Мердігер жұмысын қайта жасатпай қалай қабылдау керек

Еш ескертусіз қол қойылған акт көбіне түзетуге болатын ақауды қымбат дауға айналдырады. Тапсырысшы еңістің қисық екенін, кабельдің бекітілмегенін немесе бір жердің боялмай қалғанын көрген, бірақ құжатта керісінше растаған. Мердігер ақшасын алды, жұмысшылар кетті, ал бір аптадан кейін МИБ төрағасы тұрғындарға неліктен түзетуге екінші рет ақша төлеу керегін түсіндіреді.

Мердігер жұмысын дұрыс қабылдау бригада нысанға келмей тұрып басталады. Шарт өлшенетін нәтижені белгілейді, бастапқы жағдай тіркеледі, кейін жабылып қалатын операциялар жұмыс барысында тексеріледі, ал қорытынды акт әр кемшілікті түзету мерзімімен және төлеммен байланыстырады. Мұндай тәртіп үйдің ақшасын қорғайды және мердігерге шартты жабудың түсінікті жолын қалдырады.

Көппәтерлі үйдің ортақ мүлкін жөндегенде көзбен көрген әсер жеткіліксіз. Мүлік иелерінің бірлестігі (МИБ) төрағасы немесе басқарушы компания ортақ ақшаны жұмсайды, сондықтан меншік иелеріне әдемі «кейінгі көріністі» ғана емес, төлемнің негізін де көрсетуге тиіс: неге тапсырыс берілді, іс жүзінде не алынды, кім тексерді, қандай ауытқулар табылды және олар қалай жабылды.

Қабылдау дайын нысанда емес, шартта басталады

Жұмысты тек алдын ала сипатталған нәтижемен салыстырып қабылдауға болады. Егер сметада шаршы метр мен жалпы сома ғана көрсетілсе, «шатырды сметаға сай жөндеу» деген тұжырымның пайдасы шамалы. Онда қандай материал қолданылатыны, неше қабат төселетіні, негіз қалай дайындалатыны, түйісу жерлері қалай жасалатыны, су қайда ағызылатыны және су өтпейтіні қандай сынақпен расталатыны айтылмайды.

Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 632-бабы жұмыс шарт талаптарына сай болуға тиіс деп белгілейді, ал шарт талаптары толық болмаса, осындай жұмысқа әдетте қойылатын талаптар қолданылады. Екінші бөлікке сену қауіпті: дау туғанда тараптар қалыпты сапа дегеннің не екенін дәлелдеуге кіріседі. Техникалық тапсырма бағаға қол қойылғанға дейін осы белгісіздікті жоюға тиіс.

Шарт құжаттарына бес нәрсені қосқан дұрыс:

1. Кіреберіс, қабат, бөлме немесе ғимарат элементі бойынша жұмыс шекарасы дәл көрсетілген көлемдер тізімі.
2. Маркасы не өлшенетін сипаттамалары көрсетілген материал талаптары және оларды ауыстыруды келісу тәртібі.
3. Технология және аралық бақылау нүктелері, әсіресе келесі қабат жауып қалатын операциялар үшін.
4. Қабылдау өлшемдері: рұқсат етілетін ауытқулар, сынақтар, құжаттар жиынтығы, тараптарды шақыру тәртібі және ескертуге жауап беру мерзімі.
5. Төлем кестесі, кепілдік мерзімі және тараптар келіскен болса, сыйақының бір бөлігін ұстап қалу туралы нақты талап.

Шартқа сметаны, техникалық тапсырманы, күнтізбелік кестені, учаскенің жоспарын немесе сызбасын және болашақ актінің нысанын тіркейді. Тараптар барлық қосымшаға шартпен бірге қол қояды. Мессенджермен жіберілген, нұсқасы мен қолы жоқ файлды жоққа шығару оңай: мердігер даулы операция көрсетілмеген басқа нұсқаны ұсынады.

Өкілдерді бөлек тағайындаңыз. Құжатта әр адамның аты-жөні, рөлі, байланысы және өкілеттік шегі болуы керек: материалды ауыстыруды кім келіседі, жасырын операцияны куәландыруға кім шақырады, актіге кім қол қояды. Прораб МИБ атынан әрекет етуге өкілетті адамның шешімінсіз аула сыпырушымен ауызша келісіп, көлемді өзгертпеуге тиіс, ал үй кеңесінің мүшесі қосымша төлемге уәде бере алмайды.

Баға нәтижеге байланысты болуға тиіс. Ірі жұмысты тексеруге болатын кезеңдерге бөліңіз, бірақ күнтізбедегі дайындық пайызын сапаның орнына қоймаңыз. «70 пайызы орындалды» дегенді тексеру мүмкін емес. «Ескі жабын алынды, А учаскесіндегі тұтастырма қалпына келтірілді, жасырын жұмыстар актісі жасалды» дегенді тексеруге болады.

Егер жұмыс электрмен жабдықтауға, газға, лифтілерге, көтергіш құрылымдарға, өртке қарсы жүйелерге немесе басқа қауіпті бөлікке қатысты болса, бақылауға қандай маман және қандай өкілеттікпен қатысатынын алдын ала анықтаңыз. Төраға процесті ұйымдастыра алады, бірақ арнайы білім, рұқсат немесе өлшеу құралы қажет жерде өзін инженер етіп көрсетпеуге тиіс.

Жұмыс басталғанға дейін бастапқы жағдайды бекітіңіз

Бастапқы жағдай мердігердің ақауларын үйдегі ескі зақымдардан ажыратады. Мұндай құжат болмаса, сынған плафон, қабырғадағы жарық немесе су басқан бөлме туралы дау «бұрын болған» және «бұрын болмаған» деген екі сөйлемге тіреледі. Екі тарап та уақыт жоғалтады, ал дәлел болмайды.

Жұмыс аймағын мердігерге бермей тұрып бірге қарап шығыңыз. Актіде күні мен уақытын, нақты орнын, әрлеу мен жабдықтың күйін, жұмыс істейтін және істемейтін жүйелерді, су ағу іздерін, аспап көрсеткіштерін, қолжетімді аймақтағы тұрғындар мүлкін көрсетіңіз. Жалпы және жақыннан түсірілген фотоларды тіркеп, жоспарға түсіру нүктелерін белгілеңіз. Мердігер өкілі актіге қол қоюға немесе қарсылығын жазбаша беруге тиіс.

Жұмыс басталғанға дейін мыналарды тіркеңіз:

• алаң шекарасы мен материал таситын жолдар;
• бұрыннан бар зақым, ластану және ылғал іздері;
• вентильдер, автоматтар, датчиктер және басқа жабдықтың орналасуы;
• нәтижеге қатысы болса, есептегіш көрсеткіштері, температура, қысым немесе ылғал;
• мердігер уақытша шешіп, кейін орнына қайтаруға міндетті элементтер.

Бөлмені, кілттерді, құжаттаманы және жабдықты мердігерге тізіммен беріңіз. Әр заттың санын және жағдайын жазыңыз. Егер мердігер жоба, жабдық паспорты немесе өндіруші нұсқаулығын алса, атауын, нұсқа нөмірін және бет санын көрсетіңіз. «Құжаттар берілді» деген сөйлем ештеңені дәлелдемейді.

Сыртқы көріністі сандармен сипаттау қиын болса, нәтиженің үлгісін сұраңыз. Бояудың, тігістің, тақта төсеудің немесе саңылауды бітеудің келісілген бір шағын бөлігі бүкіл кіреберіс бойынша дауласудан арзан. Үлгі техникалық талаптарды алмастырмайды, бірақ реңкті, бедерді және орындау ұқыптылығын бекітеді. Оны суретке түсіріп, белгілеп, жұмыс аяқталғанша сақтайды.

Тұрғындарды хабардар етуді, тік құбырларға қолжетімділікті және қауіпсіз өту жолын бригада келгенге дейін ұйымдастырыңыз. Егер тапсырысшы уәде еткен қолжетімділікті бермесе, мердігер мерзімді ауыстыру мен қосымша шығынды негіздей алады. Бастапқы акт тапсырысшының кідірісін орындаушының кідірісінен, ескі ақауды жаңасынан ажыратқандай анық бөлуі керек.

Жабылатын операцияны келесі қабатқа дейін тексеріңіз

Аралық бақылау сапа әлі көрініп тұрғанда және түзету дайын нәтижені бұзуды талап етпеген кезде керек. Тұтастырманы арматуралау, негізді дайындау, жылу оқшаулағышты бекіту, кабельді жалғау, түйісу жерінің гидрооқшаулауы және тоттанудан қорғау келесі операциядан соң көрінбей қалады. Дайын тақтаның фотосы астында гидрооқшаулау бар екенін дәлелдемейді.

Техникалық тапсырмада осындай нүктелердің тізімін жасаңыз. Мердігер жауапты өкілге, мысалы, бір жұмыс күні бұрын хабарлайды, ал тапсырысшы келісілген уақытта келеді. Егер тапсырысшы келмесе, салдары шартта жазылуы керек: операцияны кейінге қалдыру, үздіксіз бейнемен біржақты тіркеу немесе басқа келісілген тәртіп. Әйтпесе әр кідіріс бөлек дауға айналады.

Аралық тексеруде дайындық пайызын емес, нақты операцияны салыстырады:

• монтажға дейін материал мен оның таңбалануын;
• негіздің дайындығы мен нақты өлшемдерді;
• орналасуын, қадамын және бекіту тәсілін;
• өлшеу немесе сынақ нәтижелерін;
• ауытқулар мен келесі операцияны жалғастыруға рұқсатты.

«Жасырын жұмыстар қабылданды» деген жазба тым жұтаң. Учаскені, осьті немесе қабатты, қолданылған материалды, көлемді, тексеру әдісін және фотосуреттер тіркемесін көрсетіңіз. Ақау табылса, мердігер оны түзетіп, тапсырысшыны қайта шақырады. Қабатты жабуға тек қайталап тексергеннен кейін рұқсат беріледі.

Өзгерістерді орындауға дейін рәсімдеңіз. Нысанда жоспардан ауытқуға себеп әрдайым табылады: құбыр басқа жерден өтеді, негіз ойлағаннан қатты қираған, таңдалған материал өндірістен алынған. Мердігер мәселенің сипаттамасын, фотоларды, ұсынған шешімін, баға мен мерзім өзгерісін жібереді. Өкілетті тапсырысшы жазбаша жауап береді. «Жасай беріңіз, кейін шешеміз» деген ауызша сөз қосымша жұмыс туралы дауға әкеледі.

Бақылау бригаданы күн сайын басқару деген сөз емес. Тапсырысшы нәтиже мен шарттағы бақылау нүктелерін тексереді, ал мердігер адамдарды, құралдарды және қауіпсіздікті өзі ұйымдастырады. Төраға жұмысшыларға технология бойынша нұсқау бере бастаса, мердігер кейін ақауды тапсырысшының нұсқауымен байланыстыруы мүмкін. Барлық ескертуді тағайындалған прораб арқылы беріп, журналда немесе хат алмасуда тіркеңіз.

Қорытынды тексеруге шартпен және аспаппен келіңіз

Соңғы тексеру жұмыстың толықтығын, сапасын, іске жарамдылығын және құжаттарды растайды. Ең қарапайым жұмысқа ғана көзбен шолу жеткілікті. Ұқыпты көрінген беттің астында қате еңіс, әлсіз бекітпе, жерге тұйықтаудың жоқтығы немесе істемейтін апаттық режим жатуы мүмкін.

Кездесуге дейін мердігер дайындық туралы хабарлама мен атқарушылық құжаттар жиынтығын жібереді. Тапсырысшы оны шартпен салыстырып, қажет қатысушыларды шақырады: техникалық маманды, үй кеңесінің өкілін, пайдаланушы ұйымды, қажет болса жоба авторын немесе жабдық жеткізушісін. Адамның көптігі тексеруді дәл етпейді. Әр қатысушының жауапты аймағы түсінікті болуы керек.

Жұмыс чек-парағын бес сұрақ бойынша құру ыңғайлы:

1. Көлем. Сметадағы барлық тармақ орындалды ма, аудан, ұзындық, жабдық саны және учаске шекарасы сәйкес пе?
2. Материал. Таңбалану, сипаттамалар, түс және жиынтық келісілген құжаттарға сәйкес пе?
3. Сапа. Рұқсат етілетін ауытқулар сақталған ба, жарық, бос қозғалыс, өткізіп кеткен жер, ластану, өткір жиек және көрші элементтердің зақымы жоқ па?
4. Жүйе жұмысы. Іске қосу, тоқтату, режимдерді ауыстыру, апатты жағдайды еліктету, су жіберу, жүктеме немесе шарттағы басқа сынақ орындала ма?
5. Құжаттар. Жасырын жұмыс актілері, паспорттар, сертификаттар, нұсқаулықтар, сызбалар, сынақ хаттамалары және кепілдік құжаттары берілді ме?

Чек-парақ бөлек әмбебап файл емес, шарттың нысанын қайталауға тиіс. Шатыр үшін еңістер, су қабылдағыштар, түйісу жерлері және бақылау үшін су жіберу қажет. Кіреберісті жарықтандыру үшін бекіту, жарық деңгейі, автоматтар, датчиктер және апаттық режим керек. Бояуда негізді дайындау, бояудың жабуы, шекаралар, аққан іздің болмауы және көрші беттерді қорғау маңызды. Барлық жұмыс түріне арналған бір парақ көбіне ең қымбатқа түсетін ақауды өткізіп жібереді.

Нәтижені пайдалану жағдайында тексеріңіз. Есікті бірнеше рет ашып көріңіз, сорғыны келісілген барлық режимде іске қосыңыз, су бұруды сумен сынаңыз, жарықты күндіз ғана емес, жұмыс кезіндегі қараңғылықта қараңыз. Егер шарт зертхана хаттамасын немесе арнайы аспаппен өлшеуді талап етсе, тұрмыстық бақылау оны алмастырмайды.

Көлемді мердігердің бір қорытынды саны бойынша қабылдамаңыз. Кемінде даулы және қымбат позицияларды бақылау өлшемімен салыстырыңыз. Рулетка, деңгей, қуыс өлшегіш, қолшам, тестер, тепловизор немесе ылғал өлшегіш жұмыс түрі мен тексерушінің біліміне қарай керек болады. Аспапты, нәтижені және өлшеу нүктесін жазыңыз. Онсыз «еңіс жеткіліксіз» деген сөйлем пікір болып қалады.

Азаматтық кодекстің 630-бабы талап еткендей, тексеру мердігердің қатысуымен өтеді. Егер оның өкілі келмесе, шарттағы хабарлау тәртібімен әрекет етіңіз: жеткізілгенін растайтын дәлелді сақтаңыз, комиссия жинаңыз, нәтижені толық тіркеп, құжатты мердігерге жіберіңіз. Орындаушының келмеуі кез келген біржақты актіні даусыз дәлелге айналдырмайды, сондықтан рәсім мен тіркеу сапасы маңызды.

Қауіпті немесе жұмыс істемейтін нәтижені айды жабу үшін қабылдауға болмайды. Учаскені қоршаңыз, қажет болса жабдықты өшіріңіз, тәуекелді жазып, түзетуді талап етіңіз. Мердігердің қаржы кестесі тұрғындардың қауіпсіздігінен маңызды емес.

Фотосурет төрт сұраққа жауап беруге тиіс

Фотосурет құжаттары ақаудың орнын, уақытын, көлемін және мазмұнын дәлелдейді. Бірдей сұр қабырғаның он жақын кадры оның қай кіреберісте түсірілгенін және жарықтың қаншалық үлкен екенін көрсетпесе, пайдасыз.

Әр елеулі позицияны сериямен түсіріңіз. Алдымен танылатын бағдар бар жалпы көріністі, содан кейін элементтің орнын көрсететін орташа көріністі, соңында ақау немесе түйіннің жақын көрінісін және сызғыш, деңгей не аспап көрсеткіші бар кадрды түсіріңіз. Сипаттамада үйді, кіреберісті, қабатты, бөлмені, элементті, күнді және акт тармағының нөмірін көрсетіңіз. Бір нөмір чек-парақта, актіде және файл атауында тұруға тиіс.

Мессенджер арқылы жіберілген суреттерді ғана емес, бастапқы файлдарды сақтаңыз. Жіберу кезінде ажыратымдылық төмендеп, метадеректің бір бөлігі өшуі мүмкін. Материалдарды өзгеріссіз қабылдау папкасына салыңыз, қол қою мен белгілеуге жұмыс көшірмелерін жасаңыз, ал файлдар тізімін актіге қосыңыз. Сынақты бейнеге түсірсеңіз, мекенжай мен тексерілетін элементтен бастаңыз, бүкіл процесті үзіліссіз көрсетіп, нәтижені дауыстап айтыңыз.

Фотосурет сипаттаманы алмастырмайды. Жазба былай болуы керек: «2-кіреберіс, 6-қабат алаңы, техникалық тапсырманың 3.4-тармағындағы 5 мм-ден аспау талабына қарамастан, есік қорабы мен қабырға арасындағы саңылау 14 мм». «Нашар жасалған, фотоны қараңыз» деген тұжырым талапты да, ауытқу шамасын да белгілемейді.

Артық дербес дерек жинамаңыз. Тұрғындардың бет-жүзін, телефон нөмірлерін, құжаттарын және пәтер ішін кадрдан алып тастаңыз, егер олар ақауға қатысы болмаса. Жеке үй-жайдың ішінде түсіргенде меншік иесінің келісімін алып, файлдарға қолжетімділікті шектеңіз. Дәлел тұрғындардың өмірін емес, мердігердің жұмысын сипаттауы керек.

Түзетуден кейін сол ретпен және сол нүктеден қайта түсіріңіз. «Түзетуге дейін» және «түзетуден кейін» жұбы мердігердің ұқсас учаскені емес, нақты тармақты жапқанын көрсетеді. Екі жинақты да сақтаңыз, ескі файлдарды жаңасымен алмастырмаңыз.

Ескертулері бар акт талап ету құқығын сақтайды

Актіде көзге көрінетін әр кемшілікті және тапсырысшының талабын жазу керек. Азаматтық кодекстің 630-бабының 2-тармағы қабылдау кезінде табылған кемшілік актіде немесе басқа құжатта көрсетілсе не оны кейін түзетуді талап ету мүмкіндігі сақталса, оған сілтеме жасауға рұқсат береді. 3-тармақ бұдан да қатаң ескертеді: нәтижені тексермей қабылдаған тапсырысшы анық көрінетін кемшілікке кейін сілтеме жасау құқығынан айырылады.

Құжат нақты жасалса, актіге қол қою мен нәтиженің сапалы екенін мойындау бір нәрсе емес. Үш жағдай болуы мүмкін. Жұмыс шартқа сәйкес келсе, ескертусіз қабылданады. Түзетуге болатын кемшіліктер болса, олардың тізімі, түзету мерзімі және төлемге әсері жазылып қабылданады. Нәтижені мақсатына сай пайдалану мүмкін болмаса, жұмыстың елеулі бөлігі бітпесе немесе кемшілік елеулі болып, жаңа нәтиже қажет етсе, қабылдаудан бас тартылады. Негіз әрдайым жалпы наразылыққа емес, шарт пен дерекке байланысуы керек.

Әр тармақ үшін бір құрылымды қолданыңыз:

Пункт 04
Место: подъезд 1, тамбур, наружная дверь
Требование: пункт 5.2 технического задания, доводчик полностью закрывает дверь из положения 90 градусов
Факт: дверь останавливается примерно в 12 сантиметрах от коробки при трёх последовательных проверках
Доказательство: фото 04-1, видео 04-2, лист проверки от 22.08.2026
Требование заказчика: отрегулировать или заменить доводчик и предъявить повторно
Срок устранения: до 26.08.2026, 18:00
Влияние на оплату: окончательный платёж после закрытия пункта согласно разделу 7 договора

«Барлық бітпеген жұмысты жою» немесе «сапалы етіп қайта жасау» деп жазбаңыз. Мердігер міндеттің шегін түсінбейді, ал сот не сарапшы оны тараптардың орнына болжауға мәжбүр болады. Нөмірленген ақауда орын, шарт талабы, байқалған дерек, дәлел, жөндеуден кейін тексеру тәсілі және мерзім болуы керек.

Қабылдау күнін кемшілікті түзетудің кейінгі күнімен алмастырмаңыз. Алдымен тараптар нәтиженің жағдайын тіркейді, содан кейін мердігер тармақтарды түзетеді, одан соң ескертулерді жабу парағына немесе жаңа тексеру актісіне қол қояды. Алғашқы акт құжаттар жинағында қалады. Оны жойсаңыз, кешігудің тарихы мен соңғы төлемнің кідіру себебі де жоғалады.

Мердігер құжатқа қол қоюдан бас тартса, куәлардың қатысуымен бас тарту туралы белгі қойып, қатысушыларды көрсетіңіз және актіні жеткізілгенін растайтын тәсілмен жіберіңіз. Әр нөмір бойынша жазбаша қарсылық сұраңыз. Эмоцияға толы хат алмасу көмектеспейді; «04-тармақпен келіспейміз, себебі техникалық тапсырма жабу күшін белгілемейді» деген жауап даудың нысанын көрсетеді.

635-бап сапа тиісінше болмаған жағдайда тапсырысшыға таңдау береді: ақылға қонымды мерзімде кемшілікті тегін түзетуді, бағаны сәйкес азайтуды немесе тапсырысшының өзі түзету құқығы шартта көзделсе, сол шығынды өтеуді талап етуге болады. Елеулі әрі түзелмейтін кемшілік болса немесе мердігер белгіленген ақылға қонымды мерзімде оны түзетпесе, тапсырысшы шарттан бас тартып, залалды өтеуді талап ете алады. Осы талаптарды бір түсініксіз сөйлемге араластырмаңыз. Қандай құқықтық және техникалық нәтиже қажет екенін таңдаңыз.

Кемшілік, аяқталмаған жұмыс және жаңа көлем бөлек шешіледі

Кемшілік мердігердің келісілген позицияны ауытқумен орындағанын білдіреді. Аяқталмаған жұмыс позицияның немесе нәтиже бөлігінің әлі жоқ екенін көрсетеді. Жаңа көлем тапсырысшы шартта болмаған жұмысты қалағанда пайда болады. Үшеуі де сырттай «тағы бір нәрсе жасау керек» болып көрінеді, бірақ төленуі мен рәсімделуі бөлек.

Боялған қабырғада ашық қалған жерлер болса, бұл кемшілік: мердігер келісілген жұмысты талап етілген сапаға жеткізуге тиіс. Төрт қабырғаның біреуі боялмаса, келісілген көлем аяқталмаған. Тексеруден кейін тұрғындар сметада жоқ төбені бояуға шешім қабылдаса, бұл бағасы мен мерзімі бөлек жаңа көлем. Мердігер оны тегін орындауға міндетті емес, ал тапсырысшы жөндеуді кеңейту тілегін сапа ескертуі ретінде көрсете алмайды.

Мұндай бөлу мердігерге де пайдалы. Акт шексіз тілек тізімі болудан қалады. Орындаушы өз міндеті бойынша жабық ақаулар тізімін көреді, ал меншік иелерінің ұсыныстары бөлек шешім мен шарт өзгерісіне өтеді. Сонда мердігер нақты ескертулері бар актіге азырақ қарсылық білдіреді.

Материалды ауыстыру қызмет мерзіміне, үйлесімділікке, қауіпсіздікке немесе сыртқы көрініске әсер етсе, оны ұсақ ауытқу деп қабылдамаңыз. Алдымен жазбаша келісім болғанын және ауыстырылған материал талап етілген сипаттамаларға сай екенін тексеріңіз. Сипаттамалары тең болса да, келісімнің болмауы рәсімді бұзады; сипаттамалары төмен болса, нәтиже кемшілігі мен бағаны азайту мәселесі туады.

Себеп туралы дауды да деректен ажырату керек. Тараптар төбеде дақ бар екеніне келісіп, оның жаңа шатырдан, ескі құбырдан немесе тұрғын әрекетінен пайда болғаны туралы дауласуы мүмкін. Актіде байқалған жағдай тіркеледі, ал себеп тексерумен немесе сараптамамен анықталады. Болжамды өлшенген дерек ретінде ұсынбаңыз.

Төлемді тек шарттағы талап бойынша ұстап қалыңыз

Тараптар шартта көздесе, кемшілікті түзету шығынын жабу үшін сыйақының бір бөлігін ұстап қалуға болады. Азаматтық кодекстің 624-бабының 2-тармағы дәл осылай айтады. Жұмыс орындалып болғаннан кейін туған «сақтық үшін жиырма пайыз төлемейміз» деген біржақты шешім тапсырысшыға төлемді кешіктіру тәуекелін тудырады.

Ұстап қалу мөлшерін нақты сома немесе түсінікті пайызбен, оны қолдану шарттарын, мерзімін және төлеу тәртібін жазыңыз. Ұстап қалу бүкіл нәтижеге ме, әлде кемшілік табылған кезеңге ғана ма, соны көрсетіңіз. Ескертудің жабылғанын қандай құжаттар растайтынын және қайта тексергеннен кейін қалдықты аударуға тапсырысшыға қанша жұмыс күні берілетінін сипаттаңыз.

Дұрыс төлем кестесі ақшаны тексерілетін оқиғалармен байланыстырады. Аванс келісілген дайындық пен материалды жабады, аралық төлем қабылданған кезеңнен кейін жүреді, ал соңғы бөлік құжаттар беріліп, ескертулер жабылған соң төленеді. Әр төлемнің мөлшері мердігерге жұмысты жалғастыруға мүмкіндік беруге, сонымен бірге тапсырысшыда түзетуді талап ететін нақты шарттық тетік қалдыруға тиіс.

Егер нәтиженің қалған бөлігі қабылданып, шарт оған құқық бермесе, бір ұсақ сыртқы ақау үшін бүкіл төлемді тоқтатпаңыз. Даулы бөліктің құнын, түзету бағасын және шарттағы ұстап қалу сомасын анықтаңыз. Мөлшерлес ұстанымды келіссөзде де, кейінгі дауда да қорғау оңай. Қауіпті, жұмыс істемейтін немесе елеулі бөлігі бітпеген нәтижеде әрекет көлемі өзгеше болады, себебі тапсырысшы пайдалануға жарамды шарт нысанын әлі алған жоқ.

Азаматтық кодекстің 623-бабы жалпы ережені белгілейді: шартта алдын ала төлем немесе кезең төлемі көзделмесе, тапсырысшы келісілген мерзімде тиісінше орындалған нәтиже толық тапсырылғаннан кейін төлейді. Құрылыс мердігерлігі үшін 657-бап сметаға, заңнамаға және шартқа сілтейді. Бұл нормалар жақсы кестені алмастырмайды. Тараптар акт, ескерту, шот және төлем байланысын неғұрлым дәл жазса, бір-біріне санкция қолдануға соншалық аз орын қалады.

Сыйақының бір бөлігін ұстап қалуды тұрақсыздық айыбымен, бағаны азайтумен және шығынды өтеумен шатастырмаңыз. Әр тетіктің өз негізі бар. Ұстап қалу түзетуді уақытша қамтамасыз етеді, тұрақсыздық айыбы бұзушылық үшін салынады, бағаны азайту ақаулы нәтиженің құнын өзгертеді, ал өтеу расталған шығынды белгіленген тәртіппен жабады. Бухгалтерия мен акт тараптар шын мәнінде қолданған тетікті атауға тиіс.

Кепілдікке төрағаның жады емес, журнал керек

Кепілдік мерзімі әлсіз қабылдауды түземейді, бірақ жасырын және кейін байқалған кемшілікпен жұмыс істеу тәртібін береді. Азаматтық кодекстің 633 және 634-баптары бойынша шарттық немесе заңдағы кепілдік, егер шартта басқаша айтылмаса, нәтиженің барлық элементін қамтиды және әдетте жұмыс қабылданған немесе қабылдануға тиіс сәттен басталады. Сондықтан әр актінің күні мен нысаны тікелей әсер етеді.

Шартта жұмыс түрлері бойынша кепілдік ұзақтығын, мерзімнің басталуын, ерекшеліктерді, хабарлау арнасын, жауап беру уақытын, түзету мерзімін және апат кезіндегі әрекет тәртібін көрсетіңіз. Жабдық пен материалдың кепілдік құжаттарын сұраңыз, бірақ мердігерге олармен монтаж үшін өз жауапкершілігін алмастыруға жол бермеңіз. Зауыттан ақаусыз шыққан сорғының қате жалғануын ақтауға болмайды.

630-баптың 5-тармағы жасырын кемшілік туралы мердігерге хабарлаудың шекті мерзімін бір жыл деп, ал ғимараттар мен құрылыстарға қатысты жұмыс үшін және жұмыс түріне қарамастан әдейі жасырылған кемшілік үшін қабылданған күннен бастап үш жыл деп белгілейді. Заң немесе шарт бұдан ұзақ кепілдік мерзімін бере алады. Бұл күтуге себеп емес: 4-тармақ жасырын кемшілік табылғаннан кейін ақылға қонымды мерзімде мердігерге хабарлауды талап етеді.

Хабарламада шарт пен акт, орын, табылған күн, ақау белгілері, фотосуреттер, қазіргі тәуекел және тексеру талабы болуы керек. Жағдай апаттық болмаса, мердігерді шақырмай тұрып бәрін бірден жөндемеңіз. Оған жағдайды көріп, себебін анықтауға мүмкіндік беріңіз. Адамдарға немесе мүлікке қауіп төнсе, алдымен зиянды шектеңіз, содан кейін араласуға дейінгі материалдарды, диспетчер шақыруларын, шоттар мен фотоларды сақтаңыз.

Бірыңғай кепілдік журналында өтініш нөмірін, күнін, ғимарат элементін, актіге сілтемені, жауапты мердігерді, жауап мерзімін, қабылданған шешімді және жабылған күнді жүргізіңіз. Қайталанған ақауды алғашқы өтінішпен байланыстырыңыз. Сонда мердігер себепті жойды ма, әлде белгіні бірнеше рет жауып қойды ма, көрінеді.

Тараптар кемшілік немесе оның себебі туралы дауласа, 630-баптың 6-тармағы кез келген тараптың талабы бойынша сараптама тағайындауды көздейді. Әдетте шығынды мердігер көтереді, бірақ сарапшы шарттың бұзылғанын немесе мердігер әрекетімен себептік байланысты таппаса, бастамашы төлейді, ал бірлесіп тағайындалса, тараптар шығынды тең бөледі. Сарапшыдан жалпы «сапаны бағалауды» емес, шарттың нақты тармақтарына сәйкестікті, ақау себебін, түзету тәсілін және құнын сұраңыз.

QABAT-та осы тарихты сақтауға арналған құжаттар мен үй инфрақұрылымы модульдері бар, ал тұрғындардың қайталанған хабарламаларын қосымша, WhatsApp, Telegram, телефон немесе QR-код арқылы өтінім ретінде қабылдауға болады. Қай құралды таңдасаңыз да, байланыс жылдар бойы сақталуға тиіс: шарт, бастапқы акт, аралық тіркеу, қорытынды тексеру, ескерту, түзету, төлем және кепілдік өтініш.

Мердігер уәде еткен нәтижені бергенде соңғы есеп айырысуды алуға тиіс, ал тапсырысшы соны дәлелдей алуы керек. Дәлелді қабылдау күніне қалдырмаңыз. Оны шартта, бос жұмыс алаңының алғашқы фотосында және жұмысшылар келесі қабатты жапқанға дейінгі әр актіде жасаңыз.