Меншік иелері жиналысының күн тәртібін қалай жасау керек?
Меншік иелері жиналысының күн тәртібі нақты болуға тиіс: мәселелерді, шешімдер мен материалдарды хабарлама шегінен шықпай жазу жолы.

Меншік иелері жиналысының күн тәртібі әр меншік иесіне қандай шешім қабылдау ұсынылатынын және оның қандай шығынға, өкілеттікке не өзгеріске әкелетінін алдын ала айтуға тиіс. Егер хабарламада «Жөндеу туралы» деп жазылып, ал хаттамада мердігер, 18 миллион теңге сома және нысаналы жарна бекітілсе, ұйымдастырушы дауды өзі туғызады: меншік иесі жалпы жөндеуді талқылауға дайындалды, бірақ дауыс беру оған алдын ала айтылмаған үш нақты шешімді қамтыды.
Қажетті шешім тұрғындар келіспегендіктен емес, күн тәртібіндегі бір салақ жолдың кесірінен күшін жоғалтқан хаттамаларды аз көрген жоқпын. «Әртүрлі мәселелер» деген тіркес жиналысқа еркіндік қоспайды. Керісінше, шешімге қарсы адамға ыңғайлы уәж береді: дауыс беру мәні залда ғана пайда болды, сондықтан қатыспаған меншік иелері оны бағалап, жиналысқа бару керек пе екенін шеше алмады.
2025 жылғы түзетулерден кейін бастамашы меншік иелеріне кемінде бес күнтізбелік күн бұрын хабарлайды. Мерзім қысқарды, бірақ дәл емес тұжырымның салмағы артты: қатені жөндеуге уақыт қалмайды. Күн тәртібін әңгіме тақырыптарының тізімі ретінде емес, болашақ хаттаманың қаңқасы ретінде құрастыру керек. Хабарламадағы мәселе, бюллетеньдегі мәселе, дауыс беруге ұсынылған тұжырым және хаттамадағы шешім бір нысанды сипаттауға тиіс.
Күн тәртібі жиналыс шеше алатын мәселенің шегін белгілейді
Жиналыста тұрмыстық түйткілдерді еркін талқылауға болады, бірақ міндетті шешімдер тек меншік иелері жарияланған күн тәртібінен көрген мәселелер бойынша қабылдануға тиіс. Бұл айырмашылық жиі ескерілмейді. Біреу шатырдан су ағып жатқанын айтады, төраға көпшіліктің қолдауын байқайды, ал хатшы: «Төрағаға шатырды жөндеу бойынша құны 12 миллион теңгеге дейінгі шарт жасасу тапсырылсын» деп жазады. Су ағуын талқылауға болатын еді. Ал алдын ала жарияланған мәселе болмаса, өкілеттік беруге және шығын шегін белгілеуге болмайтын еді.
Мұндай шек жиналысқа келмеген меншік иесін қорғайды. Ол тазалық мәселесі үшін жиналысқа бармауы мүмкін, бірақ несие, ірі жөндеу немесе басқарушыны ауыстыру мәселесіне міндетті түрде келер еді. Хабарлама сол таңдауды хаттама жарияланғаннан кейін емес, жиналысқа дейін жасауға мүмкіндік беруі керек.
Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңы шешімдердің нақты топтарын жиналыс құзыретіне жатқызады: басқару нысаны мен басқару субъектісін таңдау, үй органдарын сайлау, смета мен шығыстарды бекіту, нысаналы және жинақ жарналарын белгілеу, күрделі жөндеу, жинақталған ақшаны жұмсау, заңда көзделген жағдайларда мердігерді таңдау және ортақ мүлікті басқаруға қатысты басқа мәселелер. Алдымен жоспарланған шешім жиналыстың құзыретіне кіретінін тексеріңіз. Жақсы тұжырым басқа орган қабылдауға тиіс шешімді құтқармайды және меншік иесінің жеке мүлкін ортақ мүлікке айналдырмайды.
Одан кейін мәселенің өз шегін тексеріңіз. Мәселенің нысаны, әрекеті және елеулі талаптары болады. Жөндеу кезінде нысан ортақ мүліктің нақты бөлігі, әрекет жұмыстарды бекіту немесе мердігерді таңдау, ал талаптар құн, ақша көзі, мерзім және шартқа қол қоюға уәкілетті тұлға болуы мүмкін. Осы талаптардың біреуі хаттамада ғана пайда болса, хабарламаны хаттамамен салыстырғанда айырмашылық анық көрінеді.
«Кіреберісті жөндеу мәселесін қарау» деген тұжырым тек қарауға рұқсат береді. Ол меншік иелеріне ақау актісі, смета, мердігер және нысаналы жарна бекітілетінін айтпайды. Ұйымдастырушы шешімдерді бөлек көрсетуі немесе барлық салдар алдын ала түсінікті болатындай бір мәселеге жинауы керек. Мен бөлек тармақтарды құп көремін: сонда мердігерге қарсы дауыс жөндеудің өзіне қарсы дауыс болып кетпейді.
Мәселе шешім жобасын қамтуға тиіс
Дұрыс күн тәртібі әңгіме тақырыбын емес, жиналыстың әрекетін тұжырымдайды. Хаттаманың қарар бөлігіне өзгертпей көшіруге болатын етістіктен бастаңыз: «сайлау», «бекіту», «айқындау», «келісу», «өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату», «таңдау», «тапсыру». «Талқылау», «қарау» және «ақпаратпен танысу» сөздері нәтиже шынымен талқылау немесе хабарлау ғана болса жарайды. Міндетті шешім үшін олар тым жалпылама.
Екі жазбаны салыстырыңыз:
- «Басқарушы компанияны таңдау туралы».
- «[Атауы, БСН] ЖШС [мекенжай] мекенжайындағы кондоминиум объектісін басқару субъектісі болып [күні] күнгі шарт жобасының талаптарымен таңдалсын; [аты-жөні, мәртебесі] [МИБ немесе заңда көзделген тәртіппен меншік иелері] атынан шартқа қол қоюға уәкілетті болсын».
Бірінші жазба үміткерді, шартты және қол қою өкілеттігін жасырады. Екіншісі меншік иесіне компанияны тексеруге, талаптарды оқуға және өз дауысының құқықтық нәтижесін түсінуге мүмкіндік береді. Егер хабарлама берілген кезде үміткер әлі анықталмаса, белгісіздікті бүркемелемеңіз. Қоса берілген ұсыныстар тізімінен таңдау тәртібін және жиналыс нұсқаларды қандай талаптар бойынша салыстыратынын көрсетіңіз. Ұсыныстар хабарламадан кейін түссе, шешімді басқа жиналысқа қалдырыңыз.
Мәселе мен үгітті араластырмаңыз. «Сапалы қызмет көрсету үшін тиімді тарифті бекіту» дұрыс жауапты алдын ала ұсынады әрі мөлшерін айтпайды. Бейтарап жазыңыз: «Жылдық смета негізінде кондоминиум объектісін басқаруға және ортақ мүлікті күтіп-ұстауға арналған ай сайынғы шығыстардың мөлшері [күні] бастап бір шаршы метрге [сома] теңге болып бекітілсін». Термин мен есеп қолданыстағы заңға және әдістемеге сай болуға, ал сома барлық материалда бірдей көрсетілуге тиіс.
Шешім жобасын күн тәртібіндегі мәселенің астына бірден басып шығарған дұрыс. Сонда редактор бір жұпты тексереді: меншік иелері нені қарайды және «қолдаймын» нәтижесі шықса, хаттамаға не түседі. Сырттай дауыс беру кезінде бұл іс жүзінде міндетті: адам төрағаның түсіндірмесін естімейді және өзіне берілген мәтін бойынша шешім қабылдайды.
Қарапайым тексеріс жасаңыз. Жиналысқа келмей, тек хабарламаны көретін меншік иесін елестетіңіз. Ол шешім нысанын, соманы немесе оны анықтау тәсілін, мерзімді, үміткерді, қаржыландыру көзін және берілетін өкілеттікті атай ала ма? Әр мәселе осы деректердің бәрін талап етпейді, бірақ бірде-бір елеулі талапты дауыс беру күніне дейін жасыруға болмайды.
Бір тармақ бірнеше дауысты жасыруға тиіс емес
Әр дербес нәтиже үшін бөлек ерік білдіру қажет. «Сметаны, тарифті, мердігерді және жөндеуді бекіту» деген жинақ тұжырым құрастырушыға ыңғайлы, бірақ меншік иесін қалыпты таңдаудан айырады. Ол жөндеуді қолдап, мердігерге сенбеуі мүмкін. Сметамен келісіп, нысаналы жарнаға қарсы болуы ықтимал. Бір ғана «қолдаймын», «қарсымын» немесе «қалыс қаламын» жауабы мұндай ұстанымды білдірмейді.
Мәселелерді ортақ тақырып бойынша емес, құқықтық нәтиже бойынша бөліңіз. Күрделі жөндеу үшін қисынды рет мынадай болуы мүмкін:
- Ақау актісі негізінде жұмыстардың қажеттілігі мен тізбесін бекіту.
- Сметаны немесе жұмыстардың шекті құнын бекіту.
- Қаржыландыру көзін, ал қажет болса нысаналы жарнаның мөлшері мен төлеу мерзімін белгілеу.
- Ашылған ұсыныстар арасынан мердігерді таңдау.
- Нақты тұлғаға бекітілген талаптар шегінде шартқа қол қою өкілеттігін беру.
Бұл біртұтас рәсім болғанымен, бес бөлек шешімнен тұрады. Бір тармақ қажетті дауыс жинамаса, қалған нәтижелер түсінікті күйінде қалады. Хаттаманы жорамалдаудың қажеті жоқ: тұрғындар жөндеудің өзін мақұлдады, бірақ ақша бөлмеді немесе қаржы шегін бекітті, алайда нақты орындаушыны қабылдамады.
Кері қате де кездеседі: бір шешімді сән үшін бірнеше тармаққа бөлу. «Сметаны қарау», «сметаны талқылау» және «смета туралы ақпаратты назарға алу» үш нәтиже тудырмайды. Сметаны бекіту туралы бір мәселе қалдырып, түсіндірмелерді материалдарға шығарыңыз.
Егер «Ұйымдастыру мәселелері» тармағы бойынша МИБ төрағасын, үй кеңесін және ревизорды сайласа, бұл да қауіпті. Әр үміткер бойынша лауазымы, өкілеттік мерзімі және дауыс беру тәсілі түсінікті болуға тиіс. Тізіммен дауыс берілсе, меншік иесі бір үміткерді қолдап, екіншісін қабылдамай дауыс бере алмайтынын алдын ала білуі керек. Әр адамға бөлек дауыс беру нәтижені анығырақ етеді және шынайы ерік туралы дауға азырақ негіз қалдырады.
Өкілеттікті тоқтатуды жаңа адамды сайлаудан бөлек қараңыз. Қазіргі төрағаны босату туралы шешім өтпей, ал жаңа үміткер қажетті дауыс жинауы мүмкін. Екі дербес мәселе болмаса, хаттама бір-біріне қайшы екі нәтиже туғызады. Мәселелердің реті де маңызды: алдымен нақты күні көрсетілген өкілеттікті мерзімінен бұрын тоқтату, содан кейін бірінші шешім қабылданса немесе бұрынғы мерзім аяқталып жатса, жаңа мерзімге сайлау.
Материалдар мәнді ашады, бірақ мәселенің орнына жүрмейді
Қосымшалар меншік иесіне саналы дауыс беру үшін егжей-тегжей береді, алайда шешімнің елеулі мәнін тек қосымшаға шығарып қоюға болмайды. Күн тәртібінде қандай құжат бекітілетінін, оның күнін немесе редакциясын және осы құжат нені өзгертетінін көрсетіңіз. «Қосымшаға сәйкес смета бекітілсін» деген жазба қосымша бірмәнді белгіленсе, хабарламамен бірге қолжетімді болса және дауыс беру басталғаннан кейін өзгермесе ғана жарайды.
№ 163 бұйрықпен бекітіліп, 2025 жылғы 22 қыркүйектегі № 380 бұйрықпен жаңа редакцияда жазылған Кондоминиум объектісін басқару жөнінде шешімдер қабылдау қағидалары хабарламада ақпаратпен және материалдармен танысу тәртібін, сондай-ақ олар қолжетімді орын немесе мекенжайды көрсетуді талап етеді. Мен мұны нақты қолжетімділік беру міндеті деп түсінемін. Қабылдау уақыты, байланыс дерегі немесе көшірме алудың жұмыс істейтін тәсілі болмаса, «төрағадан танысуға болады» деген сөз жеткіліксіз.
Әр мәселе бойынша құжаттар топтамасын жинаңыз. Смета үшін сметаның өзі, өзгерген жолдарға түсіндірме және шығыстар мөлшерінің есебі керек. Жөндеу үшін ақау актісі, жұмыс көлемі, мердігерлердің ұсыныстары, қаржыландыру көзі және шарт жобасы қажет. Басқарушыны таңдау үшін үміткер туралы мәлімет пен талаптар жобасы керек. Ортақ мүлік құрамын өзгерту үшін нысанды және құқықтық негізді дәл анықтауға мүмкіндік беретін құжаттар қажет.
Әр қосымшаға атауын, күнін, редакция нөмірін және бет санын жазыңыз. Хабарламада осы белгілерге сілтеме жасаңыз. Егер смета таратылғаннан кейін түзетілсе, файлды үнсіз ауыстырмаңыз. Сомаға, нысанға немесе меншік иелерінің құқықтарына әсер етпейтін шағын қате екі нұсқа да сақталып, түзету парағымен жөнделеді. Соманың, жұмыс көлемінің, үміткердің немесе ақша көзінің өзгеруі шешімді өзгертеді, сондықтан күн тәртібі мен хабарлау мерзімін қайта бағалау керек.
Хаттама дауыс берілген құжаттың дәл сол редакциясын атауға тиіс. Егер папкада күні жоқ үш кесте жатса, ал соңғы нұсқа келесі күні пайда болса, «смета қоса беріледі» деген тіркес пайдасыз. Қағаз қосымшаларды хаттамамен тігіңіз немесе басқа сенімді тәсілмен байланыстырыңыз, электрондық нұсқалар мен оларды жариялау журналын сақтаңыз. Бұл мұрағат үшін жасалатын құр рәсім емес. Алты айдан кейін нақты қандай сома бекітілгенін осы деректермен дәлелдеуге тура келеді.
Хабарламаны жүздеген беттің толық мәтінімен ауырлатпаңыз. Күн тәртібі өздігінен түсінікті, ал материалдар анық тәртіппен қолжетімді болуы керек. Хабарламадағы қысқаша мазмұн мен дәл белгіленген қосымша атаусыз құжаттар папкасына сілтемеден жақсы жұмыс істейді.
Материалға қолжетімділік жеке деректерді талғамай кіреберіске ілуге болады дегенді білдірмейді. Үміткерді анықтау үшін көбіне толық аты-жөні мен рәсім талап ететін көлемдегі меншік нысанымен байланысы жеткілікті. ЖСН, жеке куәлік көшірмелері, үй телефондары мен қолтаңбалар бастамашыда бар болғаны үшін жалпыға ортақ топтамаға түспеуге тиіс. Танысуға арналған ашық топтама мен уәкілетті тұлғалар заңды негізде қарайтын жабық растаушы құжаттарды бөліңіз. Күн тәртібі адам туралы артық мәліметті жарияламай, шешімді сипаттайды.
Бүкіл мерзім бойы қолжетімділікті де тексеріңіз. Папка иесінің рұқсатын талап ететін сілтеме, жұмыс күнінің ортасындағы екі сағаттық қабылдау немесе телефоннан ашылмайтын файл нақты мүмкіндік бермейтін формалды мекенжай ғана. Оқылатын көшірме алудың кемінде бір жолын қалдырып, жарияланған күнді тіркеңіз. Меншік иесі қолжетімділік қатесін хабарласа, оны дереу түзетіп, адамның танысуға уақыты болды ма, соны бағалаңыз. Елеулі материал мерзімнің көп бөлігінде ашылмаса, адамға оны оқуға қанша минут жетер еді деген даудан гөрі жиналысты ауыстырған дұрыс.
Материалдар күн тәртібіндегі нақты мәселеге жауап беруге тиіс. Шарт жобасы жоқ коммерциялық ұсыныс мердігердің жауапкершілігін ашпайды. Нақты иеге түсетін жүктемені төлем есебі жоқ сметаның жалпы сомасы көрсетпейді. Үміткердің келісімін растамайтын өмірбаян сайланған адамның өкілеттікті қабылдайтынына сенім бермейді. Таратпас бұрын әріптесіңізден шешім жобасындағы әр елеулі элементті нақты құжатпен салыстыруды сұраңыз. Бұл тексерістегі бос жол шешімнің әлі дауыс беруге дайын емес екенін білдіреді.
Хабарламадан кейін күн тәртібін залда жөндеуге болмайды
Мәні бар күн тәртібі меншік иелеріне хабарланған кезде бекітіледі. Қолданыстағы Қағидалар күн тәртібін жиналыстың күнімен, орнымен, уақытымен, бастамашысымен, форматымен және материалдарға қол жеткізу тәртібімен бірге кемінде бес күнтізбелік күн бұрын хабарлауды талап етеді. Бұдан практикалық қағида шығады: жаңа мәтін адамның не үшін дауыс беретінін өзгертсе, жаңа хабарлама таратып, бес күндік мерзімді қайта толық есептеңіз.
Хабарлама жарияланғанға дейін бастамашы жобаны еркін өңдейді. Жарияланғаннан кейін үш түрлі жағдай болуы мүмкін.
Біріншісі, техникалық түзету. Үміткердің тұлғасын өзгертпей, оның пәтер нөмірін немесе дұрыс тіркелген құжат күніндегі айқын қатені түзеттіңіз. Түзетуді тіркеп, сол арналармен хабарлаңыз және бастапқы нұсқаны сақтаңыз. Қате түсінуге әсер етуі мүмкін болса, уақыт үнемдеу үшін оны техникалық деп атамаңыз.
Екіншісі, жаңа шешімсіз берілетін түсіндірме. Жиналыста баяндамашы смета жолының неге өскенін түсіндіріп, сұрақтарға жауап бере және жобаны қабылдамауды ұсына алады. Түсіндірме нысанды, соманы, мерзімді, үміткерді немесе өкілеттікті өзгертпейді. Дауыс жарияланған мәтін бойынша беріледі.
Үшіншісі, елеулі өзгеріс. Құн өсті, нысаналы жарна пайда болды, мердігер ауысты, жаңа жөндеу нысаны қосылды, төрағаның құқығы кеңейді немесе шарттың басқа мерзімі ұсынылды. Осы тармақ бойынша дауыс беруді тоқтатыңыз. Түзетілген топтаманы дайындап, жаңа хабарламамен жиналыс шақырыңыз. «Қатысқандардың бәрі мәселені қосуға келісті» деген шешім күн тәртібінде мұндай мәселе болмағандықтан келмей қалған адамдардың құқығы бұзылғанын жоймайды.
«Әртүрлі мәселелер» тармағын міндетті шешімсіз хабарламалар үшін ғана қолданыңыз: сенбілік күнін хабарлау, қабылдау кестесін назарға алу, келесі күн тәртібіне ұсыныстар жинау. Егер тапсырма ақша жұмсамаса, құқықтарды өзгертпесе және құзыретті органның шешімін алмастырмаса, талқылау мен жоба дайындау тапсырмасын хаттамаға енгізуге болады. Барлық меншік иесі үшін міндеттеме пайда болған сәтте алдын ала жарияланған бөлек мәселе керек.
Мәселе қате тұжырымдалса, төраға жиналысты қандай да бір жолмен құтқаруға тырыспауы керек. Хабарламаға сәйкес келмейтін әдемі нәтиже жазғаннан гөрі, тармақты дауыс беруден алып тастап, қалған шешімдерді сақтаған дұрыс. Мәселені алып тастау қатыспағандардың жағдайын нашарлатпайды және оны қайта жазудан әдетте қауіпсіз. Алып тастау себебін хаттамаға енгізіңіз.
Күндізгі және сырттай дауыс беру мәтіні бірдей болуға тиіс
Формат қатысу тәсілін өзгертеді, бірақ мәселенің мазмұнын өзгертпейді. Қолданыстағы Қағидалар бойынша жиналыс күндізгі немесе сырттай форматта өткізіледі, ал жазбаша сауалнама мен электрондық дауыс беру сырттай форматқа жатады. Хабарлама таңдалған форматты атайды. Электрондық ерік білдіру нәтижелері белгіленген тәртіппен қорытынды шығарғанда ескерілуі мүмкін, алайда бір мәселені әр топқа әртүрлі редакцияда көрсетуге болмайды.
Әр мәселе мен шешім жобасының жалғыз бекітілген мәтінін жасаңыз. Оны хабарламада, қағаз сауалнама парағында, электрондық нысанда, төраға сценарийінде және хаттама үлгісінде қолданыңыз. Тіпті пайдалы қысқарту да мағынаны өзгертуі мүмкін. «Бір шаршы метрге 120 теңге шығысты бекіту» және «120 теңге тарифті бекіту» ұқсас көрінеді, бірақ екінші нұсқада есептеу негізі мен қолдану кезеңі айтылмайды.
Бюллетеньдегі әр шешім жобасынан кейін бірмәнді нұсқалар ғана болсын: «қолдаймын», «қарсымын», «қалыс қаламын». Бірнеше тармақтың жауаптарын бір жолға біріктірмеңіз. Бір мәселе бойынша бірнеше нұсқаны белгілеу сол мәселе бойынша ерік білдіруді жарамсыз ететінін көрсетіңіз. Дауыс беруші туралы мәлімет пен оның құқығын растау кімнің дауысы және қай нысанға қатысты есептелгенін тексеруге мүмкіндік беруі керек.
Дауыс қабылдау аяқталатын күн мен уақытты алдын ала белгілеңіз. Қолдауы жетпей жатқан адамдар үшін ғана мерзімді ұзартуға болмайды. Рәсім мерзімді өзгертуге мүмкіндік берсе, бұл бәріне бірдей хабарлануға және нәтижені іріктеп толықтыру үшін қолданылмауға тиіс. Бір меншік иесінің дауысы екі рет есептелмеуі үшін журналда қағаз парақтың, электрондық дауыстың және түзетілген нұсқаның алынуын тіркеңіз.
Қорытынды шығару мәтінді, қатысушыны және қолданылатын шекті байланыстырады. Бір дауыс пайызын барлық мәселеге қолданбаңыз: заң кейбір қаржылық және мүліктік шешімдерге әртүрлі талап қояды. Күн тәртібін жарияламас бұрын әр тармаққа жеке карточка жасаңыз: құзырет, дауыс берушілер тобы, есептеу тәсілі, қажетті көпшілік және растаушы құжаттар. Заңгер немесе тұрғын үй инспекциясы ескерту берсе, оны хабарламаға дейін түзету қажет.
QABAT күндізгі, жазбаша және онлайн дауыс беруді қатар өткізуге мүмкіндік береді, кворумды алаң үлестері бойынша есептейді және әрекеттер журналы бар электрондық хаттама жасайды. Бірақ бастапқы мәселені шешімнің мәні мен құқықтық салдарын түсінетін адам бәрібір өзі құрастыруға тиіс.
Дайын тұжырымдар дәл айнымалылардан басталады
Үлгі деректерге арналған көрінетін өрістер қалдырса және құжатсыз дайын шешім болып көрінбесе пайдалы. Төмендегі тұжырымдарды шаршы жақша ішін толтырып, құзыретті, көпшілік санын және терминдерді заңның қолданыстағы редакциясымен тексергеннен кейін күн тәртібі жобасына көшіруге болады.
Органдар мен басқарушыны таңдау
- «[Күні] бастап № [нөмір], [күні] хаттамамен сайланған МИБ төрағасы [толық аты-жөні] өкілеттігі [қажет болса, негізі] бойынша мерзімінен бұрын тоқтатылсын».
- «[Толық аты-жөні, артық жеке дерек жарияламай анықтауға мүмкіндік беретін белгі] [күні] бастап [заңдағы мерзімге] МИБ төрағасы болып сайлансын».
- «Үй кеңесінің мүшелері болып [мерзімге] мына меншік иелері сайлансын: [әр үміткердің аты-жөні мен нысан нөмірі]; әр кандидатура бойынша дауыс бөлек өткізілсін».
- «[Толық атауы, БСН] [мекенжай] мекенжайындағы кондоминиум объектісін басқару субъектісі болып [күні] бастап № [нөмір], [күні] шарт жобасының талаптарымен таңдалсын».
- «[Аты-жөні, мәртебесі] [тиісті тарап] атынан [атауы] ұйымымен осы жиналыс бекіткен бағаны, мерзімді және қызметтер тізбесін өзгертпей шартқа қол қоюға уәкілетті болсын».
Соңғы тармақ кейін бәрін қайта келісуге құқық бермеуі керек. Келіссөз әлі жүріп жатса, шектерді белгілеңіз: ең жоғары баға, қызметтердің ең аз тізбесі, мерзім және мерзімінен бұрын тоқтату талаптары. Елеулі ауытқу қайтадан жиналысқа шығарылады.
Ақша және жұмыстар
- «Кондоминиум объектісін басқаруға және ортақ мүлікті күтіп-ұстауға арналған [жыл] жылғы шығыстардың № [нөмір], [күні] редакциядағы жалпы сомасы [сома] теңге жылдық сметасы бекітілсін».
- «№ [нөмір] мәселе бойынша бекітілетін смета негізінде ай сайынғы шығыстар мөлшері [күні] бастап бір шаршы метрге [сома] теңге болып [қолданылатын алаңды көрсету] бекітілсін».
- «№ [нөмір], [күні] ақау актісі бойынша [ортақ мүлік бөлігінің дәл сипаттамасы] [күрделі немесе ағымдағы] жөндеу туралы шешім № [нөмір], [күні] редакциядағы жұмыс тізіміне сәйкес қабылдансын».
- «Жұмыстардың шекті құны [сома] теңге болып, қаржыландыру көзі [ағымдағы шот, жинақ шоты немесе рұқсат етілген жағдайда нысаналы жарналар] болып бекітілсін».
- «[Нақты мақсатқа] арналған нысаналы жарна [сома немесе формула] мөлшерінде, төлеу мерзімі [күндер] және әр меншік иесіне есептеу тәртібі [сипаттама] болып белгіленсін».
Жақша ішіндегі сөздерді үлгімен бірге көшірмеңіз. Бір құқықтық құрылымды таңдаңыз. Ағымдағы және күрделі жөндеудің, ағымдағы, жинақ және нысаналы жарналардың мақсаты әртүрлі. Ақша көзінің қате атауын дауыс беруден кейін бухгалтерлік жазбамен түзетуге болмайды.
Ортақ мүліктің бір бөлігін жалға беру үшін бөліктің дәл сипаттамасын, алаңын, схемасын, жалға алушыны немесе оны таңдау тәртібін, мерзімді, төлемді, пайдалану мақсатын және қол қою өкілеттігін қосыңыз. Бір кіреберіске қатысты шешім үшін заң дәл осы мәселе бойынша осындай дауыс берушілер тобын рұқсат ете ме, соны бөлек тексеріңіз. Жергілікті дауыс берудің ыңғайлылығы кіреберіске өздігінен құзырет бермейді.
Бұлыңғыр мәселе болжамды жолмен бұзылады
Үй кеңесі лифт ауыстыру жөнінде коммерциялық ұсыныс алған жағдайды елестетейік. Хабарламада: «Екінші кіреберістегі лифтінің жағдайы туралы» деп жазылды. Тексеру актісі тіркелді, бірақ смета жобасы мен мердігер ұсынысы берілмеді. Жиналыста компания өкілі бағаны атады, тұрғындар жеңілдік сұрады, ал үзілістен кейін төраға лифтіні ауыстыруды, мердігерді, нысаналы жарнаны және төлем мерзімін бір топтамамен дауысқа қойды.
Хаттамаға мына шешім түсті: ауыстыруды бекіту, нақты ЖШС-мен 24 миллион теңгеге шарт жасасу, жарнаны екі айда жинау және төрағаға құжаттарға қол қоюды тапсыру. Екінші кіреберістегі меншік иелерінің бір бөлігі қолдап дауыс берді. Басқа үй-жайлардың иелері техникалық есеп күткендіктен келмеді, олар қаржылық шешім қабылданады деп ойламады.
Мұндай хаттаманың бір-біріне тәуелсіз бірнеше әлсіз тұсы бар. Күн тәртібі жұмыс туралы шешімді емес, жағдай туралы хабарламаны уәде етті. Елеулі талаптар ауызша баяндамада ғана пайда болды. Төрт дербес нәтиже бір дауысқа біріктірілді. Шешімге кім қатысуға тиіс екені және қандай шек қолданылғаны түсініксіз. Хаттаманың мазмұны хабарлама мен материалдардан әлдеқайда кең.
Түзету хаттаманы өңдеуден басталмайды. «Лифт жағдайын» кейіннен мердігер таңдауға айналдыруға болмайды. Кеңес қаржы бөлігі бойынша шешім қабылданбағанын белгілейді немесе тармақты орындаудан алып тастайды, құжаттарды жинап, жаңа жиналыс шақырады.
Жаңа күн тәртібі шешімді бөледі: аталған акті бойынша ауыстыру қажеттігін мойындау; жұмыс көлемі мен шекті құнын бекіту; заңды қаржыландыру көзін анықтау; мердігер мәселесін шешу; шартқа шектеулі өкілеттік беру. Хабарламаға салыстыруға болатын ұсыныстар, шарт жобасы және төлем есебі қосылады. Әр меншік иесі өзіне түсуі мүмкін жүктемені алдын ала көреді. Келіспейтін адам енді шешімнің ескертусіз қабылданғанымен емес, оның мазмұнымен дауласады.
«Жиналыс бәрін орнында шеше алуы үшін мәселені кеңірек жазыңыз» деген кең тараған кеңес ұйымдастырушыға қарсы жұмыс істейді. Кең тақырып өкілеттікті кеңейтпейді. Ол хабарлама мен нәтиже арасындағы байланысты бұлыңғыр етеді, ал дау туған кезде дәл осы байланысты құжатпен көрсету қажет.
Таратпас бұрын төрт мәтінді салыстырыңыз
Сенімді күн тәртібі хабарламамен, шешім жобасымен, дауыс беру нысанымен және болашақ хаттамамен жолма-жол салыстырылады. Бұл тексерісті жиналыс кезінде хатшыға тапсырмаңыз. Ол кезде бес күндік мерзім өтіп жатады, материалдар таратылған болады, ал кез келген елеулі түзету жиналысты ауыстыруды талап етеді.
Әр тармақ бойынша қысқа паспорт толтырыңыз:
- Шешімді қай орган қабылдауға құзыретті және меншік иелерінің қай тобы дауыс береді.
- «Қолдаймын» дауысы берілсе, қандай нақты құқықтық нәтиже пайда болады.
- Қандай сома, мерзім, нысан, үміткер, құжат және өкілеттік елеулі.
- Меншік иесі материалдарды қайдан алады және дауысқа олардың қай редакциясы шығарылады.
- Осы тармаққа қандай есептеу тәсілі мен қандай көпшілік қолданылады.
Содан кейін түсіндірме жазбасыз тек шешім жобаларын оқыңыз. Олар орындалатын ретке құрылуға тиіс. Жөндеу бекітіліп, бірақ ақша айқындалмаса, шарт жасасуға әлі ерте. Компания таңдалып, бірақ тиісті тұлғаға шартқа қол қою өкілеттігі берілмесе, оны хаттамаға кейін қоспаңыз. Жетпейтін мәселе бойынша жиналыс шақырыңыз немесе заң басқа органға мұндай өкілеттікті тікелей берсе ғана соны пайдаланыңыз.
Жиналыс күні төраға сол мәтінді оқиды және қарар бөлігін өз бетінше өзгертпейді. Хатшы талқылауды шешімнен бөлек жазады. Қорытынды әр мәселе бойынша «қолдаймын», «қарсымын» және «қалыс қаламын» сандарымен, қолданылатын есептеу тәсілімен және шешім қабылданды ма деген анық қорытындымен көрсетіледі. № 163 бұйрықтағы хаттамалардың үлгі нысандары мазмұнды жалпы тіркеске дейін қысқартуға рұқсат емес, міндетті қаңқа береді.
Рәсімделгеннен кейін хаттаманы жарияланған топтамамен тағы бір рет салыстырыңыз. Хабарлау дәлелдерін, материал нұсқаларын, қатысушылар тізілімін, сенімхаттарды, қағаз парақтарды және электрондық журналды сақтаңыз. Жазбаша талап бойынша хаттама көшірмесі белгіленген мерзімде берілуге тиіс, сондықтан жиналыс папкасы шағым келгенде емес, қорытынды шығарылған сәтте дайын болуы керек.
QABAT жүйесінде МИБ-ке өту бес күндік хабарламаны, жиналысты және хаттаманы қамтиды, ал электрондық хаттама әрекеттер журналымен бірге жасалады. Бұл құқықтық тәртіпті жоймайды: шешімнің мәні бес күнтізбелік күн бұрын адал айтылмаса, электрондық із қатені тек ұқыпты тіркейді.
Күн тәртібіндегі ең қымбат жол көбіне ең қысқасы болады: «Әртүрлі мәселелер», «Жөндеу туралы», «Ұйымдастыру мәселелері». Оны орындалатын шешім жобасымен ауыстырып, материалдарды ашыңыз және меншік иесіне кейін хаттамаға түсетін дәл сол таңдауды беріңіз. Мәтінді мәні бойынша өзгерту керек болса, тоқтап, қайта хабарлаңыз. Бес күн үй орындай бастаған шешім туралы бірнеше ай дауласудан арзанырақ.
Жиі қойылатын сұрақтар
- «Әртүрлі мәселелер» тармағы бойынша шешім қабылдауға бола ма?
Шешім міндет, шығын немесе өкілеттік туғызса, болмайды. «Әртүрлі мәселелер» бөлімінде ақпарат алмасуға және келесі жиналысқа ұсыныстар жинауға болады, ал міндетті мәселе хабарламаға алдын ала енгізілуге тиіс.
- Күн тәртібін жиналыстың өзінде өзгертуге бола ма?
Оны залда мәні бойынша өзгертуге болмайды. Нысан, сома, үміткер, мерзім, ақша көзі немесе өкілеттік көлемі өзгерсе, жаңа хабарлама дайындап, толық бес күндік мерзімді сақтаңыз.
- Күн тәртібінің техникалық түзетуі деген не?
Бұл тұлғаны, нысанды, соманы, мерзімді немесе шешім мағынасын өзгертпейтін айқын қатені түзету. Бастапқы нұсқаны сақтап, түзетуді сол арналармен хабарлаңыз; аз ғана екіұштылық болса да, қайта хабарлаған дұрыс.
- Жөндеу сомасын күн тәртібінде көрсету керек пе?
Жиналыс құнды, шекті бағаны немесе жарнаны бекітсе, соманы не бірмәнді есептеу формуласын алдын ала ашу қажет. «Жөндеу туралы» деген бір тіркес меншік иесін қаржылық шешім туралы ескертпейді.
- Смета мен тарифті бір мәселеге біріктіруге бола ма?
Олар әртүрлі құқықтық нәтиже болғандықтан, бөлек дауыс берген дұрыс. Арасындағы байланысты тоғыспалы сілтемемен көрсетуге болады, бірақ меншік иесі сметаны қолдап, ұсынылған шығыс мөлшерін қабылдамауға мүмкіндік алуы керек.
- Басқарушы компаниямен шарт жобасын тіркеу керек пе?
Шешім компанияны нақты талаптармен таңдауды қамтыса, керек. Күн тәртібінде компания мен жоба редакциясы аталады, ал материалдар бағаны, қызметтер тізбесін, мерзімді және шартты тоқтату талабын тексеруге мүмкіндік береді.
- Жаңа мәселе хабарлама таратылғаннан кейін пайда болса не істеу керек?
Оны ағымдағы дауыс беруге қоспаңыз. Материалдарды дайындап, жаңа хабарлама шығарыңыз және осы мәселе бойынша жиналысқа дейін кемінде бес күнтізбелік күн есептеңіз.
- Мәселені дауыс беруден алып тастауға бола ма?
Тұжырым немесе материалдар дайын емес екені анықталса, болады. Алып тастау мен оның себебін хаттамаға енгізіңіз; бұл мәселені залда қайта жазып, хабарламадан бөлек шешім алғаннан қауіпсіз.
- Бюллетень мәтіні күн тәртібімен сөзбе-сөз бірдей болуға тиіс пе?
Мағынасы мен барлық елеулі талабы бірдей болуға тиіс, ал іс жүзінде бірыңғай бекітілген мәтінді қолданған дұрыс. Сонда қағаз, электрондық және күндізгі дауыстар бір шешімге қатысты болады әрі жорамалдауды қажет етпейді.
- Хаттамамен бірге қандай құжаттарды сақтау керек?
Хабарламаны және оның орналастырылғанын растайтын дәлелдерді, материалдардың барлық нұсқасын, қатысушылар тізілімін, сенімхаттарды, дауыс беру парақтарын, электрондық дауыс нәтижелерін және соңғы қосымшаларды сақтаңыз. Солар арқылы кімге хабарланғаны, қай мәтінге дауыс берілгені және нәтиже қалай алынғаны көрінеді.