс
Дұрыс акт тізімнің өзін қоспай, «тізімге сәйкес құжаттар» деп жазбайды. Ол бір жылдан кейін қандай түпнұсқа берілгенін, неше бет болғанын, қай кезеңге жасалғанын, қандай түрде сақталғанын және қабылдау күні қандай ақауы болғанын анықтауға мүмкіндік береді.
Кондоминиум объектісін басқару қағидаларының 4-қосымшасындағы нысан жақсы негіз береді: онда техникалық және қаржылық құжаттама бөлінген, даналардың саны мен түрі көрсетілген, ал келіспеушіліктер актінің өзіне енгізіледі. Төраға ауысқанда оны міндеттемелер, қолжетімділік және материалдық құндылықтар жөніндегі қосымшалармен кеңейткен жөн. Белгілі бір жағдайда міндетті нысан тікелей қолданылса, оны қолдан жасалған кестемен алмастырмаңыз. Қосымша тіркемелер оның орындалуын ғана жеңілдетеді.
Ең аз қажетті жұмыс жазбасы мынадай болады:
Позиция: Договор на обслуживание лифтов № 18 от 12.02.2026
Период и статус: действует до 31.12.2026, оплата по июнь 2026
Вид: оригинал, 7 листов, приложение на 3 листах
Место хранения: папка «Подрядчики 2026», раздел 4
Связанное обязательство: счет за июль ожидается до 05.08.2026
Сдал: подпись, дата и время
Принял: подпись, дата и время
Примечание: акт выполненных работ за июнь отсутствует
Акт бірдей қосымшаларымен кемінде екі данада жасалады. Көлемді қосымшаның әр бетіне нөмір қойып, тараптардың қолдарын түсірген дұрыс, ал электрондық тізімде тасымалдағыш атауын, папкалар құрылымын және мұрағаттың бақылау сомаларын белгілеңіз. Бақылау сомасы құжаттардың шынайылығын дәлелдемейді, бірақ файл тапсырылғаннан кейін ауыстырылмағанын көрсетеді.
Уақыт шынымен жетпесе, мөрленген қорап үшін «мазмұнын тексерместен жауапты сақтауға қабылданды» деген сөз қолайлы. Бірақ актіде қорап, пломба және оны бірге ашатын мерзім аталуға тиіс. Тексеруден бас тартып, сонымен қатар тапсырудың толықтығын растауға болмайды.
Қол қойылған актідегі түзетулерді өшіргішпен, бетті ауыстырумен немесе бұрынғы күн қойылған жаңа файл нұсқасымен жасауға болмайды. Қате бастапқы мәтін оқылатындай етіп сызылады, жанына дұрыс мән жазылып, екі тарап та қол қояды немесе қосымша акт жасалады. Қатысушылар бірнешеу болса, әрбір данаға бірдей түзету енгізілуге тиіс. Даналар арасындағы айырмашылықтың өзі дәлелдеуге жататын мәселеге айналады.
Үй мұрағаты бухгалтерлік папкадан кең
Төраға техникалық, қаржылық және өзге құжаттаманың, материалдық құндылықтардың, үйге қажет техникалық құралдар мен жабдықтың сақталуына жауап береді. Сондықтан шарттар мен банк көшірмелерін ғана беру 51-1-баптың 3-тармағын орындамайды.
Техникалық бөлікте техникалық паспортты, қабат жоспарларын, экспликацияларды, инженерлік желілер сызбаларын, пайдалануға беру және тексеру актілерін, жабдық паспорттарын, қарап-тексеру журналдарын, ақау актілерін, құрылыс салушының кепілдік құжаттарын, атқарушылық құжаттаманы және жөндеу тарихын тексеріңіз. Түпнұсқа ешқашан МИБ-те болмаған болса, дәл солай жазыңыз. Себебі мен соңғы белгілі сақтаушысы көрсетілмеген «жоқ» деген сөздің пайдасы аз.
Корпоративтік бөлікке жарғы, тіркеу туралы анықтама, барлық хаттамалар мен дауыс беру парақтары, жаңарту негіздері бар меншік иелерінің тізілімі, үй кеңесі мен тексеру комиссиясының шешімдері, сенімхаттар, еңбек құжаттары және тұрғын үй инспекциясымен хат алмасу кіреді. Дауыс беру парақтарын кворум мен нәтижені растайтын хаттамадан бөлуге болмайды.
Қаржылық бөлік бастапқы құжаттарды, есеп тіркелімдерін, қаржылық және салық есептілігін, сметаларды, меншік иелеріне берілетін есептерді, ағымдағы және жинақ шоттарының банк көшірмелерін, болған жағдайда кассалық құжаттарды, есептеулерді, борышкерлер тізілімін, салыстыру актілерін және атқарушылық іс жүргізуді қамтиды. Бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру қағидалары жазбаларды бастапқы құжаттарға сүйеніп жасау мен электрондық мұрағаттың сақталуын қамтамасыз етуді талап етеді. Бухгалтерлік бағдарламадан алынған бастапқы құжатсыз көшірме бұл мәселені жаппайды.
Тұрғындардың өтініштерін, авариялық журналдарды, нұсқамаларды, сот істерін, талаптарды, сақтандыру құжаттарын, ортақ мүлікті жалға беру шарттарын және коммуналдық жеткізушілермен хат алмасуды бөлек тапсырыңыз. Бұл папкаларда бухгалтерлік баланста жоқ міндеттемелер жиі жатады: уәде етілген қайта есептеу, мемлекеттік органға жауап беру мерзімі немесе мердігерді кепілдікпен шақыру.
Жаңа төраға қол қоймас бұрын құжаттардың бар-жоғын ғана емес, оқылатынын да тексергені дұрыс. Бүлінген файл, бос резервтік көшірме және сыртқы беті жоқ скан тасымалдағыштың өзі бар болса да тапсыру мәселесі болып саналады.
Мұрағатты төрағалардың тегіне емес, кезеңдерге байлау керек. «Айгүлдің құжаттары» деген папка келесі басшыға ештеңе айтпайды және мәнмәтіннің жоғалуына әкеледі. Материалдарды жылдар мен міндеттер бойынша бөліңіз, мазмұнын жасаңыз және түпнұсқалардың орнын көрсетіңіз. Электрондық мұрағатты басқа компьютерде ашып көріңіз, резервтік көшірмені және бұлттық есептік жазбаға МИБ құқықтарын тексеріңіз. Бағдарлама деректерді тек өз пішімінде шығарса, кең тараған пішімдегі оқылатын есептерді де сақтаңыз. Жаңа төраға үй тарихын көру үшін ескі компьютерді сатып алуға мәжбүр болмауға тиіс.
Міндеттемелер асығыс төлеммен емес, тізіліммен жабылады
Қызметтен кетерде міндеттемелерді жабу үстелдегі барлық шотты төлеу емес, олардың жай-күйін тіркеп, орындалуын тапсыру дегенді білдіреді. Өкілеттіктің соңғы күнінде даулы шотты асығыс төлеу үйге дұрыс тапсырылған даудан да көп зиян келтіруі мүмкін.
Межелеу күні мен уақытын белгілеңіз. Оған дейінгі барлық операцияны бұрынғы төраға өз кезеңіне жатқызады, ал жаңа төраға өкілеттік пен банктік қолжетімділікті алғаннан кейін әрі қарай орындауды қабылдайды. Әр аяқталмаған позицияда контрагент, негіз, сома, мерзім, жауапты адам, соңғы құжат және келесі әрекет болуы керек.
Салыстыруды мына тәртіппен жүргізуге болады:
- Межелеу күніне барлық шот бойынша банк көшірмелерін алып, қалдықтарды есеппен салыстыру.
- Қолданыстағы шарттарды шоттармен, актілермен және іс жүзіндегі қызметтермен салыстыру.
- Даулы сомаларды қоса алғанда, дебиторлық және кредиторлық берешекті тіркеу.
- Соттар, нұсқамалар, салықтар, есептілік және кепілдіктер бойынша алдағы мерзімдерді жазу.
- Аяқталмаған міндеттемелердің жеке тізілімін актіге қосымша ретінде қол қою.
Бұрынғы төрағадан есеп айырысуды жасанды актілермен «нөлге түсіруді» сұрамаңыз. Салыстыру актісі тараптардың есеп деректері белгілі бір күнге сәйкес келетінін растайды, бірақ шартты, бастапқы құжатты немесе жиналыс шешімін алмастырмайды. Борышты мойындау талап қою мерзімінің өтуіне де әсер етуі мүмкін: Азаматтық кодекстің 183-бабы борышты мойындауды білдіретін әрекеттерді мерзімнің үзілуімен байланыстырады. Салыстыруға әдемі нөл үшін емес, тексергеннен кейін қол қою керек.
Банк әзірлегенімен әлі орындамаған төлемдерге, тұрақты автоматты төлемдерге және корпоративтік карталардың лимиттеріне ерекше көңіл бөліңіз. Оларды екі рет санау немесе иесіз қалдыру оңай. Актіде төлем нөмірін, мәртебесін және түпкілікті есептен шығаруды тексеретін тарапты көрсетіңіз.
Салықтар, жалақы және міндетті есептілік үшін бөлек бақылау күні қажет. Жаңа төраға тапсыру күнтізбесін, жоба нұсқаларының күйін, бухгалтер өкілеттігін және қабылданған нысандардың растауларын алуға тиіс. Қабылдау түбіртегі болмаса, «бәрі тапсырылды» деген сөз жарамайды. Төраға ауысқанға дейін жіберілген қатеге одан кейін жауап беруге тура келуі мүмкін, сондықтан нысанның өзін де, оны түзету жөніндегі хат алмасуды да тапсырады.
Банк ақшаға билік ету құқығын бөлек ауыстырады
Банк бұрынғы қолды жаңа төраға сайланған сәтте автоматты түрде алып тастамайды. Алдымен мемлекеттік база басшыны көрсетуге тиіс, содан кейін МИБ нақты банктің уәкілетті адамдарды, қол қою үлгілерін, интернет-банкинг қолжетімділігін, токендер мен карталарды ауыстыру рәсімін орындайды.
Банк шоттарын ашу, жүргізу және жабу қағидалары жеке кәсіпкерлік субъектілеріне жатпайтын заңды тұлғалардан қазақ және орыс тілдерінде жасалған қол қою үлгілері бар құжатты және мөр бедерінің үлгісін талап етеді. Кемінде бір қол немесе мөр бедері ауысса, банкке жаңа құжат беріледі. Банк уәкілетті адамдар жеке келгенде қолдарды растай алады немесе қағидаларда көзделген жағдайда нотариат куәландырған құжатты қабылдайды.
Банкке бармай тұрып өзекті тізімді сұраңыз. Әдетте төрағаны сайлау туралы хаттама немесе үзінді, жаңартылған тіркеу мәліметтерінің растамасы, жеке куәлік, жаңа қол қою үлгілері бар құжат және басқа қол қоюшылардың құжаттары қажет. Басқа банктің ескі жадынамасындағы тізімді көшірмеңіз: ішкі арналар мен нысандар әртүрлі.
Ауысу күні банктен төрт нәтижені жазбаша немесе қорғалған хабарламада растауды сұраңыз: бұрынғы төраға енді төлемдерге қол қоя алмайды, оның интернеттегі қолжетімділігі жабылды, оған байланған карталар мен токендер өшірілді, жаңа төраға екі шотты да және дұрыс лимиттерді көреді. Экран суреті ішкі тексеруге көмектеседі, бірақ банктің растауы сенімдірек.
МИБ екінші қолды қолданса, оның ережелерін де тексеріңіз. Кейде банк бірінші басшыны алып тастап, бұрынғы бухгалтерді немесе басқа қол қоюшыны жиналыс енді қажет деп санамайтын құқықтарымен қалдырады. Керісінше, барлық қол қоюшыны кездейсоқ өшіру төлемдерді тоқтатады. Хаттама мен ішкі шешім банктегі өкілеттік матрицасына сәйкес келуге тиіс.
Жинақ және ағымдағы шоттарды бөлек тексереді. Жаңа басшы ағымдағы шотты алып, тапсыруды бір ай бойы аяқталды деп санаған, ал жинақ шоты бұрынғы профильде қалған жағдайды көрдім. Актіде шот нөмірлерін жасырылған түрде, көшірме бойынша қалдықтарды, көшірме күнін және қолжетімділік күйін көрсетіңіз.
Цифрлық қолжетімділік бөтен ЭЦҚ-ны бермей тапсырылады
Бұрынғы төрағаның жеке ЭЦҚ кілттерін жаңа басшыға көшіруге болмайды. Жаңа төраға өзінің тіркеу куәліктері мен өкілеттігін алады, ал МИБ енді әрекет етпеуге тиіс сертификаттар мен есептік жазбаларды кері қайтарады немесе бұғаттайды.
Ұлттық куәландыру орталығының бірінші басшыға арналған нұсқаулығы қолданыстағы куәліктерді көруге, оларды кері қайтаруға және қызметкерлер құқықтарын басқаруға мүмкіндік береді. Бұрынғы төрағаның кілтін ғана емес, бухгалтердің, басқарушының және мердігерлердің сертификаттарын да тексеріңіз. Төрағаның кетуі бәрін өшіруді талап етпейді, бірақ қалған әрбір қолжетімділіктің қолданыстағы негізі болуға тиіс.
Цифрлық ресурстар тізілімін жасаңыз: корпоративтік пошта, бұлттық қойма, бухгалтерлік бағдарлама, салық төлеуші кабинеті, интернет-банкинг, тұрғындар өтініштерінің арналары, телефония, мессенджерлер, сайт, камералар, домофон, диспетчерлік қызмет және инженерлік жабдық есебі. Әр жолда есептік жазба иесін, әкімшіні, қалпына келтіру тәсілін, байланған телефон нөмірін, резервтік поштаны және тексеру нәтижесін көрсетіңіз.
Құпиясөздерді жалпы актіде басып шығармаған жөн. Оларды бір реттік сілтеме, мөрленген конверт немесе екі тарап қатысқан қалпына келтіру рәсімі арқылы беріңіз, ал актіде факт пен уақытты белгілеңіз. Қабылдағаннан кейін жаңа төраға құпиясөздерді, резервтік байланыстарды және қалпына келтіру кодтарын ауыстырады. chairman@... тәрізді ортақ мекенжай бұрынғы төрағаның жеке нөміріне емес, МИБ-ке тиесілі болуға тиіс.
Үй QABAT жүйесінде жұмыс істеп тұрса, әрекеттер журналы бар электрондық хаттамаларды, құжаттарды, қаржыны және меншік иелерінің тізілімін бір жұмыс ортасында тапсыруға болады, бірақ бұрынғы басшының құқықтарын жеке тексеріп алып тастау керек. Платформа ізді жеңілдетеді, ал жиналыс шешімі мен акт тапсырудың негізі болып қала береді.
Тұрғындардың дербес деректерін «сенімді болсын» деп жеке флешкаға көшірмеңіз. Тапсыру МИБ атынан жаңа уәкілетті адамға дербес деректерді қорғау қағидаларын ескере отырып жасалады. Қабылдау расталғаннан кейін оларды сақтаудың заңды негізі тоқтаса, жеке көшірмелерді жою қажет.
Мөр, кілттер және мүлік даналап саналады
Мөрдің өзі өкілеттік бермейді, бірақ оның жоғалуы МИБ атынан қағаздарға қол қоюға мүмкіндік туғызып, банк рәсімін қиындатады. МИБ мөр қолданса, актіде ондағы жазуды, күйін, санын, сақталатын орнын және тапсыру фактісін көрсетіңіз. Жоғалса, оны бөлек актімен тіркеңіз, үй кеңесіне және мөр бедері қолданылатын ұйымдарға хабарлаңыз, содан кейін жаңа мөр жасату мен оның үлгісін ауыстыруды шешіңіз.
Материалдық құндылықтар есеппен және іс жүзіндегі бар заттармен салыстырылады. Бұған компьютерлер, телефондар, токендер, мұрағат шкафтары, аспаптар, құралдар, қосалқы бөлшектер, диспетчерлік жабдық және ағымдағы, жинақ немесе нысаналы жарналарға сатып алынғанның бәрі кіреді. Техника үшін сериялық нөмір, жинақтылық, күйі және орнатылған жері қажет.
Кілттер мен қолжетімділік құралдары сезімтал кодтарды ашпай сипатталады:
- МИБ үй-жайы мен мұрағат, жиынтықтар саны;
- шатыр, жертөле, электр қалқаны және есепке алу тораптары;
- техникалық үй-жайлар мен байланыс шкафтары;
- салпыншақтар, карталар, токендер және пульттер;
- мердігерлердегі немесе тұрғындардағы қосалқы жиынтықтар.
Жаңа төраға берілген кілттерді оларды ұстаушылар тізімімен салыстыруға тиіс. Көшірменің кімде екені белгісіз болса, кілт байламын әдеттегідей тапсыру тәуекелді шешпейді. Белгісіздікті тіркеп, шығынды меншік иелерінен жасырмай, уәкілетті адамның шешімімен цилиндрді немесе кодты ауыстырыңыз.
Мүлік фотосуреттері күні және позиция нөмірі көрсетіліп актіге тіркеледі. Олар жай-күйді көрсетеді, бірақ қолдар мен есептік құнды алмастырмайды. Қосып тексермей жазылған «техника жарамды» сөзі тек тапсырушы тараптың пікірін білдіреді.
Келіспеушіліктерді жасыруға емес, жазуға керек
Жаңа төраға іс жүзінде берілгенді қабылдап, жетіспейтінін қатар жазуға құқылы. Бір папка жоқ болғаны үшін бүкіл актіге қол қоюдан бас тарту үйді қалған құжаттарсыз қалдырып, дәлелдеуді қиындатады. Даусыз бөлікті қабылдап, келіспеушіліктерді тізіп, қосымша тапсыру мерзімін белгілеу дұрыс.
Келіспеушіліктер қосымшасында «қаржылық құжаттар дұрыс емес» деп емес, «2026 жылғы наурыз және сәуір айларындағы ағымдағы шот көшірмелері берілмеді» деп нақты жазыңыз. Тапсырушы тараптың түсіндірмесін, соңғы белгілі сақтаушыны, қалпына келтіру тәсілін, мерзімді және жауапты адамды көрсетіңіз. Ешқашан болмаған құжат болған, кейін жоғалған құжаттан бөлек жағдай.
Бұрынғы төраға келмесе немесе қол қоюдан бас тартса, жаңа төраға үй кеңесінің мүшелерімен бірге нақты бар заттардың біржақты актісін жасайды. Онда шақырулар, оларды жеткізу тәсілі, күткен уақыт, ашылған үй-жайлар, табылған құжаттар және тексеру шектеулері жазылады. Фото мен бейне жағдайды растауға көмектеседі. Мұндай акт бір тараптың нұсқасын даусыз етпейді, бірақ үйдің нақты не алғаны туралы дәлелдерді сақтайды.
Одан кейін көшірмелерді тұрғын үй инспекциясы мен бұрынғы төрағаға жіберіңіз, жетіспейтінді талап етіңіз және сотқа, құқық қорғау органдарына жүгіну немесе құжаттарды банктерден, мердігерлерден және мемлекеттік органдардан қалпына келтіру қажеттігін бағалаңыз. Таңдау жетіспейтін заттың сипатына байланысты. Шарттың жоғалған телнұсқасы мен ақшаның жоғалуы әртүрлі әрекетті қажет етеді.
Кондоминиум объектісін басқару қағидалары құжаттама мен техникалық құралдардың саны және сапасы жөніндегі келіспеушіліктерді актіде көрсетуді тікелей талап етеді. Бұған қоса, тапсыру немесе тапсырмау бұрынғы басқару нысанын ортақ мүліктің бүлінуіне, иемденілуіне немесе ысырап етілуіне әкелген әрекеттер үшін жауапкершіліктен босатпайды. Бұл төрағаны ауыстыруға да дұрыс бағдар: акт фактілерді тіркейді, өткенді өшірмейді.
Талаптардың жоқтығының шегі тар
Қауіпсіз тұжырым актіде көрсетілген тексеру нәтижесін ғана растауға тиіс. Ол МИБ жасырын бұзушылықтар, белгісіз борыштар, жалған құжаттар немесе әдеттегі қабылдау кезінде табылмайтын залал бойынша талаптардан мәңгілікке бас тартады деп уәде бермеуге тиіс.
Қолайлы ескерту мынадай болуы мүмкін:
Стороны подтверждают передачу позиций, прямо перечисленных в настоящем акте и приложениях, в указанном количестве и состоянии. На дату подписания принимающая сторона не имеет претензий к факту передачи этих позиций, кроме разногласий, записанных в приложении 6. Формулировка не относится к скрытым недостаткам, недостоверности документов, неотраженным обязательствам и нарушениям, которые выявят после проверки либо которые не могли быть разумно обнаружены при приемке.
Бұл жазба ықтимал даудың нәтижесіне кепілдік бермейді. Сот актіні хаттамамен, көшірмелермен, бастапқы құжаттармен, хат алмасумен және тараптардың әрекетімен бірге бағалайды. Азаматтық кодекстің 178-бабы бойынша талап қоюдың жалпы мерзімі үш жыл, ал ол әдетте тұлға құқық бұзылғанын білген немесе білуге тиіс болған күннен басталады. Тараптар мерзім мен оны есептеу тәртібін өз келісімімен өзгерте алмайды.
Тексеру аяқталмаса, «материалдық және қаржылық талаптарым жоқ» деген жеке қолхатты жазбаңыз. Бұл сөздің неге танымал екені түсінікті: бұрынғы төраға мәселенің аяқталғанын қалайды, жаңа төраға папкаларды жанжалсыз алғысы келеді. Бірақ ол мүлікті қабылдау мен бірнеше жылдық басқаруды бағалауды араластырады. Бұл әрекеттерді бөлу керек.
Актінің соңында кейінгі салыстыру күнін көрсетіңіз, мысалы айлық көшірме алынғаннан, салық кезеңі жабылғаннан немесе тексерушінің есебі шыққаннан кейін. Салыстыру аяқталғанда тараптар нақты мәселелер бойынша қосымша актіге қол қоя алады. Адал тапсыру белгісіз фактілер жоқ деп уәде беруді талап етпейді. Ол кез келген меншік иесі кімнің нені, қашан және қандай ескертумен тапсырғанын түсінетін тексерілетін із қалдыруды талап етеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
- Бұрынғы МИБ төрағасы істерді неше күнде тапсыруға міндетті?
«Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 51-1-бабы 4-тармағы үйді басқару қызметі тоқтағаннан кейін он жұмыс күнінен аспайтын мерзім береді. Соңғы күнді күтпеңіз: түгендеу мен қолжетімділікті тексеруді жиналыс шешімінен кейін бірден келісіңіз.
- Жаңа төраға әлі сайланбаса, құжаттарды кімге тапсырады?
Заң тікелей бірлесіп басқару таңдалғанда басқару субъектісіне, ал қабылдаушы болмаған жағдайда тұрғын үй инспекциясына тапсыруды көздейді. Мұрағатты бұрынғы төрағада белгісіз мерзімге қалдыруға болмайды.
- МИБ істерін қабылдау-тапсыру актісінсіз беруге бола ма?
Жоқ, 51-1-бап актіні тікелей талап етеді. Онсыз мұрағат құрамын, мүлік күйін, ақша қалдығын және нақты бақылаудың ауысқан сәтін дәлелдеу қиын.
- Жаңа төраға құжаттарды қабылдаудан бас тартса не істеу керек?
Тізімі мен ұсынылған күндері бар жазбаша шақыру жіберіп, үй кеңесі мен тұрғын үй инспекциясын қатыстырыңыз. Ол келмесе, хабарланғанын дәлелдейтін материалдармен бірге тапсыруға дайындық пен мүліктің нақты құрамы туралы акт жасаңыз.
- МИБ істерін тапсыру актісін нотариуста куәландыру қажет пе?
Төраға істерін тапсыру туралы жалпы ереже актіні нотариатта куәландыруды талап етпейді. Нотариус толық емес тізімді түземейді, сондықтан тараптардың қолдары, қосымшалар, нөмірлеу және келіспеушіліктердің нақты сипаттамасы маңыздырақ.
- Ескі ЭЦҚ-ны жаңа төрағаға беруге бола ма?
Жоқ, жеке ЭЦҚ кілттері басқа адамға берілмейді. Жаңа басшы өз тіркеу куәліктерін алады, ал бұрынғы басшының қажетсіз сертификаттары мен құқықтары кері қайтарылады немесе бұғатталады.
- Банк бұрынғы төрағаның қол қою құқығын қашан алып тастайды?
МИБ банк рәсімін орындап, уәкілетті адамдар, қол қою үлгілері және қолжетімділік туралы мәліметтерді ауыстырғаннан кейін. Жиналыс шешімінің өзі интернет-банкингті, карталар мен токендерді өшірмейді.
- Құжаттардың бір бөлігі жоқ болса, актіге не жазылады?
Әр жоқ құжатты, кезеңді, себепті, соңғы белгілі сақтаушыны және қалпына келтіру мерзімін атаңыз. «Бір бөлігі жоқ» деген тұжырым тым бұлыңғыр және дауда көмектеспейді.
- «Талаптарым жоқ» деген сөз бұрынғы төрағаны қорғай ма?
Ол белгілі бір күндегі тапсырудың көрінетін құрамына ескертулер жоқ екенін растауы мүмкін, бірақ жасырын бұзушылықтарды жоймайды және жауапкершіліктен босатуға кепілдік бермейді. Тұжырымды тізімдегі позициялармен шектеп, кейінгі тексеру туралы ескертуді сақтаңыз.
- Актіге қол қоймас бұрын тексеру жүргізу міндетті ме?
Толық тексеру пайдалы, бірақ оның болмауы мұрағат пен мүлікті қабылдауды бөгемеуге тиіс. Нақты тапсыруға қол қойып, тексеру шегін жазыңыз және қаржылық салыстыруға бөлек мерзім белгілеңіз.